જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સતત વરસાદથી ડેમમાં વધ્યું જળસ્તર; સુરક્ષાના ભાગરૂપે પાણી છોડાયું, નીચાણવાળા વિસ્તારો માટે એલર્ટ
નવી દિલ્હી
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પડી રહેલા ભારે વરસાદને કારણે ચિનાબ નદીમાં જળસ્તર ઝડપથી વધી ગયું છે. વધતા પાણીના દબાણને નિયંત્રિત કરવા માટે રામબન જિલ્લામાં આવેલા બગલીહાર હાઇડ્રો ઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટના ત્રણ દરવાજા ખોલી વધારાનું પાણી છોડવામાં આવ્યું છે. આ પાણી આગળ પાકિસ્તાન તરફ વહી જતાં ત્યાંના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ ઊભું થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ભારે વરસાદથી ડેમમાં વધ્યું પાણી
ડોડા, કિશ્તવાડ અને રામબન સહિત ચિનાબના ઉપરવાસમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે. જેના કારણે બગલીહાર ડેમમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી ગયું હતું. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ડેમની સુરક્ષા જળવાઈ રહે અને વધારાના દબાણને ઘટાડવા માટે નિયંત્રિત રીતે પાણી છોડવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. જિલ્લા વહીવટીતંત્રે તમામ સંબંધિત વિભાગોને એલર્ટ પર રાખ્યા છે અને પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે.
પાકિસ્તાનના વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ
બગલીહાર ડેમમાંથી છોડાયેલું પાણી થોડા સમય બાદ પાકિસ્તાનમાં પ્રવેશ કરશે. ખાસ કરીને સિયાલકોટ નજીક આવેલા મરાલા હેડવર્ક્સ અને ચિનાબ કિનારાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં જળસ્તર વધવાની શક્યતા છે. જો વરસાદનું પ્રમાણ યથાવત રહેશે તો પાકિસ્તાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે, જેના કારણે ખેતી અને સ્થાનિક વસાહતોને નુકસાન થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સિંધુ જળ સંધિના મુદ્દે ચાલી રહ્યો છે વિવાદ
આ સમગ્ર ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ભારતે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરહદ પારથી થતા આતંકવાદનો અંત ન આવે ત્યાં સુધી સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત રાખવાનો નિર્ણય યથાવત રહેશે. થોડા સમય પહેલાં ભારતે ચિનાબ અને બ્યાસ નદી પરના પોતાના જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ અંગે પાકિસ્તાન દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી આપત્તિઓને પણ ફગાવી દીધી હતી. જોકે ડેમમાંથી પાણી છોડવાનો નિર્ણય માત્ર ભારે વરસાદ અને વધેલા જળસ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો હોવાનું અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે.
મે મહિનામાં બંધ કરાયા હતા દરવાજા
ઉલ્લેખનીય છે કે મે મહિનાની શરૂઆતમાં બગલીહાર ડેમના તમામ દરવાજા બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે પાકિસ્તાનમાં પાણીની અછત અંગે ચિંતા વ્યક્ત થઈ હતી. હવે ચોમાસાના ભારે વરસાદને કારણે સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે અને ડેમની સલામતી જાળવવા માટે વધારાનું પાણી છોડવું જરૂરી બન્યું છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
જળ સંસાધન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે મોટા ડેમોમાં ભારે વરસાદ દરમિયાન વધારાનું પાણી છોડવું સામાન્ય તકનીકી પ્રક્રિયા છે. તેનો મુખ્ય હેતુ ડેમની સુરક્ષા જાળવવાનો હોય છે. જો કે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને અગાઉથી ચેતવણી આપવામાં આવે તો જાનમાલનું નુકસાન ટાળી શકાય છે. હાલમાં ભારત તરફથી હવામાન અને ચિનાબ નદીના જળસ્તર પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂર મુજબ આગળના પગલાં લેવામાં આવશે.
