સ્પામ કોલ્સ દ્વારા વપરાશકર્તાઓને હેરાન કરતી બિન-નોંધાયેલ ટેલિમાર્કેટિંગ કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી ચાલુ છે. ટ્રાઈના ચેરમેને જણાવ્યું હતું કે સપ્ટેમ્બરની સરખામણીમાં ઓક્ટોબરમાં સ્પામ કોલ્સ સામેની ફરિયાદોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે
નવી દિલ્હી
સ્પામ અને બિનજરૂરી કોલ કરીને ગ્રાહકોને હેરાન કરતી બિનરજિસ્ટર્ડ ટેલિમાર્કેટિંગ કંપનીઓ સામે સતત કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) એ આ દિશામાં સફળતા મેળવી છે. સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબર મહિનામાં કુલ 318 કંપનીઓને બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવી છે. એક અહેવાલ મુજબ , TRAI ના ચેરમેન અનિલ કુમાર લાહોટીએ જણાવ્યું છે કે ઓક્ટોબરમાં બિનરજિસ્ટર્ડ ટેલિમાર્કેટિંગ કંપનીઓ સામે ગ્રાહકોની ફરિયાદો ઘટીને 2.16 લાખ થઈ ગઈ છે. સપ્ટેમ્બરમાં 3.12 લાખ ફરિયાદો આવી હતી . જોકે, હજુ પણ કાર્યવાહી કરવામાં સમસ્યા છે.
સ્પામ કોલ્સ સામે પગલાં લેવાનું કેટલું પડકારજનક?
ઇટી ટેલિકોમ રિપોર્ટ (સંદર્ભ) રિપોર્ટ અનુસાર , સ્પામ કોલ્સ સામે કાર્યવાહી કરવામાં TRAI ને અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો , જેમાંથી એક DLT (ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ લેજર ટેકનોલોજી) પ્લેટફોર્મ પર ફરિયાદોનો અભાવ હતો. રિપોર્ટ અનુસાર , લોકો DLT પ્લેટફોર્મ પર ડુ નોટ ડિસ્ટર્બ (DND) વિકલ્પ હેઠળ ફરિયાદો નોંધાવી રહ્યા ન હતા. TRAI કહે છે કે સ્પામર્સ સામે કાર્યવાહી ફક્ત ત્યારે જ થઈ શકે છે જો લોકો DND પ્લેટફોર્મ પર ફરિયાદો નોંધાવે.
એક વર્ષમાં 21 લાખ મોબાઇલ નંબર બ્લોક થયા
TRAI એ 1 વર્ષમાં લગભગ 1000 કરોડ રૂપિયા હાંસલ કર્યા છે. 21 લાખ ( 2.1 મિલિયન) મોબાઇલ નંબર બ્લોક કરાયા હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે દેશમાં સક્રિય વાયરલેસ વપરાશકર્તાઓની સંખ્યા લગભગ 1.10 અબજ છે. સ્પામ કોલ્સથી પરેશાન લોકો તેમના ફોન પર કોલિંગ એપ પર જાય છે અને તે નંબરને બ્લોક કરે છે , પરંતુ ટ્રાઈને તેની જાણ કરતા નથી. આ કરવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો ‘ DND એપ ‘ છે . ટ્રાઈએ DND એપ વિકસાવી છે જેથી લોકો સ્પામ કોલ્સ વિશે માહિતી આપી શકે અને ટ્રાઈ તેના પર કાર્યવાહી કરી શકે. આ એપ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર પરથી ઇન્સ્ટોલ કરી શકાય છે.
પગલાંની દેખીતી અસર
ટ્રાઈ દ્વારા લેવામાં આવેલી કાર્યવાહીના પરિણામો દેખાઈ રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર , સપ્ટેમ્બરમાં બિનનોંધાયેલ ટેલિમાર્કેટર્સ સામે 3.12 લાખ ફરિયાદો મળી હતી , જે પછીના મહિનામાં ઘટીને 2.16 લાખ થઈ ગઈ. આ વર્ષે ઓક્ટોબરમાં, નોંધાયેલા ટેલિમાર્કેટર્સ સામે માત્ર 39,000 ફરિયાદો મળી હતી , જે સપ્ટેમ્બરમાં 71,000 હતી . જોકે, ટ્રાઈ આનાથી સંતુષ્ટ નથી. તે કાર્યવાહીનો વ્યાપ વધારવા માંગે છે અને આ માટે ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ લાવી રહ્યું છે.
સ્પામ કોલ્સ કેવી રીતે બંધ કરવા ?
કોઈ વપરાશકર્તા TRAI ની DND એપ દ્વારા સ્પામ કોલ વિશે ફરિયાદ કરે છે , ત્યારે ફરિયાદ સંબંધિત ટેલિકોમ ઓપરેટરને મોકલવામાં આવે છે. સ્પામ કોલમાં નંબર સામેલ છે કે કેમ તે નક્કી કરવા માટે ચકાસણી કરવામાં આવે છે. જો દોષિત ઠરે છે, તો નંબરને ડિસ્કનેક્ટ કરવામાં આવે છે અને નેટવર્કથી બ્લોક કરવામાં આવે છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ( AI) નો પણ ઉપયોગ થાય છે.
