નવી દિલ્હી
નવા યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પદ સંભાળ્યું ત્યારથી, કેટલાક નીતિગત નિર્ણયોએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાં ચર્ચા જગાવી છે. હવે એક નવા નિર્ણય હેઠળ, યુએસ લગભગ 9.7 મિલિયન ડૉલર (લગભગ રૂ. 81 કરોડ) ના ગર્ભનિરોધકનો નાશ કરવા જઈ રહ્યું છે, જે વિકાસશીલ દેશોની મહિલાઓને મોકલવાના હતા.
શું છે આખો મામલો?
આ ગર્ભનિરોધક યુએસ ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (USAID) દ્વારા મહિલાઓની જાતીય અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય સેવાઓને મજબૂત બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી ખરીદવામાં આવ્યા હતા. આ ઉત્પાદનોમાં કોપર IUD, રોડ ઇમ્પ્લાન્ટ, ઇન્જેક્ટેબલ ગર્ભનિરોધક અને ગર્ભનિરોધક ગોળીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાંથી મોટાભાગના પર 2028-2029ની એક્સપાયરી તારીખ છે.
આ ઉત્પાદનો ક્યાં રાખવામાં આવે છે?
આ બધા ગર્ભનિરોધક બેલ્જિયમના ગીલમાં સ્થિત એક વેરહાઉસમાં સંગ્રહિત છે. પહેલા તે વિવિધ આફ્રિકન અને એશિયન દેશોની મહિલાઓને પહોંચાડવાના હતા. પરંતુ હવે યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ઉત્પાદનોનો નાશ કરવામાં આવશે.
ખર્ચ અને વિનાશના કારણો
આ ગર્ભનિરોધક દવાઓના નાશથી જ અમેરિકાને લગભગ 167,000 ડૉલરનો ખર્ચ થશે. અમેરિકન અધિકારીઓના મતે, આ નિર્ણય ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની નવી નીતિ હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે, જે અમેરિકાની ‘ઘરેલું પ્રાથમિકતાઓ’ પર ભાર મૂકે છે. જોકે, આ નિર્ણય તેનાથી પ્રભાવિત દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સંગઠનો માટે આઘાતજનક છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિભાવ
ડોક્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ અને MSI રિપ્રોડક્ટિવ ચોઇસ જેવી વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે કામ કરતી સંસ્થાઓએ અમેરિકાના આ પગલાની ટીકા કરી છે. MSI એ તો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો હતો કે તે આ ઉત્પાદનોના શિપિંગ અને રિપેકેજિંગનો ખર્ચ ઉઠાવવા તૈયાર છે, પરંતુ અમેરિકન વહીવટીતંત્રે તેને નકારી કાઢ્યો હતો.
MSI પ્રવક્તા ગ્રેસ ડને કહ્યું, “અમારા પ્રસ્તાવને નકારવાનું અમને સ્પષ્ટ કારણ આપવામાં આવ્યું ન હતું. પરંતુ એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે અમેરિકન સરકાર આ ગર્ભનિરોધક દવાઓ મોકલવામાં રસ ધરાવતી નથી.”
બેલ્જિયમ સરકારની ભૂમિકા
બેલ્જિયમના વિદેશ મંત્રાલયે પરિસ્થિતિને ગંભીર ગણાવી છે અને કહ્યું છે કે તે અમેરિકા સાથે મળીને વૈકલ્પિક ઉકેલ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. બેલ્જિયમના પ્રવક્તા ફ્લોરિન્ડા બાલેસીએ કહ્યું કે તેમનો દેશ તેના પુરવઠાને નાશ થતો અટકાવવા માટે કામ કરી રહ્યો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણયથી ઘણા દેશોમાં ગર્ભનિરોધકની ભારે અછત સર્જાઈ શકે છે. આ ખાસ કરીને વિકાસશીલ દેશોની મહિલાઓને અસર કરશે, જેમની પાસે પહેલાથી જ આરોગ્ય સેવાઓની મર્યાદિત પહોંચ છે. આનાથી અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાના દરમાં વધારો થઈ શકે છે અને જાતીય સ્વાસ્થ્યના જોખમોમાં વધારો થઈ શકે છે.
