વિદેશ ભણવા ભારત સરકાર આપશે સ્કોલરશિપ, ટ્યુશન ફીથી લઈને રહેવા-ખાવા અને હવાઈ મુસાફરીનો ખર્ચ પણ મળશે

National Overseas Scholarship 2026-27: પસંદગી પામેલા વિદ્યાર્થીઓને માસ્ટર્સ અને PhD માટે વિદેશમાં અભ્યાસ કરવાની તક, જાણો કોણ કરી શકે અરજી અને શું છે શરતો

નવી દિલ્હી

વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાનું સપનું જોતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે કેન્દ્ર સરકારની નેશનલ ઓવરシીઝ સ્કોલરશિપ (NOS) મહત્વપૂર્ણ તક બની શકે છે. સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય દ્વારા 2026-27 માટેની આ સ્કોલરશિપ યોજના હેઠળ પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને વિદેશની યુનિવર્સિટીમાં માસ્ટર્સ અથવા PhD અભ્યાસ માટે આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. સ્કોલરશિપમાં ટ્યુશન ફી ઉપરાંત રહેવા-ખાવા, હવાઈ મુસાફરી અને મેડિકલ ઈન્શ્યોરન્સ જેવા ખર્ચનો પણ સમાવેશ થાય છે.

કયા વિદ્યાર્થીઓ કરી શકે છે અરજી?

નેશનલ ઓવરシીઝ સ્કોલરશિપ ખાસ કેટેગરીના વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉપલબ્ધ છે. તેમાં અનુસૂચિત જાતિ (SC), ડી-નોટિફાઇડ, નોમેડિક અને સેમી-નોમેડિક જનજાતિઓ, ભૂમિહીન ખેતી મજૂરો તેમજ પરંપરાગત કારીગર પરિવારોના વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે. જોકે માત્ર આ કેટેગરીમાં આવવાથી સ્કોલરશિપ મળતી નથી. ઉમેદવારે શૈક્ષણિક, ઉંમર, આવક અને અન્ય પાત્રતા માપદંડ પણ પૂર્ણ કરવા પડે છે.

60 ટકા માર્ક્સની શરત

અરજી કરનાર ઉમેદવારે સંબંધિત ક્વોલિફાઇંગ પરીક્ષામાં સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછા 60 ટકા ગુણ અથવા તેના સમકક્ષ ગ્રેડ મેળવેલા હોવા જરૂરી છે. માસ્ટર્સ માટે અરજી કરનાર પાસે જરૂરી બેચલર્સ ડિગ્રી અને PhD માટે અરજી કરનાર પાસે નિર્ધારિત માસ્ટર્સ ડિગ્રી હોવી આવશ્યક છે.

પરિવારની આવક કેટલી હોવી જોઈએ?

આ સ્કોલરશિપ માટે પરિવારની તમામ સ્ત્રોતોમાંથી વાર્ષિક આવકની મર્યાદા રૂ. 8 લાખ નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ઉમેદવારને પોતાની કેટેગરી સાથે જોડાયેલી અન્ય શરતો પણ પૂર્ણ કરવી પડશે. અરજી કરતાં પહેલાં સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા અને નોટિફિકેશન ધ્યાનપૂર્વક તપાસવું જરૂરી છે.

35 વર્ષ સુધીની ઉંમર

નેશનલ ઓવરシીઝ સ્કોલરશિપ માટે ઉમેદવારની ઉંમર સામાન્ય રીતે 35 વર્ષથી વધુ હોવી જોઈએ નહીં. એટલે ઉંમર અને અન્ય તમામ પાત્રતા માપદંડ અરજી કરતાં પહેલાં ચકાસવા જરૂરી છે.

કયા ખર્ચ માટે મળશે આર્થિક સહાય?

પસંદગી પામેલા વિદ્યાર્થીઓને સ્કોલરશિપ હેઠળ વિવિધ જરૂરી ખર્ચ માટે મદદ આપવામાં આવે છે. તેમાં વિદેશની યુનિવર્સિટીની ટ્યુશન ફી, રહેવા-ખાવાનો ખર્ચ, હવાઈ મુસાફરી, મેડિકલ ઈન્શ્યોરન્સ તથા મંજૂર થયેલા અન્ય શૈક્ષણિક અને આકસ્મિક ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે. માસ્ટર્સ માટે વધુમાં વધુ ત્રણ વર્ષ અને PhD માટે વધુમાં વધુ ચાર વર્ષ સુધી સહાય મળવાની જોગવાઈ છે.

ઓનલાઈન કેવી રીતે કરવી અરજી?

પાત્ર ઉમેદવારોએ નેશનલ ઓવરસીજ સ્કોલરશિપના ઓનલાઈન પોર્ટલ પર જઈને રજિસ્ટ્રેશન કરવાનું રહેશે. ત્યારબાદ વ્યક્તિગત, શૈક્ષણિક અને નાણાકીય વિગતો ભરવાની રહેશે. જરૂરી હોય ત્યાં વિદેશી યુનિવર્સિટી અને એડમિશન ઓફરની માહિતી પણ આપવી પડશે. સાથે જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કર્યા બાદ ફોર્મ સબમિટ કરવાનું રહેશે.

અરજી પહેલાં આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન

ફોર્મ સબમિટ કરતાં પહેલાં તમામ માહિતી અને દસ્તાવેજો ચકાસી લેવા જરૂરી છે. અરજી સબમિટ કર્યા બાદ મળતી એકનૉલેજમેન્ટ અથવા અરજીની રસીદ સાચવી રાખવી જોઈએ. સ્કોલરશિપની અંતિમ પાત્રતા, દસ્તાવેજો અને અન્ય નિયમો માટે સત્તાવાર નોટિફિકેશનને જ અંતિમ આધાર માનવો.