ડાર્ક વેબ, ડ્રગ્સ ટ્રાફિકિંગ અને આતંકવાદી ફંડિંગ સાથે જોડાયેલા વ્યવહારોની તપાસ તેજ; વધુ બે આરોપીઓની ધરપકડ સાથે કુલ આંકડો 10 પર પહોંચ્યો
ગાંધીનગર
ગુજરાત પોલીસના સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ (સીસીઓઈ) દ્વારા હાથ ધરાયેલી વિશેષ તપાસ દરમિયાન અંદાજે રૂ. 226 કરોડથી વધુના શંકાસ્પદ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિપ્ટોકરન્સી નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરવામાં આવ્યો છે. તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો મુજબ આ નેટવર્ક ડાર્ક વેબ પર થતી ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ, ડ્રગ્સની હેરાફેરી, મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદી ફંડિંગ સાથે સંકળાયેલા નાણાકીય વ્યવહારો સાથે જોડાયેલું હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે.
સીઆઈડી ક્રાઇમ અને રેલવે પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની દેખરેખ હેઠળ ચાલી રહેલી તપાસમાં વધુ બે આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ સાથે સમગ્ર કેસમાં અત્યાર સુધી ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓની સંખ્યા 10 પર પહોંચી છે. તપાસ એજન્સીઓ આ નેટવર્કના આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણો અને નાણાકીય પ્રવાહોની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સાયબર નાણાકીય ગુનાઓ સામે ચાલી રહેલી કાર્યવાહી દરમિયાન આધુનિક બ્લોકચેન એનાલિસિસ અને ટેકનિકલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદથી ક્રિપ્ટોકરન્સી ટ્રાન્ઝેક્શનની જટિલ સાંકળને ટ્રેસ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે અનેક ટ્રાન્ઝેક્શન એવા સ્ત્રોતો સાથે જોડાયેલા હતા, જે ડાર્ક વેબ માર્કેટપ્લેસ, માદક પદાર્થોના વેપાર અને શંકાસ્પદ આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો સાથે સંકળાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
તપાસનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો ત્યારે આવ્યો જ્યારે શબ્બીર અલી સરાનીના નામ સાથે જોડાયેલા એક ક્રિપ્ટોકરન્સી વોલેટ પર તપાસ એજન્સીઓની નજર પડી. વધુ તપાસમાં ખુલાસો થયો કે આ એકાઉન્ટ તેમના જાણ્યા વિના તેમના કેવાયસી (KYC) દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને ખોલવામાં આવ્યું હતું. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, તેમના પુત્ર હાદીરજા શબ્બીરઅલી સરાની અને તેના સાથીદાર મોહમ્મદ ઝામીન અબ્બાસ અલી જીગરે આ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને ક્રિપ્ટો એકાઉન્ટ બનાવ્યું અને તેનું સંચાલન કર્યું હતું.
બ્લોકચેન વિશ્લેષણ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે આ વોલેટમાં અંદાજે 5,000 યુએસડીટી જમા કરાવવામાં આવ્યા હતા. તપાસ એજન્સીઓના મતે આ રકમ એવા વ્યવહારો સાથે જોડાયેલી હતી, જેને “ડર્ટી ક્રિપ્ટો” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, એટલે કે ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓમાંથી પ્રાપ્ત થયેલી ડિજિટલ સંપત્તિ. પ્રાથમિક તપાસમાં આ વ્યવહારોના કેટલાક તાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિબંધિત અને શંકાસ્પદ સંગઠનો સાથે પણ જોડાતા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ કેસમાં ભાવનગર જિલ્લાના બે રહેવાસીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમાં 23 વર્ષીય હાદીરજા શબ્બીરઅલી સરાની, જે ઓટોમેશન ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા હોવાનું કહેવાય છે, તેમજ 36 વર્ષીય મોહમ્મદ ઝામીન અબ્બાસ અલી જીગરનો સમાવેશ થાય છે. બંને સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)-2023 હેઠળ સંગઠિત ગુનાખોરી, ગુનાહિત કાવતરું અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને અસર કરતા કૃત્યો સંબંધિત કલમો હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત, આઈટી એક્ટ-2000 હેઠળ ઓળખની ચોરી અને કમ્પ્યુટર સંસાધનોના દુરુપયોગ સંબંધિત જોગવાઈઓ પણ લાગુ કરવામાં આવી છે.
સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સની ટેકનિકલ ટીમે બ્લોકચેન ટ્રેસિંગ ટૂલ્સની મદદથી સમગ્ર નાણાકીય નેટવર્કનો ડિજિટલ નકશો તૈયાર કર્યો છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે વિવિધ ક્રિપ્ટો વોલેટ્સ, એક્સચેન્જ એકાઉન્ટ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સફરોની વિગતવાર ચકાસણી કરી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, તપાસ આગળ વધતાં વધુ વ્યક્તિઓની સંડોવણી સામે આવી શકે છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ ધરપકડો થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
આ સમગ્ર કાર્યવાહી ગુજરાતમાં સાયબર અને ક્રિપ્ટો આધારિત નાણાકીય ગુનાઓ સામેની અત્યાર સુધીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ તપાસોમાંની એક માનવામાં આવી રહી છે.
