SVNM ટ્રસ્ટનો 1 કરોડ લોકોને અંધત્વમુક્ત બનાવવાનો સંકલ્પ; 200 બેડ, 21 ઓપરેશન થિયેટર અને 64 OPD સાથે વિશ્વકક્ષાની નેત્ર હોસ્પિટલનું નિર્માણ થશે
અમદાવાદ
આંખના રોગોથી પીડાતા દર્દીઓને આધુનિક સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવા અને અંધત્વમુક્ત સમાજના નિર્માણના ધ્યેય સાથે સ્વામી વિવેકાનંદ નેત્ર મંદિર ટ્રસ્ટ (SVNM Trust) દ્વારા નવસારી જિલ્લાના સુપા ગામ ખાતે રૂ. 450 કરોડના ખર્ચે અત્યાધુનિક સુપર સ્પેશ્યાલિટી આઈ હોસ્પિટલ ‘દ્રષ્ટિ ધામ’નું નિર્માણ કરવામાં આવશે. આશરે 16 વીઘા જમીનમાં આકાર લેનારી આ હોસ્પિટલમાં વિશ્વકક્ષાની નેત્ર સારવારની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનું આયોજન છે. આ પ્રકલ્પનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આંખના રોગોથી પીડાતા દર્દીઓને રાહત દરે અથવા નિઃશુલ્ક સારવાર પૂરી પાડવા ઉપરાંત દૃષ્ટિ ગુમાવેલા લોકોને પુનર્વસન, શિક્ષણ અને વ્યવસાયલક્ષી તાલીમ દ્વારા આત્મનિર્ભર બનાવવાનો છે.
SVNM ટ્રસ્ટ દ્વારા વર્ષ 2021થી અંધત્વમુક્તિ અને નેત્રસેવાને કેન્દ્રમાં રાખીને વિવિધ સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. હવે ‘દ્રષ્ટિ ધામ’ના નિર્માણ સાથે આ સેવાકાર્યને વધુ વ્યાપક અને અસરકારક બનાવવાનો સંકલ્પ લેવામાં આવ્યો છે. ભારતના એક કરોડ આંખના દર્દીઓને અંધત્વમુક્ત બનાવવાના મહત્ત્વાકાંક્ષી ધ્યેય સાથે ટ્રસ્ટ કાર્યરત છે. આ અભિયાન માત્ર નેત્ર સારવાર પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિઓને સ્વમાનભેર જીવન જીવવા માટે સક્ષમ બનાવવાની દિશામાં પણ પ્રયાસરત છે.
200 બેડ, 21 ઓપરેશન થિયેટર અને 64 OPDથી સજ્જ હશે ‘દ્રષ્ટિ ધામ’
સ્વામી વિવેકાનંદ નેત્ર મંદિર ટ્રસ્ટના પ્રમુખ ડૉ. ભાવિનભાઈ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, વર્તમાન સમયમાં આંખની વિવિધ તકલીફો અને ગંભીર નેત્રરોગોની સારવારની જરૂરિયાત વધી રહી છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નવસારી જિલ્લાના સુપા ગામ ખાતે અત્યાધુનિક નેત્ર હોસ્પિટલ ઊભી કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
આ હોસ્પિટલમાં 200 બેડ, 21 ઓપરેશન થિયેટર અને 64 આઉટ પેશન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ (OPD)ની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનું આયોજન છે. હોસ્પિટલમાં મોતિયો, ગ્લુકોમા, રેટિના સંબંધિત રોગો, કોર્નિયાની સમસ્યાઓ સહિત આંખના વિવિધ રોગોની સારવાર માટે નિષ્ણાત તબીબોની સેવાઓ મળશે. આંખની જટિલ અને ગંભીર બીમારીઓની સારવાર માટે પણ અહીં આધુનિક સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવશે.
