ભારતે રશિયન તેલ ખરીદવું નહીં પડે , અમેરિકાએ આપી મોટી ઓફર , ટેરિફ દૂર થશે!

ભારતીય ચીજવસ્તુઓ પર 50 ટકા ટેરિફ લાગે છે . આ ટેરિફ વધીને 500 ટકા થવાની ધારણા છે. જોકે, એક નવો વાત સામે આવી છે જે ભારતને ટેરિફમાં રાહત આપી શકે છે

નવી દિલ્હી 

અમેરિકાએ ભારતીય માલ પર 50% ટેરિફ લાદ્યો છે અને હવે તેને વધારીને 500% કરવાની ધમકી આપી છે . તેનું કારણ રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી છે. ભારત હાલમાં રશિયા પાસેથી સૌથી વધુ તેલ ખરીદે છે. જોકે, છેલ્લા છ મહિનામાં ભારતે રશિયા પાસેથી તેની તેલ ખરીદી ઘટાડી છે. જાન્યુઆરીમાં, તે ચાર વર્ષના નીચલા સ્તરે પહોંચવાની ધારણા છે. પરંતુ અમેરિકા આનાથી ખુશ નથી. તાજેતરમાં, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક બિલને લીલીઝંડી આપી છે જેમાં રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર 500% સુધી ટેરિફ લાદવાની જોગવાઈ છે . પરંતુ હવે બંને દેશો વચ્ચે પરિસ્થિતિ સુધરતી હોય તેવું લાગે છે. અમેરિકાએ ભારતને વેનેઝુએલાના તેલ આપવાની ઓફર કરી છે.
વ્હાઇટ હાઉસના એક વરિષ્ઠ અધિકારી કહે છે કે અમેરિકા ભારત અને ચીનને એક નવા નિયંત્રિત માળખા હેઠળ લાવશે. વેનેઝુએલા ભારત રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવા તૈયાર છે, જોકે આ માળખું અમેરિકાના નિયંત્રણ હેઠળ રહેશે. અમેરિકા વેનેઝુએલામાં સંગ્રહિત 30 મિલિયનથી 50 મિલિયન બેરલ તેલ વેચવાની યોજના ધરાવે છે. વેનેઝુએલામાં વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર છે, અને ભારતની રિફાઇનરીઓ આ તેલનું પ્રક્રિયા કરવા સક્ષમ છે. જો ભારત વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ ખરીદે છે અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરે છે, તો અમેરિકા ટેરિફ ઘટાડીને 25% કરી શકે છે .  

ભારતીય કંપનીઓ તૈયાર

 રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડનું કહેવું છે કે તે વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ આ ત્યારે જ થશે જો અમેરિકાની બહારની કંપનીઓને આ તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. રિલાયન્સ જામનગરમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું રિફાઇનિંગ કોમ્પ્લેક્સ ચલાવે છે. કંપનીનું કહેવું છે કે તે કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિયમો પર સ્પષ્ટતાની રાહ જોઈ રહી છે. રોઇટર્સના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કંપની યુએસ અધિકારીઓ સાથે વાતચીત કરી રહી છે.
કંપનીના સૂત્રોએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ભારતની સરકારી માલિકીની તેલ કંપનીઓ, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પ. અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પ. પણ વેનેઝુએલાના તેલ ખરીદવા માટે તૈયાર છે. રિલાયન્સે ગયા વર્ષે માર્ચમાં વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું બંધ કરી દીધું હતું. રિલાયન્સે ગયા વર્ષે મે મહિનામાં વેનેઝુએલાથી તેનું છેલ્લું શિપમેન્ટ મેળવ્યું હતું. વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ બાદ, બંને દેશો વચ્ચે એક કરાર થયો હતો. આ કરાર હેઠળ, વેનેઝુએલા 2 બિલિયન ડૉલર સુધીના ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસ કરી શકે છે . આ તેલ આશરે 30 થી 50 મિલિયન બેરલ જેટલું હોઈ શકે છે અને તેને યુએસ મોકલવાનું હતું.

ભારત પર દબાણ

ગુજરાતમાં રિલાયન્સના રિફાઇનિંગ યુનિટની દૈનિક ક્ષમતા આશરે 1.4 મિલિયન બેરલ છે. આ રિફાઇનરી તમામ પ્રકારના ક્રૂડ ઓઇલનું પ્રોસેસિંગ કરી શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જો વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલ વૈશ્વિક બજારોમાં પાછું આવશે , તો તે ડિસ્કાઉન્ટ પર ઉપલબ્ધ થવાની સંભાવના છે. આનાથી કાચા માલના વિકલ્પોમાં વધારો થશે અને રિફાઇનરીઓ માટે આર્થિક લાભ થશે જે તેને પ્રોસેસ કરી શકે છે. એચપીસીએલ-મિત્તલ એનર્જી , નાયરા એનર્જી , ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પ. અને મેંગલોર રિફાઇનરી અને પેટ્રોકેમિકલ્સે પણ વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ ખરીદ્યું છે.
અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશો તરફથી દબાણ વધી રહ્યું છે કે તેઓ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી ઓછી કરે. અમેરિકાનો આરોપ છે કે આ રશિયાના યુક્રેન યુદ્ધને ભંડોળ પૂરું પાડી રહ્યું છે. એક અહેવાલ મુજબ, યુક્રેન યુદ્ધ પછી ભારતે રશિયા પાસેથી 144 અબજ યુરોનું તેલ ખરીદ્યું છે. અગાઉ, ભારતીય આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો ખૂબ જ ઓછો હતો. પરંતુ યુક્રેન યુદ્ધ પછી, પશ્ચિમી દેશોએ રશિયન તેલ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. આ પછી, રશિયાએ ભારત અને ચીન જેવા દેશોને ડિસ્કાઉન્ટ પર તેલ પૂરું પાડવાનું શરૂ કર્યું.

વેનેઝુએલાના તેલ

રશિયા પાસેથી દરરોજ 2 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદતું હતું , પરંતુ ડિસેમ્બરમાં આ આંકડો ઘટીને 1.2 મિલિયન બેરલ થઈ ગયો. એવું માનવામાં આવે છે કે જાન્યુઆરીમાં આ આંકડો ઘટીને 1 મિલિયન બેરલ થઈ શકે છે. વેનેઝુએલા પાસે 303 અબજ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલનો જાણીતો ભંડાર છે, જે કુલ વૈશ્વિક ભંડારના લગભગ 20 ટકા છે. જોકે, વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં તેનો હિસ્સો ખૂબ જ ઓછો છે. ટ્રમ્પ ઇચ્છે છે કે મોટી તેલ કંપનીઓ વેનેઝુએલામાં રોકાણ કરે.