સેનાની તાકાત વધારવા હાઈ મોબિલિટી વાહનો, આધુનિક તોપો, હેલિકોપ્ટર, ડ્રોન અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદાશે; 82 ટકા ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગો પાસેથી થશે
નવી દિલ્હી:
ભારતની સંરક્ષણ ક્ષમતાને વધુ આધુનિક અને મજબૂત બનાવવાની દિશામાં સંરક્ષણ મંત્રાલયે મોટું પગલું ભર્યું છે. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં 26 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ યોજાયેલી ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC)ની બેઠકમાં સશસ્ત્ર દળો માટે અંદાજે રૂ. 2.12 લાખ કરોડની મૂડીગત સંરક્ષણ ખરીદીની વિવિધ દરખાસ્તોને Acceptance of Necessity (AoN) એટલે કે સૈદ્ધાંતિક વહીવટી મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ દરખાસ્તોમાં ભારતીય સેના, નૌકાદળ અને વાયુસેના માટે વિવિધ આધુનિક સાધનો, શસ્ત્રપ્રણાલીઓ અને સંરક્ષણ ટેક્નોલોજીની ખરીદીનો સમાવેશ થાય છે.
આ નિર્ણયની મહત્ત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ છે કે મંજૂર કરાયેલી કુલ ખરીદીમાંથી આશરે 82 ટકા ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગો પાસેથી કરવામાં આવશે. તેનાથી સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન, સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને આત્મનિર્ભર ભારતના અભિયાનને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
ભારતીય સેનાને મળશે આધુનિક શસ્ત્રો અને ડ્રોન સિસ્ટમ
ભારતીય સેના માટે હાઈ મોબિલિટી વ્હીકલ્સ (HMV), સેલ્ફ-પ્રોપેલ્ડ ટ્રેક્ડ ગન સિસ્ટમ, ગન શૉટ રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ (GSRS), લાઇટ મલ્ટી રોલ હેલિકોપ્ટર (LMRH) અને વેરી શૉર્ટ રેન્જ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ (VSHORADS)ની ખરીદી માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, પ્લેટફોર્મ આધારિત કાઉન્ટર અનમેન્ડ એરિયલ સિસ્ટમ (C-UAS), લાંબી રેન્જની અનમેન્ડ એરિયલ સિસ્ટમ, સર્વેલન્સ UAV, ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્વેલન્સ એન્ડ સ્ટ્રાઇક સિસ્ટમ અને લોંગ રેન્જ કામિકાઝે ડ્રોન સિસ્ટમનો પણ સમાવેશ થાય છે.
હાઈ મોબિલિટી વાહનો મુશ્કેલ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં સેનાની અવરજવર, લોજિસ્ટિક્સ અને કામગીરીની ક્ષમતામાં વધારો કરશે. સેલ્ફ-પ્રોપેલ્ડ ટ્રેક્ડ ગન સિસ્ટમ યાંત્રિક લશ્કરી ટુકડીઓને તેમની ગતિશીલતા સાથે સુસંગત ફાયરપાવર પૂરો પાડશે. જ્યારે ગન શૉટ રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ સૈનિકોને વાસ્તવિક સમયની પરિસ્થિતિ અંગે માહિતી પૂરી પાડીને તેમની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરશે.
લાઇટ મલ્ટી રોલ હેલિકોપ્ટરનો ઉપયોગ ભારતીય સેના અને વાયુસેના બંને દ્વારા રેકોનિસન્સ, સર્વેલન્સ, લડાયક કામગીરી, સર્ચ એન્ડ રેસ્ક્યૂ તેમજ માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માટે કરવામાં આવશે.
હવાઈ જોખમો સામે સુરક્ષા અને ડ્રોન ક્ષમતામાં વધારો
આધુનિક યુદ્ધક્ષેત્રમાં નાના કદના હવાઈ જોખમોનો સામનો કરવા માટે VSHORADS ઉપયોગી બનશે. બીજી તરફ, પ્લેટફોર્મ આધારિત C-UAS સિસ્ટમ ટેન્ક સહિતનાં લશ્કરી સાધનોની સુરક્ષા અને જીવંત રહેવાની ક્ષમતામાં વધારો કરશે.