‘દ્રષ્ટિ ધામ’માં દર વર્ષે અંદાજે 1.20 લાખ ઓપરેશન કરી શકાય તેવી ક્ષમતા વિકસાવવાનું આયોજન છે. મોતિયાના ઓપરેશન ઉપરાંત રેટિના, ઝામર અને કોર્નિયા ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સહિતની વિવિધ શસ્ત્રક્રિયાઓ કરવામાં આવશે. આંખની સારવાર માટે દૂરના વિસ્તારોમાંથી આવતા દર્દીઓને પણ ગુણવત્તાયુક્ત સારવાર મળી રહે તેવો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
ડૉ. ભાવિનભાઈ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, સંસ્થાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આંખના રોગોથી પીડાતા દર્દીઓની પીડા દૂર કરીને તેમના જીવનમાં ફરી ઉજાસ લાવવાનો છે. સમાજના છેવાડાના માનવી સુધી ઉત્કૃષ્ટ નેત્ર સારવાર રાહત દરે અથવા નિઃશુલ્ક પહોંચે તે માટે ટ્રસ્ટ સતત પ્રયત્નશીલ છે.
અંધત્વમુક્તિ સાથે દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિઓના પુનર્વસન પર ભાર
SVNM ટ્રસ્ટના સીઈઓ ડૉ. દિશાંતભાઈ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે, ‘દ્રષ્ટિ ધામ’માં સંપૂર્ણ દૃષ્ટિ ગુમાવી ચૂકેલા લોકો માટે વિશેષ પુનર્વસન કેન્દ્ર પણ સ્થાપવામાં આવશે. દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિઓને રોજિંદા જીવનમાં પડતી મુશ્કેલીઓ દૂર કરવા માટે અહીં વ્યવહારુ તાલીમ અને માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે.
દૃષ્ટિહીન લોકોને ચાલવા-ફરવા, મોબાઇલ ફોન અને કમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ કરવા, રસોઈ બનાવવા તેમજ અન્ય દૈનિક કાર્યો સ્વતંત્ર રીતે કરવા માટે તાલીમ આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત તેમની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ માર્ગદર્શન, કાઉન્સેલિંગ અને વ્યવસાયલક્ષી તાલીમ દ્વારા રોજગારની તકો ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
આ પહેલનો હેતુ માત્ર દૃષ્ટિહીન લોકોને સહાય પૂરી પાડવાનો નથી, પરંતુ તેમને સ્વાવલંબી બનાવી સમાજના મુખ્ય પ્રવાહ સાથે જોડવાનો છે. શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ દ્વારા તેઓ આત્મવિશ્વાસ સાથે જીવન જીવી શકે તે માટે સંસ્થા કાર્યરત રહેશે.
‘પ્રોજેક્ટ દ્રષ્ટિ’ હેઠળ 51,800થી વધુ લોકોનું સ્ક્રીનિંગ
SVNM ટ્રસ્ટના કર્મયોગી નીરવભાઈ પટેલે સંસ્થાની વિવિધ સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓની માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે, ‘પ્રોજેક્ટ દ્રષ્ટિ’ હેઠળ સુરત શહેર અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં નિઃશુલ્ક નેત્ર તપાસ કેમ્પ યોજીને જરૂરિયાતમંદ લોકોને સારવાર પૂરી પાડવામાં આવે છે.
વર્ષ 2023થી 2026 દરમિયાન યોજાયેલા 420થી વધુ કેમ્પમાં 51,800થી વધુ લોકોનું સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન 11,531 લોકોને નિઃશુલ્ક આંખનાં ઓપરેશનનો લાભ આપવામાં આવ્યો છે. આ અભિયાન અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં રહેતા અને આર્થિક મુશ્કેલીઓને કારણે સારવાર મેળવી શકતા ન હોય તેવા દર્દીઓ માટે આશીર્વાદરૂપ બની રહ્યું છે.
