16 જૂનથી નવા દર લાગુ; સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવવા કેન્દ્રનું પગલુ
નવી દિલ્હી
કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરતાં ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પરની એક્સપોર્ટ ડ્યુટીમાં વધારો જાહેર કર્યો છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દરો 16 જૂન, 2026થી અમલમાં આવી ગયા છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દેશના સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણની પૂરતી ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવાનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વધતી કિંમતો વચ્ચે સ્થાનિક પુરવઠાને સુરક્ષિત કરવાનો છે.
નવા ટેક્સ દરો જાહેર
નવી વ્યવસ્થા મુજબ હવે ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિ લિટર 14 રૂપિયા સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (SAED) વસૂલવામાં આવશે. જ્યારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ની નિકાસ પર પ્રતિ લિટર 12.50 રૂપિયાની SAED લાગુ કરવામાં આવી છે. જોકે પેટ્રોલની નિકાસ પરના ટેક્સમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી અને તેનો દર પ્રતિ લિટર 1.50 રૂપિયા યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે.
શા માટે લેવાયો નિર્ણય?
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની કિંમતોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આ સ્થિતિમાં રિફાઇનરીઓ માટે સ્થાનિક બજાર કરતાં વિદેશમાં નિકાસ કરવી વધુ ફાયદાકારક બની રહી હતી. પરિણામે દેશની અંદર ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અને ભાવ પર અસર થવાની શક્યતા ઊભી થઈ હતી. આ સંજોગોમાં સરકારે નિકાસને નિયંત્રિત કરવા માટે ડ્યુટીમાં વધારો કર્યો છે.
દર પખવાડિયે સમીક્ષા
પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પર લાગતા નિકાસ શુલ્કની દર 15 દિવસે સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને માંગની સ્થિતિને આધારે નવા દરો નક્કી કરવામાં આવે છે. અગાઉ 1 જૂન, 2026ના રોજ પણ આ દરોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો.
સામાન્ય ગ્રાહકો પર શું અસર?
નિષ્ણાતોના મતે આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણનો પુરવઠો જાળવી રાખવાનો છે. ટૂંકા ગાળામાં સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં સીધી અસર જોવા મળવાની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સ્થિતિને આધારે આગામી સમયમાં વધુ નિર્ણયો લેવામાં આવી શકે છે.
