પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર હોવા છતાં Indian Oil, BPCL અને HPCLને મોટો ફાયદો; રિફાઈનિંગ અને માર્કેટિંગ માર્જિનમાં સુધારાથી કમાણીમાં જંગી ઉછાળો
નવી દિલ્હી
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 100 ડૉલરને પાર પહોંચ્યા છે. ભારતમાં મે મહિનાથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ખાસ ફેરફાર થયો નથી, પરંતુ મોંઘવારીના દબાણ વચ્ચે સામાન્ય ગ્રાહકો પર ભાર યથાવત્ છે. બીજી તરફ સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ માટે જુલાઈથી સપ્ટેમ્બરનો ત્રિમાસિક ગાળો રાહતભર્યો સાબિત થઈ શકે છે. Indian Oil, BPCL અને HPCLને મળીને આ ક્વાર્ટરમાં આશરે ₹14,470 કરોડનો ચોખ્ખો નફો થવાનો અંદાજ છે. ખાસ વાત એ છે કે અગાઉના ક્વાર્ટરમાં આ ત્રણેય કંપનીઓને મળીને ₹18,150 કરોડનું નુકસાન થયું હતું.
ખોટમાંથી સીધો નફો, માર્જિનમાં સુધારો મુખ્ય કારણ
ઓઈલ કંપનીઓની કમાણીમાં આવેલા આ મોટા ફેરફાર પાછળ મુખ્યત્વે રિફાઈનિંગ માર્જિન અને માર્કેટિંગ માર્જિનમાં થયેલો સુધારો જવાબદાર છે. ICICI સિક્યોરિટીઝના અહેવાલ મુજબ, તાજેતરના અઠવાડિયામાં માર્જિનમાં થોડો ઘટાડો થયો હોવા છતાં, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરની સરેરાશ સ્થિતિ એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરની તુલનામાં ઘણી મજબૂત રહી છે.
જો સપ્ટેમ્બરના બાકીના દિવસોમાં પણ આ જ ટ્રેન્ડ જળવાઈ રહે તો ત્રણેય ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ ટેક્સ ચૂકવ્યા બાદ પણ મજબૂત ચોખ્ખો નફો નોંધાવી શકે છે.
Indian Oilને ₹7,303 કરોડના નફાની શક્યતા
Indian Oil માટે બીજી ત્રિમાસિક અવધિ ખાસ મહત્વની બની શકે છે. કંપનીને જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં આશરે ₹7,303 કરોડનો ચોખ્ખો નફો થવાનો અંદાજ છે. તેની સામે એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં કંપનીને ₹2,661 કરોડનું નુકસાન થયું હતું. આમ, કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો થવાની સંભાવના છે.
BPCL અને HPCL પણ નુકસાનમાંથી બહાર
BPCLને પણ આ ક્વાર્ટરમાં મોટો ફાયદો થવાની શક્યતા છે. કંપનીને પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં ₹3,962 કરોડનું નુકસાન થયું હતું, જ્યારે હવે ₹4,520 કરોડનો નફો થવાનો અંદાજ છે.
HPCL માટે પણ સ્થિતિમાં મોટો પલટો જોવા મળી શકે છે. પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં ₹11,526 કરોડનું ભારે નુકસાન નોંધાવ્યા બાદ બીજી ત્રિમાસિક અવધિમાં કંપનીને આશરે ₹2,647 કરોડનો ચોખ્ખો નફો થવાની ધારણા છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના માર્કેટિંગ માર્જિનમાં સુધારો
કંપનીઓની કમાણી વધારવામાં માર્કેટિંગ માર્જિનની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી છે. ત્રણેય કંપનીઓ માટે પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર આશરે ₹2.9 અને ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર ₹1.3નું માર્જિન રહેવાનો અંદાજ છે. પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં આ માર્જિન પેટ્રોલ માટે માઈનસ ₹6.1 અને ડીઝલ માટે માઈનસ ₹18.9 પ્રતિ લિટર હતું.
ભારતમાં ડીઝલના ભાવ પેટ્રોલ કરતાં ઓછા રાખવામાં આવે છે, જ્યારે ડીઝલનું ઉત્પાદન ખર્ચ વધુ હોઈ શકે છે. તેથી માર્કેટિંગ માર્જિનમાં સુધારો કંપનીઓ માટે ખાસ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
રિફાઈનિંગ માર્જિનમાં પણ મજબૂત સ્થિતિ
રિફાઈનિંગ માર્જિનની વાત કરીએ તો Indian Oilનું માર્જિન બીજી ત્રિમાસિક અવધિમાં આશરે 15 ડૉલર પ્રતિ બેરલ રહેવાની ધારણા છે, જે અગાઉના 15.6 ડૉલરની સરખામણીએ થોડું ઓછું છે. BPCLનું રિફાઈનિંગ માર્જિન 41.4 ડૉલરથી ઘટીને આશરે 18 ડૉલર પ્રતિ બેરલ અને HPCLનું 23.8 ડૉલરથી ઘટીને આશરે 16 ડૉલર પ્રતિ બેરલ રહેવાનો અંદાજ છે.
આ રીતે, ક્રૂડના ઊંચા ભાવ અને પેટ્રોલ-ડીઝલના સ્થિર ભાવ વચ્ચે પણ રિફાઈનિંગ તથા માર્કેટિંગ માર્જિનમાં સુધારાથી સરકારી ઓઈલ કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે.