સંસ્થાની ત્રણ હોસ્પિટલ અને તેની સાથે સંકળાયેલી અન્ય બે હોસ્પિટલોમાં પણ નેત્ર સારવારની સેવાઓ આપવામાં આવે છે. આ હોસ્પિટલોમાં મોટા પ્રમાણમાં મોતિયાના ઓપરેશન કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત આંખના અન્ય ગંભીર રોગો માટે જટિલ શસ્ત્રક્રિયાઓ પણ કરવામાં આવે છે. સંસ્થા દ્વારા સારવારનો વ્યાપ વધારીને વધુને વધુ જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
‘દૃષ્ટિમિત્ર પ્રોજેક્ટ’થી દીકરીઓને આરોગ્યક્ષેત્રમાં તાલીમ
SVNM ટ્રસ્ટ દ્વારા અંતરિયાળ ગામડાંની દીકરીઓને તાલીમ આપીને આત્મનિર્ભર બનાવવાના હેતુથી ‘દૃષ્ટિમિત્ર પ્રોજેક્ટ’ પણ ચલાવવામાં આવે છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ હાલમાં 40થી વધુ દીકરીઓ આરોગ્યક્ષેત્રને લગતી તાલીમ મેળવી રહી છે. તાલીમ દ્વારા તેમને રોજગારલક્ષી કૌશલ્ય પ્રાપ્ત થાય અને તેઓ સ્વાભિમાનભેર પોતાનું ભવિષ્ય ઘડી શકે તે માટે સંસ્થા પ્રયત્નશીલ છે.
આ પ્રકલ્પ દ્વારા એક તરફ આરોગ્યક્ષેત્રમાં કુશળ માનવબળ તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ થાય છે, તો બીજી તરફ ગ્રામ્ય વિસ્તારોની દીકરીઓ માટે રોજગાર અને સ્વાવલંબનની તકો પણ ઊભી થાય છે.
પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ માટે સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ અને ટ્રેનિંગ સેન્ટર
દૃષ્ટિ ગુમાવેલી વ્યક્તિઓને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે SVNM ટ્રસ્ટ દ્વારા પ્રજ્ઞાચક્ષુ સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ અને ટ્રેનિંગ સેન્ટર શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ કેન્દ્રમાં કાઉન્સેલિંગ, મોબિલિટી ટ્રેનિંગ, ઔદ્યોગિક તાલીમ અને સ્માર્ટફોનના ઉપયોગની તાલીમ આપવામાં આવે છે.
દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિઓ આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને રોજિંદા કાર્યો સરળતાથી કરી શકે અને રોજગારની તકો મેળવી શકે તે માટે આ પ્રકારની તાલીમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ‘દ્રષ્ટિ ધામ’માં પણ પુનર્વસન અને કૌશલ્ય વિકાસની આ કામગીરીને વધુ વ્યાપક બનાવવાનું આયોજન છે.
‘ચશ્મા રથ’ અને ‘ઘર ઘર દ્રષ્ટિ’ અભિયાનથી ગામડાં સુધી સેવા
ટ્રસ્ટ દ્વારા ‘ચશ્મા રથ’ના માધ્યમથી અંતરિયાળ ગામડાં સુધી પહોંચીને જરૂરિયાતમંદ લોકોને માત્ર 10 મિનિટમાં તેમના નંબર પ્રમાણેના ચશ્મા આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ પહેલથી લોકોને સમયસર ચશ્મા મળી શકે છે અને દૃષ્ટિ સંબંધિત સામાન્ય સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવવામાં મદદ મળે છે.
‘ઘર ઘર દ્રષ્ટિ અભિયાન’ હેઠળ ગામેગામ અને ઘરે ઘરે જઈને લોકોની આંખોની તપાસ કરવામાં આવે છે. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય આંખની તકલીફોનું વહેલી તકે નિદાન કરીને લોકોને યોગ્ય સારવાર તરફ દોરી જવાનો છે.
આ ઉપરાંત ‘જૂના ચશ્મા એકત્રીકરણ અભિયાન’ દ્વારા લોકો પાસેથી ઉપયોગમાં ન હોય તેવા જૂના ચશ્મા એકત્ર કરવામાં આવે છે. આ ચશ્મામાં જરૂરિયાત મુજબ નવા કાચ ફિટ કરીને જરૂરિયાતમંદ લોકોને આપવામાં આવે છે. આ રીતે ઉપયોગમાં ન આવતા ચશ્માને ફરી ઉપયોગમાં લઈને જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી દૃષ્ટિની સુવિધા પહોંચાડવામાં આવે છે.
