વિદેશી AI સિસ્ટમો પર આધાર રાખવાને બદલે, ભારત હવે પોતાનું સ્વદેશી , સુરક્ષિત અને ભારતીય ભાષા આધારિત AI પ્લેટફોર્મ વિકસાવી રહ્યું છે , જે આવનારા સમયમાં ડિજિટલ ઇન્ડિયાને નવી દિશા આપશે
એસવીએન,નવી દિલ્હી
ભારત સરકાર દેશનું પોતાનું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ( AI) મોડેલ વિકસાવી રહી છે . દેશની પ્રથમ સરકાર અને સ્વદેશી સાર્વભૌમ AI મોડેલ , Bharat GenAI હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલા ટેક્સ્ટ-આધારિત AI મોડેલ પરનું કામ આ મહિને પૂર્ણ થશે. આ માહિતી કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે રાજ્યસભામાં આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ AI સિસ્ટમ ફક્ત અંગ્રેજી પૂરતી મર્યાદિત રહેશે નહીં , પરંતુ હિન્દી , તમિલ , તેલુગુ , બંગાળી , મરાઠી , ઉર્દૂ સહિત દેશની તમામ મુખ્ય ભાષાઓમાં લોકો સાથે વાતચીત કરી શકશે . તે જ સમયે , તેની બોલવાની અને જોવાની ક્ષમતા વાણી અને દ્રષ્ટિ ટેકનોલોજીથી સજ્જ હશે.
15 ભાષાઓમાં પહેલાથી જ વિકસિત
ઇન્ડિયા એઆઈ મિશન હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલ ભારત જેનએઆઈ ભારતનું પ્રથમ રાષ્ટ્રીય પાયાનું વિશાળ ભાષા મોડેલ હશે. તે ખાસ કરીને ભારતીય જરૂરિયાતો અને સામાજિક-સાંસ્કૃતિક સંદર્ભો માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. પ્રશ્નકાળ દરમિયાન, તેમણે માહિતી આપી હતી કે આ કાર્યક્રમ હેઠળ, 15 ભારતીય ભાષાઓમાં વાણી અને દ્રષ્ટિ એઆઈ ક્ષમતાઓ પહેલાથી જ વિકસાવવામાં આવી છે. તેને તબક્કાવાર રીતે વધુ ભાષાઓમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવશે.
કૃષિ , આરોગ્ય અને કાયદામાં લાભ મળશે
આયુર્વેદ , આરોગ્યસંભાળ અને કાનૂની સહાય જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ કરવામાં આવશે , જેથી સામાન્ય લોકો સીધો લાભ મેળવી શકે.
નેશનલ કન્સોર્ટિયમ ઓફ આઈઆઈટી ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ
આ પ્રોજેક્ટનું નેતૃત્વ IIT બોમ્બે કરી રહ્યું છે , જેમાં IIT મદ્રાસ , IIT હૈદરાબાદ , IIT કાનપુર , IIT મંડી અને IIT ઇન્દોર જેવી અગ્રણી સંસ્થાઓની ભાગીદારી છે . સરકારે તેને રાષ્ટ્રવ્યાપી સહયોગી પહેલ તરીકે વર્ણવ્યું છે. મંત્રીએ સમજાવ્યું કે જ્યારે ઘણા દેશોમાં AI મોડેલો સમાન ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિઓ ધરાવતા સમાજો માટે બનાવવામાં આવે છે , ત્યારે Bharat GenAI ભારતની ભાષાકીય અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.
AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે હબ અને કમ્પ્યુટ સપોર્ટ
સરકારના મતે, ભારતના GenAI માં ત્રણ મુખ્ય ઘટકો છે: ટેક્સ્ટ , સ્પીચ અને વિઝન. દેશભરમાં પચીસ ટેકનોલોજી ઇનોવેશન હબ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે . AI વિકાસ માટે જરૂરી GPU અને સર્વર જેવા સબસિડીવાળા કમ્પ્યુટિંગ સંસાધનો પૂરા પાડવાની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.
1 લાખ કરોડ રૂપિયા ટેકનોલોજીને વેગ આપશે
સરકારે ₹ 1 લાખ કરોડનું સંશોધન , વિકાસ અને નવીનતા ભંડોળ શરૂ કર્યું છે , જે AI અને નવી ટેકનોલોજીના વિકાસ માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડશે. ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે. મંત્રીએ સ્પષ્ટતા કરી કે India GenAI એક સરકારી માલિકીની સાર્વભૌમ સિસ્ટમ હશે, પરંતુ તે જાહેર જનતા , સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સંસ્થાઓ માટે ખુલ્લી રહેશે . તેના ઉપયોગ , ડેટા સુરક્ષા અને કિંમત નિર્ધારણ અંગે નિયમો વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.
