રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડ માટે ઐતિહાસિક નીતિગત સુધારાઓ જાહેર કર્યા

ભારતીય તટરક્ષક દળ (ICG) માં લિંગ સમાનતા અને દરિયામાં લાપતા થનાર જવાનોના પરિવારજનો માટે સરળ વહીવટી પ્રક્રિયાઓ અંતર્ગત બે મોટા સુધારાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી છે

નવી દિલ્હી

દેશની સુરક્ષા અને દરિયાઈ સીમાઓની ચોકી કરતા ભારતીય તટરક્ષક દળ (ICG) માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક મોટું અને ઐતિહાસિક પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે નવી દિલ્હી સ્થિત કર્તવ્ય ભવન-૨ ખાતે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડ (ICG) ના જવાનો અને તેમના પરિવારજનો માટે બે મહત્વપૂર્ણ નીતિગત સુધારાઓની જાહેરાત કરી છે. આ પ્રસંગે રક્ષા સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહ, ICG ના ડિરેક્ટર જનરલ પરમેશ શિવમાણી અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પ્રસંગે રક્ષા મંત્રીએ છેલ્લા પાંચ દાયકામાં ICG દ્વારા દેશને આપવામાં આવેલી ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ આગળ પડતી નીતિઓ વર્ષ ૨૦૨૭માં પોતાની સ્વર્ણિમ જયંતી (ગોલ્ડન જ્યુબિલી) તરફ આગળ વધી રહેલા આ દળના મનોબળ અને ઓપરેશનલ ક્ષમતાને વધુ મજબૂત કરશે.

લિંગ-તટસ્થ (Gender-Neutral) ભરતી અને કારકિર્દી પ્રગતિ

પ્રથમ નીતિગત નિર્દેશ અધિકારીઓની ભરતીમાં લિંગ સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક વ્યાપક અને મહિલા-કેન્દ્રીય અભિગમ સ્થાપિત કરે છે.

• સમાન તકો: આ નીતિ હેઠળ મહિલા ઉમેદવારોને પુરુષ સમકક્ષોની જેમ જ શોર્ટ સર્વિસ અપોઇન્ટમેન્ટ્સ (SSA) અને પર્મેનન્ટ અપોઇન્ટમેન્ટ્સ (PA) બંનેમાં સામેલ કરવામાં આવશે. આ સાથે શોર્ટ સર્વિસ અપોઇન્ટમેન્ટનો વિકલ્પ પુરુષ ઉમેદવારો માટે પણ ખોલવામાં આવ્યો છે.
• કારકિર્દીની પ્રગતિ: આ નીતિ તાલીમ તબક્કાથી જ કારકિર્દીની પ્રગતિ માટે સમાન તકોની ખાતરી આપે છે. હાલની પર્મેનન્ટ અપોઇન્ટમેન્ટ ધરાવતી મહિલા અધિકારીઓને પણ યોગ્યતા શરતોને આધીન ઉચ્ચ હોદ્દાઓ પર બઢતી માટે ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.
• સેવા રૂપાંતરણ: SSA પર સેવા આપતી હાલની મહિલા અધિકારીઓને પણ નિર્ધારિત શરતોને આધીન તેમની સેવાને પર્મેનન્ટ અપોઇન્ટમેન્ટમાં રૂપાંતરિત કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવશે. આ પગલું ‘નારી શક્તિ’ પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

દરિયામાં લાપતા થનાર જવાનો માટે સરળ એક્સ-ગ્રેશિયા પ્રક્રિયા

બીજો નીતિગત સુધારો ફરજ દરમિયાન દુર્ભાગ્યવશ દરિયામાં લાપતા થનાર કર્મચારીઓના નજીકના સગા-સંબંધીઓ (Next of Kin – NoK) માટે વહીવટી સરળતા અને રાહત લઈને આવ્યો છે.

• ‘મૃતક માની લેવાની’ સત્તા: આ નીતિની મુખ્ય વિશેષતાઓમાં એક્સ-ગ્રેશિયા (વળતર)ના હેતુ માટે ફરજ પર હોય ત્યારે દરિયામાં લાપતા થયેલા ICG જવાનને ‘મૃતક જાહેર કરવા’ (Presumed Dead) ની સત્તાનો સમાવેશ થાય છે.
• ઝડપી વળતર: આ સુધારાથી નોક (NoK) ને એક્સ-ગ્રેશિયા વળતર અને ટર્મિનલ લાભો આપવાની પ્રક્રિયા નોંધપાત્ર રીતે સરળ અને ઝડપી બનશે. આનાથી બહાદુર જવાનોના પરિવારજનો માનસિક આઘાતના સમયમાં લાંબા વહીવટી વિલંબનો ભોગ બનશે નહીં.