કેનેડાના રાજદ્વારીઓને દેશ છોડવા અંગે કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કર્યું નથીઃ ભારત

કેનેડાએ ભારત પર રાજદ્વારી સંબંધો પર વિયેના કન્વેન્શનનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યા બાદ ભારતના વિદેશ મંત્રાલયનો આકોર જવાબ

નવી દિલ્હી
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે 41 કેનેડિયન રાજદ્વારીઓના ભારત છોડવા અંગે નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. ભારત અને કેનેડા વચ્ચે ચાલી રહેલા રાજદ્વારી વિવાદ પર વિદેશ મંત્રાલયે શુક્રવારે કહ્યું કે અમે 19 ઓક્ટોબરે કેનેડા સરકારનું નિવેદન જોયું છે.
વિદેશ મંત્રાલયે શુક્રવારે કહ્યું કે નવી દિલ્હી અને ઓટાવામાં પરસ્પર રાજદ્વારી હાજરીમાં સમાનતાની માંગ કરતી વખતે ભારતે કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કર્યું નથી. કેનેડાએ ભારત પર રાજદ્વારી સંબંધો પર વિયેના કન્વેન્શનનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
વિદેશ મંત્રી મેલાની જોલીએ ગુરુવારે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે અમે અમારા 41 રાજદ્વારીઓ અને 42 તેમના આશ્રિતોને ભારતથી પાછા બોલાવ્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું, ‘અમે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોના ઉલ્લંઘનમાં સમાનતાને લાગુ કરવાના કોઈપણ પ્રયાસને નકારીએ છીએ.’
એમઈએના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધોની સ્થિતિ તેમજ ભારતની આંતરિક બાબતોમાં ઓટ્ટાવાની સતત હાજરી નવી દિલ્હી અને ઓટ્ટાવામાં પરસ્પર રાજદ્વારી હાજરીમાં ‘સમાનતા’ની ખાતરી આપે છે.
ભારતે ગયા મહિને કેનેડા સાથે તેના અમલીકરણની વિગતો અને રીતભાત પર કામ કરવા માટે વાટાઘાટો કરી હતી, વિદેશ મંત્રાલયના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સમાનતાના અમલીકરણમાં ભારતની ક્રિયાઓ વિયેના સાથે રાજદ્વારી સંબંધો પર આધારિત હશે. સંમેલનની કલમ 11.1 સાથે સંપૂર્ણપણે સુસંગત .
મેલાની જોલીએ 19 ઓક્ટોબરે જણાવ્યું હતું કે ભારતે તેને 41 કેનેડિયન રાજદ્વારીઓ અને તેમના પરિવારો માટે રાજદ્વારી પ્રતિરક્ષા હટાવવાની તેની યોજના વિશે જાણ કરી છે. “આ સમયે, હું પુષ્ટિ કરી શકું છું કે ભારતે આવતીકાલે, 20 ઓક્ટોબર સુધીમાં દિલ્હીમાં 21 કેનેડિયન રાજદ્વારીઓ અને તેમના આશ્રિતો સિવાય તમામ માટે રાજદ્વારી પ્રતિરક્ષાને અનૌપચારિક રીતે ઉપાડવાની તેની યોજનાને ઔપચારિક રીતે સંચાર કરી છે.”
“આનો અર્થ એ થયો કે 41 કેનેડિયન રાજદ્વારીઓ અને તેમના 42 આશ્રિતો જોખમમાં હતા,” તેમણે કહ્યું. મનસ્વી તારીખે મુક્તિ છીનવી લેવામાં આવી છે. આનાથી તેમની અંગત સુરક્ષા જોખમમાં મુકાશે. જોલીએ કેનેડિયન રાજદ્વારીઓના જવાની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું, ‘અમે ભારતથી તેમના સુરક્ષિત પ્રસ્થાનની સુવિધા કરી છે. અમારા રાજદ્વારીઓ અને તેમના પરિવારોએ હવે રાજદ્વારી પ્રતિરક્ષા છોડી દીધી છે. રાજદ્વારીઓને સુરક્ષિત રાખો, પછી ભલે તેઓ ક્યાંથી હોય અને ક્યાં મોકલવામાં આવે.
કેનેડાના વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, ‘રાજદ્વારી પ્રતિરક્ષા નિયમો રાજદ્વારીઓને તે દેશમાંથી બદલો અથવા ધરપકડના ભય વિના તેમનું કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે. રાજદ્વારી વિશેષાધિકારો અને પ્રતિરક્ષાઓને એકપક્ષીય રીતે રદ કરવી એ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની વિરુદ્ધ છે. આ રાજદ્વારી સંબંધો પરના વિયેના કન્વેન્શનનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન છે અને આમ કરવાની ધમકી આપવી એ અયોગ્ય અને અપમાનજનક છે.’
તેમણે કહ્યું, ‘જો આપણે રાજદ્વારી પ્રતિરક્ષાના ધોરણોને તોડવા દઈશું તો રાજદ્વારીઓ ક્યાંય સુરક્ષિત નહીં રહે.’ તેમણે કહ્યું કે, કેનેડા આ વિવાદ પર પ્રતિક્રિયા આપશે નહીં.
નોંધનીય છે કે આ મહિનાની શરૂઆતમાં, વિદેશ મંત્રાલયે નવી દિલ્હીની ‘આંતરિક બાબતો’માં તેમના સતત ‘દખલ’ને ટાંકીને ભારતમાં કેનેડિયન રાજદ્વારીઓની સંખ્યા ઘટાડવાની હાકલ કરી હતી. 5 ઓક્ટોબરના રોજ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધતા, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા અરિંદમ બાગચીએ કહ્યું, ‘અહીં રાજદ્વારીઓની વધુ પડતી હાજરી અથવા અમારી આંતરિક બાબતોમાં તેમના સતત દખલને ધ્યાનમાં રાખીને, અમે અમારી સંબંધિત રાજદ્વારી હાજરીમાં સમાનતાની માંગ કરી છે. આ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
“કેનેડિયન રાજદ્વારીઓની મોટી હાજરી છે તે જોતાં, અમે ધારીશું કે ઘટાડો થશે,” તેમણે કહ્યું. કેનેડિયન રાજદ્વારીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાથી ભારતમાં કેનેડિયન હાઈ કમિશન દ્વારા જારી કરવામાં આવતા વિઝાની સંખ્યામાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે કે કેમ તે અંગે પૂછવામાં આવતા, બાગચીએ કહ્યું, “હાઈ કમિશનના સ્ટાફ માટે વ્યવસ્થા કરવી તે કેનેડિયન પક્ષ પર નિર્ભર છે.” પસંદ કરવા માટે? અમારી ચિંતા રાજદ્વારી હાજરીમાં સમાનતા સુનિશ્ચિત કરવા સાથે સંબંધિત છે.