દેવઊઠી એકાદશી, જેને દેવ પ્રબોધિની અને દેવોત્થાન એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે કાર્તિક મહિનાના શુક્લ પક્ષ (વધાવવાનો તબક્કો)ની એકાદશી પર ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની યોગિક નિદ્રામાંથી જાગે છે, જે શુભ કાર્યોની શરૂઆત દર્શાવે છે. દેવઊઠી એકાદશીનું વ્રત ક્યારે રાખવું શુભ રહેશે તે જાણો
અમદાવાદ
દેવઊઠી એકાદશી કાર્તિક મહિનાના શુક્લ પક્ષ (વધાવવાનો તબક્કો)ની એકાદશી પર ઊજવવામાં આવે છે. તે વર્ષની મુખ્ય એકાદશીઓમાંની એક છે. તેને દેવ પ્રબોધિની અને દેવોત્થાન એકાદશી જેવા વિવિધ નામોથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે, ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિના પછી યોગિક નિદ્રામાંથી જાગે છે. લગ્ન અને અન્ય તમામ શુભ કાર્યો આ દિવસે શરૂ થાય છે. જોકે, આ વખતે દેવઊઠી એકાદશીની તારીખ અંગે થોડી મૂંઝવણ છે. હકીકતમાં, વિવિધ કેલેન્ડરમાં તારીખોમાં તફાવત હોવાને કારણે, દેવઊઠી એકાદશી વ્રત રાખવા માટે 1 નવેમ્બર કે 2 નવેમ્બર શુભ છે તે અંગે મૂંઝવણ છે. ચાલો જાણીએ કે દેવઊઠી એકાદશીનું વ્રત ક્યારે રાખવું શુભ છે.
દેવઊઠી એકાદશી 2025માં ક્યારે છે?
ઋષિકેશ પંચાંગ, વૈદેહી પંચાંગ અને યુનિવર્સિટી પંચાંગની ગણતરી મુજબ, દેવઊઠી એકાદશી તિથિ સવારે 4:13 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 2:08 વાગ્યે સમાપ્ત થાય છે. તેથી, 1 નવેમ્બરે દેવઊઠી એકાદશીનું વ્રત રાખવું શાસ્ત્રો અનુસાર છે. બીજી તરફ, પંચાંગ દિવાકર મુજબ, એકાદશી તિથિ સવારે 9:12 વાગ્યે શરૂ થશે અને 2 તારીખે સવારે 7:31 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. એકાદશી તિથિ 2જી તારીખે સવારે સમાપ્ત થાય છે, તેથી આ કેલેન્ડરની ગણતરીના આધારે, દેવઊઠી એકાદશી વ્રત 1લી નવેમ્બરે રાખી શકાશે.
દેવઊઠી એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા તુલસીની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ વ્રત રાખવાથી જીવનમાં આવતી બધી મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની યોગિક નિદ્રામાંથી જાગે છે. આ દિવસથી ભગવાન વિષ્ણુ ફરી એકવાર બ્રહ્માંડનો હવાલો સંભાળે છે. આ દિવસે ઘરે તુલસી વિવાહ પણ કરવામાં આવે છે.
દેવઊઠી એકાદશીનું મહત્વ
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, દેવઊઠી એકાદશીના દિવસે શંખાસૂરનો વધ થયો હતો. આ યુદ્ધ ખૂબ લાંબા સમય સુધી ચાલ્યું. શંખાસૂરનો વધ કર્યા પછી, ભગવાન વિષ્ણુ ક્ષીર સાગરમાં સૂઈ ગયા. ત્યારબાદ તેઓ કાર્તિક મહિનાના શુક્લ પક્ષ (તેજસ્વી પખવાડિયા) ની એકાદશી તિથિના દિવસે જાગી ગયા. આ દિવસે ઉપવાસ કરીને સંપૂર્ણ વિધિઓ સાથે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુ તરફથી વિશેષ આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે.
દેવઊઠી એકાદશી પૂજા પદ્ધતિ
• દેવઊઠી એકાદશી પર, સવારે સ્નાન કરો, સૂર્યદેવને પ્રાર્થના કરો અને પ્રતિજ્ઞા લો.
• આ પછી, મંદિરને સારી રીતે સાફ કરો અને ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરો.
• ભગવાન વિષ્ણુને તુલસીના પાન, પીળા ફૂલો અને પંચામૃતથી સ્નાન કરાવો.
• આ પછી, ભગવાન વિષ્ણુના મંત્ર, ઓમ નમો ભગવતે વાયુદેવાય નમઃનો જાપ કરો.
• રાત્રે ભગવાન માટે આરતી (પવિત્ર વિધિ) કરો, દીવો અર્પણ કરો અને ભગવાનને નિદ્રામાંથી જગાડો.
• બીજા દિવસે પારણાં કરો.
