2026માં અત્યાર સુધી નિફ્ટી 13%થી વધુ તૂટ્યો; મોંઘું ક્રૂડ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ અને મજબૂત ડોલરથી બજાર પર દબાણ — વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી પણ ચિંતાનો વિષય
નવી દિલ્હી
ભારતીય શેરબજારમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે. બજારનો મુખ્ય સૂચકાંક નિફ્ટી 50 વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધીમાં 13 ટકાથી વધુ ઘટી ગયો છે. જો વર્ષના અંતિમ ત્રણ મહિનામાં પણ આ ઘટાડો ચાલુ રહે છે, તો 2011 પછીનું આ નિફ્ટી માટેનું સૌથી નબળું કેલેન્ડર વર્ષ બની શકે છે. 2011માં નિફ્ટી 50માં આશરે 25 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
મંગળવારે પણ બજારમાં નબળાઈ યથાવત રહી હતી. સવારે 11:30 વાગ્યે નિફ્ટી આશરે 50 પોઇન્ટના ઘટાડા સાથે 22,731.50ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. તાજેતરના ઘટાડાથી શેરબજારના રોકાણકારો પર દબાણ વધ્યું છે.
ઘટાડાના 3 મોટા કારણો
1. કાચા તેલના ભાવમાં ઉથલપાથલ
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર કાચા તેલના ભાવ પર જોવા મળી છે. ભારત પોતાની તેલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થાય ત્યારે તેની સીધી અસર દેશની મોંઘવારી, કરન્ટ એકાઉન્ટ, રૂપિયાના મૂલ્ય અને કંપનીઓના નફાના માર્જિન પર પડી શકે છે.
મોંઘા ક્રૂડને કારણે મોંઘવારી અને વ્યાજદરમાં વધારાની ચિંતા પણ ફરી વધી શકે છે, જેના કારણે શેરબજારના સેન્ટિમેન્ટ પર અસર પડે છે.
2. અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ અને મજબૂત ડોલર
અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને ડોલરની મજબૂતી પણ ભારતીય શેરબજાર માટે પડકારરૂપ બની છે. વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે અમેરિકન એસેટ્સ વધુ આકર્ષક બનતાં ઉભરતા બજારોમાંથી મૂડી બહાર જવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
ભારત જેવા બજારોમાં વિદેશી મૂડીના પ્રવાહમાં ઘટાડો થવાથી શેરોના ભાવ પર વેચવાલીનું દબાણ વધે છે.
3. વિદેશી રોકાણકારોની ભારે વેચવાલી
2026માં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોની વેચવાલી બજાર માટે મોટો દબાણકારક પરિબળ રહી છે. ઓગસ્ટ સુધીમાં વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય શેરબજારમાંથી આશરે 24.6 અબજ ડોલર પાછા ખેંચી ચૂક્યા હતા. જોકે ઓગસ્ટ દરમિયાન તેઓ ફરી ખરીદદાર બન્યા હતા.
સપ્ટેમ્બરમાં પણ વેચવાલી ચાલુ રહી હતી. મહિનાના પ્રથમ પખવાડિયામાં FPIએ ભારતીય શેરોમાંથી આશરે ₹13,138 કરોડ પાછા ખેંચ્યા હતા. સપ્ટેમ્બરના મધ્ય સુધી 2026માં વિદેશી વેચવાલીનો કુલ આંકડો આશરે ₹2.37 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો હતો.
પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં સૌથી મોટો ઘટાડો
2026ના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં નિફ્ટીમાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ સમયગાળામાં ઇન્ડેક્સ આશરે 15 ટકા સુધી ઘટ્યો હતો.
ત્યારબાદ એપ્રિલથી જૂન દરમિયાન બજારે આશરે 7 ટકા રિકવરી નોંધાવી હતી. જોકે જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ફરી આશરે 5 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો.
સપ્ટેમ્બર 2024ના અંતની સરખામણીએ પણ નિફ્ટી અત્યાર સુધીમાં આશરે 12 ટકા નીચે છે. જોકે વ્યાપક બજારમાં મિડકેપ અને સ્મોલકેપ ઇન્ડેક્સે 2026માં અત્યાર સુધીમાં સારો દેખાવ કર્યો છે.
24 મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારોએ કાઢ્યા 56 અબજ ડોલર
મોતીલાલ ઓસવાલના અંદાજ પ્રમાણે, છેલ્લા 24 મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી આશરે 56 અબજ ડોલર પાછા ખેંચ્યા છે. આ રકમ અગાઉના આઠ વર્ષ દરમિયાન ભારતમાં આવેલા કુલ FII રોકાણ જેટલી હોવાનું જણાવાયું છે.
વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી સામે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ બજારને નોંધપાત્ર ટેકો આપ્યો છે. આ જ સમયગાળામાં સ્થાનિક સંસ્થાઓએ આશરે 177 અબજ ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં દર મહિને ₹30,000 કરોડથી વધુના SIP પ્રવાહે પણ સ્થાનિક રોકાણને મજબૂતી આપી છે.
બજારના મહત્વના આંકડા
નિફ્ટી 2026માં: 13%થી વધુ ઘટાડો
2011માં ઘટાડો: આશરે 25%
2026ની પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાની ગિરાવટ: આશરે 15%
છેલ્લા 24 મહિનામાં FII/FPI આઉટફ્લો: આશરે 56 અબજ ડોલર
2026માં સપ્ટેમ્બર મધ્ય સુધી વિદેશી વેચવાલી: આશરે ₹2.37 લાખ કરોડ
સ્થાનિક સંસ્થાઓનું 24 મહિનાનું રોકાણ: આશરે 177 અબજ ડોલર
હવે બજારની નજર કયા પરિબળો પર રહેશે?
2026ના અંતિમ ત્રિમાસિક ગાળામાં નિફ્ટી માટે અનેક પરિબળો મહત્વના રહેશે. કંપનીઓની કમાણીમાં વૃદ્ધિ અને સ્થાનિક રોકાણ બજારને ટેકો આપી શકે છે. બીજી તરફ વિદેશી રોકાણકારોની વાપસી હજુ નિર્ણાયક પરિબળ બની નથી.
આગામી સમયમાં કાચા તેલના ભાવ, રૂપિયાની સ્થિતિ, મોંઘવારી, વ્યાજદર, કંપનીઓના પરિણામો અને વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ બજારની દિશા માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
‘Buy Buy Buy’થી ‘Bye Bye Bye’ સુધી!
નિફ્ટીમાં સતત ઘટાડા વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા પર પણ બજારની સ્થિતિને લઈને રમૂજી ટિપ્પણીઓ જોવા મળી રહી છે. સુમિત મહેરોત્રાએ એક્સ પર લખ્યું હતું કે નિફ્ટીની સફર ‘Buy, Buy Buy’થી ‘Bye Bye Bye’ સુધી પહોંચી ગઈ છે.
તાજેતરમાં ઉદ્યોગપતિ હર્ષ ગોયન્કાએ પણ એક્સ પર એક વીડિયો પોસ્ટ કર્યો હતો. વીડિયોમાં એક વાંદરો ઝૂલામાં ઉપર ચઢ્યા બાદ ફરી નીચે સરકી જાય છે. ગોયન્કાએ આ દૃશ્યને નિફ્ટીની હાલની સ્થિતિ સાથે સાંકળ્યું હતું.