સર્વેલન્સ અને ડ્રોન આધારિત વિવિધ સિસ્ટમો દ્વારા ભારતીય સેનાની દેખરેખ, દુશ્મનની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવાની અને લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરવાની ક્ષમતા વધુ મજબૂત બનશે. આ આધુનિક સાધનો સેનાને બદલાતી યુદ્ધની પરિસ્થિતિઓમાં વધુ અસરકારક કામગીરી કરવામાં મદદરૂપ થશે.
ભારતીય નૌકાદળ માટે આધુનિક નૌકાકીય પ્લેટફોર્મ
ભારતીય નૌકાદળ માટે એક્ટિવ ઑફબોર્ડ ડિકોય સિસ્ટમ (AODS) અને અન્ય મહત્ત્વપૂર્ણ નૌકાકીય પ્લેટફોર્મની ખરીદીની દરખાસ્તોને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
AODS દુશ્મનનાં આધુનિક એન્ટિ-શિપ મિસાઇલ સામે નૌકાદળની મિસાઇલ-વિરોધી સંરક્ષણ વ્યવસ્થાની અસરકારકતા વધારવામાં મદદ કરશે. આ ઉપરાંત, સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન અને નિર્માણ કરવામાં આવનારા આધુનિક નૌકાકીય પ્લેટફોર્મ સમકાલીન યુદ્ધ માટેની ક્ષમતાઓથી સજ્જ હશે અને નૌકાદળની લડાયક શક્તિમાં વધારો કરશે.
વાયુસેનાની હવાઈ સંરક્ષણ ક્ષમતા બનશે વધુ મજબૂત
ભારતીય વાયુસેના માટે હેલિકોપ્ટર, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, શસ્ત્રો અને મોબાઇલ X-બેન્ડ ડોપ્લર વેધર રડાર સિસ્ટમની ખરીદી માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
સ્પેશિયલ યુટિલિટી હેલિકોપ્ટર વાયુસેનાની મહત્ત્વપૂર્ણ હવાઈ પરિવહન જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવામાં મદદરૂપ થશે. જ્યારે X-બેન્ડ ડોપ્લર વેધર રડાર સિસ્ટમ અગ્રિમ વિસ્તારોમાં હવામાનની ઉચ્ચ રિઝોલ્યુશનવાળી અને સ્થાનિક સ્તરની દેખરેખ પૂરી પાડશે. તેનાથી હવાઈ કામગીરીના આયોજન અને સંચાલનમાં મદદ મળશે.
સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન
રૂ. 2.12 લાખ કરોડની આ દરખાસ્તોમાંથી આશરે 82 ટકા ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગો પાસેથી કરવાની જોગવાઈ દેશના સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશીકરણના પ્રયાસો માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તેનાથી સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદકોને તક મળવાની સાથે સંરક્ષણ ટેક્નોલોજીના વિકાસ અને ઉત્પાદન ક્ષમતાને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
આ સાથે, ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા સ્વદેશી નવીનતા અને ઉભરતી ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી આત્મનિર્ભરતા વધારવાના પ્રયાસો પણ આગળ ધપાવવામાં આવી રહ્યા છે. સ્વાવલંબન-2026 જેવી પહેલમાં ભારતીય નૌકાદળ, ઉદ્યોગો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, MSME અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને એક મંચ પર લાવી સ્વદેશી સંશોધનને વ્યવહારુ લશ્કરી ક્ષમતામાં પરિવર્તિત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
આમ, સંરક્ષણ ખરીદીની દરખાસ્તોને મળેલી આ મંજૂરી ભારતની ત્રણેય સશસ્ત્ર પાંખોની આધુનિકીકરણ પ્રક્રિયા, સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને ભવિષ્યના સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરવાની તૈયારીની દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે.
