નવી દિલ્હી
શહેરી અને આધુનિક જીવનશૈલીમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મોટા બદલાવો આવ્યા છે. આ બદલાવમાં મહિલાઓમાં પણ વીકેન્ડ (સાપ્તાહિક રજાઓ) પર દારૂ પીવાનું પ્રમાણ વધતું જોવા મળે છે. ઘણી મહિલાઓ માને છે કે જો તેઓ દરરોજ દારૂનું સેવન નથી કરતી પરંતુ માત્ર વીકેન્ડ પર જ પીવે છે, તો શરીરને કોઈ નુકસાન થતું નથી. પરંતુ, શું આ ધારણા વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચી છે? ચાલો જાણીએ કે દારૂનું સેવન અને બ્રેસ્ટ કેન્સર વચ્ચે શું સંબંધ છે અને તે કેટલું જોખમી છે.
દારૂ અને બ્રેસ્ટ કેન્સર વચ્ચેનો સંબંધ
વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) અનુસાર, કેન્સરના જોખમ સંદર્ભે દારૂના સેવન માટે કોઈ સુરક્ષિત મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. ‘ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર’ (IARC) દ્વારા દારૂને ‘ગ્રુપ ૧ કાર્સિનોજન’ શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યો છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે દારૂ કેન્સર પેદા કરનાર પદાર્થ છે.
- હોર્મોન્સ પર અસર: દારૂ શરીરના એસ્ટ્રોજન જેવા હોર્મોન્સના સ્તરને અસંતુલિત કરે છે.
- ડીએનએને નુકસાન: દારૂ શરીરમાં તૂટવાથી ‘એસેટલડિહાઈડ’ નામક હાનિકારક પદાર્થ બને છે, જે કોષોના ડીએનએને નુકસાન પહોંચાડે છે.
શું માત્ર વીકેન્ડ પર દારૂ પીવો સુરક્ષિત છે?
આ એક મોટી ગેરસમજ છે કે અઠવાડિયામાં માત્ર એક કે બે વાર (વીકેન્ડ પર) દારૂ પીવાથી જોખમ નથી રહેતું. કેન્સરનું જોખમ દારૂની કુલ માત્રા અને તેની ટેવ પર નિર્ભર કરે છે. ઓછા પ્રમાણમાં સેવન કરવાથી પણ જોખમ સંપૂર્ણપણે ટળતું નથી. જોકે, દારૂ પીતી દરેક મહિલાને બ્રેસ્ટ કેન્સર થશે જ તેવું નથી, પરંતુ આ સેવનથી બીમારી થવાની સંભાવના અને જોખમ ચોક્કસપણે વધી જાય છે.
ધૂમ્રપાન સાથેનું સેવન જોખમ વધારે છે
જો કોઈ મહિલા દારૂની સાથે સિગારેટ કે ધૂમ્રપાન પણ કરતી હોય, તો સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ વધુ ગંભીર બની જાય છે. ધૂમ્રપાનના રસાયણો અને દારૂની હોર્મોન બદલવાની ક્ષમતા મળીને શરીરને નુકસાન પહોંચાડે છે.
જોખમ ઘટાડવા માટે શું કરવું?
બ્રેસ્ટ કેન્સરના જોખમને ઓછું કરવા માટે જીવનશૈલીમાં સકારાત્મક બદલાવ લાવવા ખૂબ જરૂરી છે:
- દારૂ અને ધૂમ્રપાનથી સંપૂર્ણ દૂર રહેવું.
- નિયમિત કસરત અને સંતુલિત આહાર અપનાવવો.
- શરીરનું વજન નિયંત્રણમાં રાખવું.
- સમયાંતરે બ્રેસ્ટ સ્ક્રીનિંગ અને ડૉક્ટરની સલાહ લેવી.
- સ્તનમાં ગાંઠ, નિપલમાંથી સ્ત્રાવ કે ત્વચામાં ફેરફાર જણાય તો તુરંત નિષ્ણાત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો.
