ડોલર સામે રૂપિયો ફરી નબળો પડ્યો, ઓલ-ટાઈમ લોની નજીક પહોંચ્યો; જાણો શું છે કારણો

કાચા તેલના વધતા ભાવ, મધ્ય પૂર્વમાં વધતું તણાવ અને વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલીથી રૂપિયા પર દબાણ; શેરબજારમાં પણ નબળાઈ જોવા મળી

નવી દિલ્હી

ભારતીય રૂપિયો ફરી એકવાર દબાણમાં આવ્યો છે. સપ્તાહના પ્રથમ ટ્રેડિંગ દિવસે ડોલર સામે રૂપિયો 12 પૈસા નબળો પડીને 96.45 પ્રતિ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો, જે 21 મે પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે અને ઓલ-ટાઈમ લોની નજીક માનવામાં આવે છે. કાચા તેલના ભાવમાં તેજી, મધ્ય પૂર્વમાં વધતું ભૂરાજકીય તણાવ અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા સતત વેચવાલી રૂપિયા પર દબાણ વધારવાના મુખ્ય કારણો તરીકે સામે આવ્યા છે.

કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો બન્યો મુખ્ય કારણ

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં લગભગ 3 ટકા વધારો નોંધાયો છે અને તે પ્રતિ બેરલ 90.78 ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું કાચું તેલ આયાત કરે છે. તેલના ભાવ વધતાં આયાત માટે વધુ ડોલરની જરૂર પડે છે, જેના કારણે ડોલરની માંગ વધી જાય છે અને રૂપિયો નબળો પડે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં તણાવથી બજાર પર દબાણ

મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવની અસર વૈશ્વિક નાણાકીય બજારો પર પણ જોવા મળી રહી છે. રોકાણકારો જોખમી સંપત્તિમાંથી બહાર નીકળી સુરક્ષિત ગણાતી ડોલર જેવી કરન્સી તરફ વળી રહ્યા છે. આ કારણે ડોલરની માંગમાં વધારો થયો છે અને અન્ય કરન્સીઓની જેમ ભારતીય રૂપિયો પણ દબાણમાં આવ્યો છે.

વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલીથી રૂપિયો વધુ નબળો પડ્યો

ફોરેક્સ માર્કેટના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા ભારતીય શેરબજારમાંથી સતત નાણાં ઉપાડવામાં આવી રહ્યા છે. એક્સચેન્જના આંકડા મુજબ, છેલ્લા ટ્રેડિંગ સેશનમાં FIIએ આશરે ₹376.41 કરોડના શેરનું નેટ વેચાણ કર્યું હતું. વિદેશી મૂડીની બહાર નીકળતી અસર સીધી રીતે રૂપિયાના મૂલ્ય પર પડે છે.

શેરબજારમાં પણ જોવા મળી ભારે નબળાઈ

રૂપિયામાં આવેલા ઘટાડાની અસર શેરબજાર પર પણ જોવા મળી. શરૂઆતના કારોબારમાં BSE સેન્સેક્સ લગભગ 600 અંક સુધી તૂટ્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટીમાં 150થી વધુ અંકનો ઘટાડો નોંધાયો. બજારમાં વધતી અનિશ્ચિતતા રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર અસર કરી રહી છે.

ડોલર ઇન્ડેક્સમાં સામાન્ય ઘટાડો છતાં રૂપિયા પર દબાણ

રસપ્રદ વાત એ છે કે ડોલર ઇન્ડેક્સમાં સામાન્ય ઘટાડો નોંધાયો હતો અને તે 100.54 પર રહ્યો, છતાં ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ યથાવત રહ્યું. એટલે કે રૂપિયા પરનો દબાણ માત્ર વૈશ્વિક ડોલરની મજબૂતીને કારણે નહીં, પરંતુ સ્થાનિક પરિબળો અને વિદેશી મૂડીના પ્રવાહથી પણ પ્રભાવિત થયો છે.

વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં વધારો રાહતરૂપ

આ દરમિયાન ભારતીય રિઝર્વ બેંકના આંકડા મુજબ 10 જુલાઈએ પૂર્ણ થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન દેશનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 964 મિલિયન ડોલર વધીને 675.157 અબજ ડોલર પર પહોંચ્યો છે. જોકે, હાલના વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે રૂપિયા પર દબાણ યથાવત રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.