ઉત્તર પ્રદેશના રાયબરેલીમાં નોંધાયેલા એક કેસના સંદર્ભમાં બિહારના કટિહારમાં ધરપકડ કરાયેલા એક ભંગાર વેપારીએ પોલીસ સમક્ષ ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે. બિહાર સહિત દેશભરના ઘણા રાજ્યોમાં જૂના મોબાઇલ ફોન ખરીદવામાં આવી રહ્યા હતા, તેનો ડેટા ચોરી કરવામાં આવી રહ્યો હતો અને પછી વિદેશમાં વેચવામાં આવી રહ્યો હતો
એસવીએન,પટના
જૂના કે બિનઉપયોગી મોબાઇલ ફોન સામાન્ય રીતે ફેંકી દેવામાં આવે છે, ખામીયુક્ત માનવામાં આવે છે , અથવા ભંગારના વેપારીઓને વેચવામાં આવે છે. જોકે, આ એક નોંધપાત્ર જોખમ ધરાવે છે. જો મોબાઇલ ફોનને નુકસાન થાય છે , તો પણ તેના પર સંગ્રહિત ડેટા સુરક્ષિત રહે છે. જૂના મોબાઇલ ફોનમાંથી આ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને તમારી ગોપનીયતા સાથે ચેડા કરવામાં આવી રહ્યા છે. બિહાર પોલીસના સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF) દ્વારા આ ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે. તમને આ સાંભળીને આશ્ચર્ય થશે , પરંતુ સત્ય એ છે કે આ ડેટા ખરીદવા અને વેચવાનો ગેરકાયદેસર વેપાર વિદેશી દેશોમાં ફેલાયેલો છે.
ભંગારની આડમાં આ કેવો કાળો કારોબાર છે ?
ત્રણ દિવસ પહેલા, 1 એપ્રિલના રોજ, બિહાર સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF) એ ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ સાથે મળીને કટિહારમાં દરોડો પાડ્યો હતો. પોલીસે કટિહારના હાથિયા દિયારાના રહેવાસી ઇસ્તર આલમની તેની ભંગારની દુકાનમાંથી ધરપકડ કરી હતી. ઉત્તર પ્રદેશના રાયબરેલી જિલ્લાના લાલગંજ પોલીસ સ્ટેશનમાં તેની વિરુદ્ધ નોંધાયેલા કેસમાં તે વોન્ટેડ હતો. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર , તે બિહાર અને અન્ય ઘણા રાજ્યોમાં વપરાયેલા મોબાઇલ ફોન ખરીદતો હતો, આ હેતુ માટે રેકેટ ચલાવતો હતો.
આરોપી ઇસ્તર આલમની ધરપકડ બાદ, કાળા ધંધાનો પર્દાફાશ થયો STF ને જાણવા મળ્યું છે કે બિહારમાં કેટલાક સ્ક્રેપ ડીલરો જૂના મોબાઇલ ફોન મધરબોર્ડ વિદેશી ડેટા સેન્ટરોને વેચે છે. જો ફોન જૂનો અને ક્ષતિગ્રસ્ત હોય તો પણ તેનો ડેટા પાછો મેળવી શકાય છે. આ રીતે, જૂના ફોન મધરબોર્ડમાંથી ડેટા ચોરી કરવામાં આવી રહ્યો હતો. એવું જાણવા મળ્યું છે કે લાખો મોબાઇલ ફોનનો ડેટા સ્ક્રેપ ડીલરો દ્વારા ઘણા દેશોમાં પહોંચ્યો છે.
ભારતીયોની ગોપનીયતા પર કેવી રીતે હુમલો થઈ રહ્યો છે ?
આરોપી ઇસ્તર આલમની પૂછપરછ દરમિયાન આ રેકેટની બધી વિગતો બહાર આવી. તેણે પોલીસને જણાવ્યું કે તે શહેરોમાં ફરતો હતો અને ભંગારના વેપારીઓ પાસેથી જૂના મોબાઇલ ફોન એકત્રિત કરતો હતો. તેનો ધંધો ફક્ત બિહાર કે ઉત્તર પ્રદેશ પૂરતો મર્યાદિત નહોતો ; તેના રેકેટમાં સામેલ લોકો રાજધાની દિલ્હી , તમિલનાડુના શહેરોમાં અને હૈદરાબાદમાં પણ કામ કરતા હતા. જૂનો મોબાઇલ તેઓ આ મોબાઇલ ફોન ખરીદતા હતા. ત્યારબાદ આ મોબાઇલ ફોન તોડી નાખવામાં આવતા હતા અને તેમના મધરબોર્ડ કાઢી નાખવામાં આવતા હતા. ત્યારબાદ આ મધરબોર્ડ અન્ય લોકોને વેચી દેવામાં આવતું હતું.
એવું કહેવાય છે કે જૂના મોબાઇલ ફોનનો ડેટા મધરબોર્ડમાંથી મેળવવામાં આવે છે. આ ડેટા વિદેશમાં ડેટા સેન્ટરો દ્વારા ખરીદવામાં આવી રહ્યો છે. એવો ભય છે કે તેઓ આ ડેટા વેચી રહ્યા છે. આનાથી ભારતમાં રહેતા લોકોની ગોપનીયતા સાથે ચેડા થઈ શકે છે, પરંતુ તેમના ડેટાનો દુરુપયોગ પણ થઈ શકે છે.