દર વર્ષે 1,700 નિઃશુલ્ક ઓપરેશન કરવાનો લક્ષ્યાંક
સંસ્થા દ્વારા નેત્રસેવાને વધુ વ્યાપક બનાવવાના ભાગરૂપે દર વર્ષે અંદાજે રૂ. 5,000ના ખર્ચવાળાં વધુને વધુ ઓપરેશન કરવાનો લક્ષ્યાંક પણ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. આ પહેલ આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના દર્દીઓને આંખની સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવાની દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના જન્મદિવસ નિમિત્તે મહારાષ્ટ્રના આશરે 250 લોકોનાં આંખનાં ઓપરેશન નિઃશુલ્ક કરવામાં આવ્યાં હતાં. આવા સેવાકીય પ્રયાસો દ્વારા સંસ્થા વિવિધ વિસ્તારોમાં જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓ સુધી પહોંચી રહી છે.
ટ્રસ્ટનો આશય એક કરોડ લોકોને અંધત્વમુક્ત બનાવવાનો છે. આ લક્ષ્યાંક કેટલા સમયમાં પૂર્ણ થશે તે હાલ નિશ્ચિતપણે કહી શકાય તેમ નથી, પરંતુ વધુમાં વધુ દર્દીઓ સુધી પહોંચીને તેમની આંખોની સારવાર કરાવવાનો પ્રયાસ સતત ચાલુ રહેશે.
અંધત્વમુક્તિના સંકલ્પ સાથે મોરારી બાપુની રામકથા
‘દ્રષ્ટિ ધામ’ના નિર્માણ અને ‘ઘર ઘર દ્રષ્ટિ’ અભિયાનને જનસહયોગ મળે તે માટે SVNM ટ્રસ્ટ દ્વારા વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ અંતર્ગત અમદાવાદમાં કર્ણાવતી ક્લબ નજીક આવેલા ઔડા ઓડિટોરિયમ ખાતે જાણીતા લોકસાહિત્યકાર અને કલાકાર માયાભાઈ આહિરના હાસ્ય તથા સાહિત્યસભર કાર્યક્રમ ‘ઘર ઘર દ્રષ્ટિ – દ્રષ્ટિથી સેવા તરફ’નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
આ ઉપરાંત નવસારી જિલ્લાના સુપા ગામ સ્થિત સ્વામી વિવેકાનંદ નેત્ર મંદિર ખાતે તા. 5થી 13 ડિસેમ્બર, 2026 દરમિયાન વિશ્વવિખ્યાત સંત પરમ પૂજ્ય મોરારી બાપુની શ્રી રામકથાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. અંધત્વથી પીડાતા ભારતના એક કરોડ દર્દીઓના લાભાર્થે 108 યુનિટના સંકલ્પ સાથે આ રામકથાનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ કાર્યક્રમો દ્વારા નેત્રસેવા માટે જનજાગૃતિ વધારવા, સમાજનો સહયોગ મેળવવા અને વધુને વધુ જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને સારવારનો લાભ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
‘દ્રષ્ટિ ધામ’ સેવા, સારવાર અને સ્વાવલંબનનું કેન્દ્ર બનશે
SVNM ટ્રસ્ટ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહેલું ‘દ્રષ્ટિ ધામ’નું નિર્માણ માત્ર એક અત્યાધુનિક હોસ્પિટલ બનાવવાનો પ્રકલ્પ નથી, પરંતુ નેત્ર સારવાર, અંધત્વમુક્તિ, પુનર્વસન અને રોજગારલક્ષી તાલીમને એક જ સ્થળે જોડવાનો પ્રયાસ છે. આધુનિક તબીબી સુવિધાઓ સાથે માનવસેવાના અભિગમને જોડીને આ સંસ્થા આંખના રોગોથી પીડાતા લોકોના જીવનમાં નવી આશા પ્રગટાવવા માગે છે.
એક તરફ ગંભીર નેત્રરોગોની સારવાર અને જટિલ ઓપરેશનની સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવશે, તો બીજી તરફ દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિઓને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે તાલીમ અને પુનર્વસનની વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવશે. ‘ઘર ઘર દ્રષ્ટિ’ના સંકલ્પ સાથે આગળ વધતી આ પહેલનો અંતિમ ઉદ્દેશ્ય વધુને વધુ લોકોને દૃષ્ટિનો લાભ અપાવવાનો અને દૃષ્ટિ ગુમાવેલા લોકોને સ્વમાનભેર જીવન જીવવા માટે સક્ષમ બનાવવાનો છે.
