રખડતા કૂતરાઓથી લોકોના રક્ષણની જવાબદારી તંત્રનીઃ સુપ્રીમ કોર્ટે

પ્રાણી પ્રેમીઓને મોટો ફટકો આપતા, સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે તેના અગાઉના નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું. એક અરજીમાં કોર્ટને તેના અગાઉના આદેશમાં સુધારો કરવાનો નિર્દેશ આપવાની માગ કરવામાં આવી હતી

એસવીએન,નવી દિલ્હી 

રખડતા કૂતરાઓ સંબંધિત કેસમાં ચુકાદો આપતાં , સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે પોતાનો જૂનો આદેશ માન્ય રાખ્યો. કોર્ટે તે અરજીઓ ફગાવી દીધી છે જેમાં 11 ઓગસ્ટના અગાઉના આદેશોમાં ફેરફાર કરવા માટે નિર્દેશ આપવાની માગ કરવામાં આવી હતી . ચુકાદો આપતાં, બેન્ચે કહ્યું કે , બધા રાજ્યોએ દરેક શહેરમાં પશુ કેન્દ્રો બનાવવા જોઈએ.
ચુકાદો આપતાં, જસ્ટિસ વિક્રમ નાથની બેન્ચે કહ્યું કે , કૂતરા કરડવાની ઘટનાઓ સતત બની રહી છે અને તેનાથી સંબંધિત સત્તાવાળાઓની બેદરકારી સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે. કોર્ટે કહ્યું કે , લોકોના જીવનનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની છે. જીવનના અધિકારનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની છે.

 દરેક વ્યક્તિને ગૌરવ સાથે જીવન જીવવાનો અધિકાર છે

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું ,  દરેક વ્યક્તિને ગૌરવ સાથે જીવવાનો અધિકાર છે. આ અંતર્ગત, તેમને જાહેર સ્થળોએ પ્રવેશવાનો અધિકાર છે. ભય વિના ગમે ત્યાં જવાનો તેમનો અધિકાર છે .  બેન્ચે કહ્યું , બાળકો અને વૃદ્ધો પર હુમલા થઈ રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓને કૂતરાઓ દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.
રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને નિર્દેશો જારી કરતા બેન્ચે કહ્યું કે , બધા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ પશુ જન્મ નિયંત્રણ લાગુ કરવું જોઈએ. રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ દરેક જિલ્લામાં ABC કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવા જોઈએ જ્યાં બધી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોય. કોર્ટે કહ્યું કે , ત્યાં નસબંધી અને રસીકરણ કાર્યક્રમો હાથ ધરવા જોઈએ.
ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ , ન્યાયાધીશ સંદીપ મહેતા અને ન્યાયાધીશ એન.વી. અંજારિયાની બનેલી બેન્ચે અરજદારો , પ્રતિવાદીઓ , પીડિતો , કૂતરાઓની તરફેણમાં રહેલા લોકો , પશુ કલ્યાણ બોર્ડ અને ભારત સરકારની દલીલો સાંભળ્યા બાદ પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો હતો .

NHAI એ શું દલીલ આપી ?

નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા ( NHAI) વતી હાજર રહેલા વકીલની દલીલો પણ સાંભળી, જેમાં 7 નવેમ્બર , 2025 ના રોજ રાષ્ટ્રીય હાઇવે પરથી રખડતા ઢોરને દૂર કરવા અને રસ્તાના કિનારે વાડ બાંધવા માટે ઓથોરિટીને આપેલા નિર્દેશનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
કોર્ટે ભારતીય પશુ કલ્યાણ બોર્ડ (AWBI) ને પશુ આશ્રયસ્થાનો અથવા પશુ જન્મ નિયંત્રણ સુવિધાઓ સ્થાપવાની પરવાનગી માંગતી બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGO) ની અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
બેન્ચે AWBI નું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વકીલને કહ્યું ,  તમે અરજી સ્વીકારો અથવા તેને નકારી કાઢો , પરંતુ તે ઝડપથી કરો.  વકીલે ધ્યાન દોર્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે આ ટિપ્પણી કરી હતી કે 7 નવેમ્બરના આદેશ પછી , વિવિધ સંગઠનો તરફથી આવી અરજીઓમાં અચાનક વધારો થયો છે.
13 જાન્યુઆરીના રોજ , કોર્ટે કહ્યું હતું કે તે રાજ્યોને કૂતરા કરડવાની ઘટનાઓ માટે ભારે વળતર ચૂકવવા અને આવા કેસો માટે કૂતરાઓને ખોરાક આપનારાઓને જવાબદાર ઠેરવવા કહેશે. કોર્ટે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી રખડતા પ્રાણીઓ સંબંધિત ધોરણોનો અમલ ન થવા પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.