ભારતીય શિક્ષણ મંત્રાલય તરફથી ચાર મુખ્ય સમાચાર આવ્યા છે . ઓપન સિસ્ટમ્સના વ્યાપને વિસ્તૃત કરવાથી લઈને એનસીઈઆરટી ને ડીમ્ડ યુનિવર્સિટીનો દરજ્જો આપવા સુધી , પીએમ શ્રી સ્કૂલ્સ જેવી દેશભરમાં 1.27 લાખ શાળાઓ તૈયાર કરવા અને શિક્ષક શિક્ષણમાં એઆઈ નો ઉપયોગ કરવા સુધી, પ્રગતિ વિશે જાણો
એસવીએન,નવી દિલ્હી
શિક્ષણ મંત્રાલય દેશમાં ઓપન સ્કૂલિંગ સિસ્ટમનો વ્યાપ વધારશે. હાલમાં, રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ બોર્ડ, નેશનલ ઇન્સ્ટિટયુટ ઓફ ઓપન સ્કૂલિંગ ( એનઆઈઓએસ) માં ફક્ત 600,000 વિદ્યાર્થીઓ જ નોંધાયેલા છે . દરમિયાન, સીબીએસઈ શાળાઓમાં 25 મિલિયન વિદ્યાર્થીઓ છે. સામાજિક-આર્થિક પરિસ્થિતિઓને કારણે પોતાનું શિક્ષણ પૂર્ણ કરવામાં અસમર્થ અથવા એનઆઈઓએસ માં નિષ્ફળતાને કારણે અભ્યાસ છોડી દેતા વિદ્યાર્થીઓને જોડવાની યોજના ચાલી રહી છે .
ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઓપન સ્કૂલ સિસ્ટમમાં ઉદ્યોગ સહયોગ પણ સામેલ હશે , જેથી વિદ્યાર્થીઓ તેમના અભ્યાસની સાથે રોજગાર માટે પણ તૈયાર થઈ શકે. સીબીએસઈ સહિત અન્ય શિક્ષણ બોર્ડની પણ જવાબદારી છે કે તેઓ શાળા છોડી દેનારા વિદ્યાર્થીઓને ઓપન સ્કૂલ સિસ્ટમ સાથે જોડે. દરમિયાન , ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગના સચિવ વિનીત જોશીએ જણાવ્યું હતું કે ઉચ્ચ શિક્ષણમાં વિદ્યાર્થીઓની નોંધણી વધી રહી છે, અને નવી શિક્ષણ નીતિ અનુસાર નવા અભ્યાસક્રમો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.
એનસીઈઆરટી ને ડીમ્ડ યુનિવર્સિટીનો દરજ્જો
એનસીઈઆરટીને ડીમ્ડ યુનિવર્સિટીનો દરજ્જો આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. શાળા શિક્ષણ વિભાગના સચિવ સંજય કુમારે જણાવ્યું હતું કે એનસીઈઆરટી ને ડીમ્ડ યુનિવર્સિટીનો દરજ્જો આપવાની પ્રક્રિયા આગામી બે અઠવાડિયામાં પૂર્ણ થશે. શાળા શિક્ષણ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ શિક્ષણના ક્ષેત્રોમાં સંશોધન અને નવીનતા શરૂ થશે. તેમણે
સમજાવ્યું કે આ સાથે, એનસીઈઆરટી એક ખાસ પ્રકારની યુનિવર્સિટી બનશે. તે વૈશ્વિક ધોરણો પર આધારિત શાળા શિક્ષણ અને શિક્ષક શિક્ષણના અભ્યાસક્રમો ઓફર કરશે. એનસીઈઆરટી મુખ્યાલય અનુસ્નાતક અભ્યાસ અને સંશોધનના ક્ષેત્રોમાં વિવિધ પ્રકારના ખાસ, અનોખા અભ્યાસક્રમો ઓફર કરશે. આમાં અભ્યાસક્રમ ડિઝાઇન અને વિકાસ , સાયકોમેટ્રિક મૂલ્યાંકન (મનોવિજ્ઞાન અને શિક્ષણ), અને શૈક્ષણિક વિજ્ઞાન જેવા અભ્યાસક્રમોનો સમાવેશ થશે.
શિક્ષણમાં એઆઈ નો ઉપયોગ
શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે શિક્ષક શિક્ષણમાં એઆઈ ને કાયમી સુવિધા તરીકે સમાવવામાં આવશે. રાષ્ટ્રીય શિ7ણ નીતિ 2020 મુજબ શિક્ષક શિક્ષણમાં મોટા ફેરફારો થઈ રહ્યા છે. હાલમાં, રાષ્ટ્રીય શિક્ષક શિક્ષણ પરિષદ ( એનસીટીઈ) શિક્ષક શિક્ષણ માટેના ધોરણો પર કામ કરે છે, અને હવે એઆઈ ને ફરજિયાતપણે સામેલ કરવામાં આવશે. શિક્ષક શિક્ષણમાં નવા ધોરણો સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
1.27 લાખ શાળાઓ પીએમ શ્રી શાળાઓ જેવી બનાવાશે
પ્રધાનમંત્રી શાળાઓ માટે ઉભરતા ભારત (પીએમ શ્રી શાળાઓ) યોજના હેઠળ, દેશભરની 13,700 શાળાઓ પસંદ કરવામાં આવી છે. આ શાળાઓમાં શૈક્ષણિક ગુણવત્તા , માળખાગત સુવિધાઓ અને વિદ્યાર્થીઓના પરિણામોને સુધારવા અને અપગ્રેડ કરવા માટે કાર્ય કરવામાં આવ્યું છે . કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયે એક અભ્યાસ પણ હાથ ધર્યો છે , જે દર્શાવે છે કે પાછલા વર્ષોની તુલનામાં વિદ્યાર્થીઓની નોંધણીમાં વધારો થયો છે.
મંત્રાલયે તમામ રાજ્ય સરકારોને પત્ર લખીને જણાવ્યું છે કે પીએમ શ્રી શાળાઓએ એક માપદંડ સ્થાપિત કર્યો છે. આ રીતે વિવિધ રાજ્યોમાં અન્ય શાળાઓનો વિકાસ થવો જોઈએ. રાજ્ય સરકારોને દેશભરની 1.27 લાખ શાળાઓને પીએમ શ્રી શાળાઓમાં રૂપાંતરિત કરવાના લક્ષ્ય તરફ કામ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે . આ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 ના લક્ષ્યો અનુસાર શિક્ષણ પરિણામોમાં સુધારો કરશે , જેથી 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના વિઝનને પ્રાપ્ત કરવા માટે શિક્ષણ પાયો બની શકે .
