જનરલ ધીરજ કુમાર સેઠ બન્યા ભારતના નવા સેનાપ્રમુખ

આર્મર્ડ કોર્પ્સમાંથી ત્રણ દાયકાઓ બાદ મળ્યું સેનાનું સર્વોચ્ચ નેતૃત્વ; 31 ઑગસ્ટ, 2028 સુધી સંભાળશે જવાબદારી

નવી દિલ્હી:

ભારતીય સેનામાં નેતૃત્વ પરિવર્તનના ભાગરૂપે જનરલ ધીરજ કુમાર સેઠે મંગળવાર, 30 જૂન, 2026ના રોજ ભારતના નવા સેનાપ્રમુખ (ચીફ ઑફ આર્મી સ્ટાફ) તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો છે. તેમણે જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીનું સ્થાન લીધું છે, જેઓ ચાર દાયકાથી વધુ સમય સુધી દેશસેવામાં રહી નિવૃત્ત થયા છે. જનરલ સેઠનો કાર્યકાળ 31 ઑગસ્ટ, 2028 સુધી રહેશે. તેમની નિમણૂક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ભારતીય સેના આધુનિકીકરણ, સ્વદેશી સંરક્ષણ ટેક્નોલોજી, સરહદી સુરક્ષા અને સંયુક્ત લશ્કરી અભિયાન જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.

ત્રણ દાયકાઓ બાદ આર્મર્ડ કોર્પ્સને મળ્યું ગૌરવ

જનરલ ધીરજ કુમાર સેઠની નિમણૂકનું સૌથી મોટું વિશેષ મહત્વ એ છે કે લગભગ ત્રણ દાયકાઓ પછી આર્મર્ડ કોર્પ્સના કોઈ અધિકારીને ભારતીય સેનાના સર્વોચ્ચ પદ સુધી પહોંચવાનો અવસર મળ્યો છે. આ પહેલાં જનરલ શંકર રોય ચૌધરી વર્ષ 1994થી 1997 દરમિયાન આર્મર્ડ કોર્પ્સમાંથી સેનાપ્રમુખ બન્યા હતા. તેથી જનરલ સેઠની નિમણૂકને આર્મર્ડ કોર્પ્સ માટે પણ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે.

દેશ-વિદેશની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં મેળવી લશ્કરી તાલીમ

જનરલ સેઠે નેશનલ ડિફેન્સ એકેડમી (ખડકવસલા) અને ઇન્ડિયન મિલિટરી એકેડમી (દહેરાદૂન)માં તાલીમ મેળવી હતી. 20 ડિસેમ્બર, 1986ના રોજ તેમને આર્મર્ડ કોર્પ્સની સેકન્ડ લેન્સર્સ રેજિમેન્ટમાં કમિશન મળ્યું હતું. પોતાની લાંબી કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે મધ્યપ્રદેશના મહૂમાં હાયર કમાન્ડ કોર્સ, નવી દિલ્હીની નેશનલ ડિફેન્સ કોલેજ, ફ્રાન્સના પેરિસ સ્થિત મિલિટરી કોલેજમાં ડિફેન્સ સર્વિસિસ કમાન્ડ એન્ડ જનરલ સ્ટાફ કોર્સ તેમજ અમેરિકાના કેલિફોર્નિયાના મોન્ટેરે સ્થિત નેવલ પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ સ્કૂલમાં ઇન્ટરનેશનલ ડિફેન્સ એક્વિઝિશન મેનેજમેન્ટ કોર્સ પૂર્ણ કર્યો છે.

અનેક મહત્વપૂર્ણ કમાન્ડનું સફળ નેતૃત્વ

જનરલ સેઠે પોતાની સેવા દરમિયાન જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી અને પ્રખ્યાત ‘સ્કિનર્સ હોર્સ’ આર્મર્ડ રેજિમેન્ટનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેમણે પશ્ચિમ મોરચે સ્ટ્રાઈક કોર્પ્સની કમાન્ડ સંભાળવાની સાથે સાઉથ વેસ્ટર્ન કમાન્ડ અને સધર્ન કમાન્ડ જેવી ભારતીય સેનાની બે મહત્વપૂર્ણ ઓપરેશનલ કમાન્ડનું નેતૃત્વ પણ કર્યું છે. તેઓ એવા વિરલ અધિકારીઓમાં સામેલ છે જેમણે બંને કમાન્ડની જવાબદારી સફળતાપૂર્વક નિભાવી છે.

‘સુદર્શન ચક્ર’થી દિલ્હી એરિયા સુધીની જવાબદારી

લેફ્ટનન્ટ જનરલ તરીકે બઢતી મળ્યા બાદ જનરલ સેઠે પ્રતિષ્ઠિત ‘સુદર્શન ચક્ર કોર્પ્સ’ની કમાન્ડ સંભાળી હતી. ત્યારબાદ તેઓ દિલ્હી એરિયાના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ (GOC) તરીકે નિયુક્ત થયા, જ્યાં તેમણે અનેક રાષ્ટ્રીય તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય લશ્કરી કામગીરી અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું સફળ સંચાલન કર્યું હતું. તેમના વ્યૂહાત્મક અનુભવ અને નેતૃત્વ ક્ષમતાને કારણે તેઓ સેનાના ઉચ્ચ અધિકારીઓમાં વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે.

ઉત્તમ સેવાના બદલામાં રાષ્ટ્રપતિનો સન્માન

ભારતીય સેનામાં નોંધપાત્ર અને ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓ બદલ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ 29 જૂન, 2026ના રોજ જનરલ ધીરજ કુમાર સેઠને ‘ઉત્તમ યુદ્ધ સેવા મેડલ’થી સન્માનિત કર્યા હતા. હવે દેશના નવા સેનાપ્રમુખ તરીકે તેઓ ભારતીય સેનાના આધુનિકીકરણ, આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ ક્ષમતાના વિકાસ, સરહદી સુરક્ષાના સશક્તીકરણ અને ભાવિ સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. તેમના અનુભવો અને નેતૃત્વથી ભારતીય સેનાને નવી દિશા અને વધુ મજબૂત વ્યૂહાત્મક ક્ષમતા પ્રાપ્ત થશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.