TDF યોજના હેઠળ DRDOનો સ્ટાર્ટઅપ સાથે પ્રથમ હાઈ-વેલ્યુ ડીપ-ટેક પ્રોજેક્ટ કરાર; ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ માટે અતિનિમ્ન તાપમાનની સ્વદેશી ટેક્નોલોજી વિકસાવાશે
નવી દિલ્હી
ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (DRDO)એ ટેક્નોલોજી ડેવલપમેન્ટ ફંડ (TDF) યોજના હેઠળ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રના સ્ટાર્ટઅપ ઝીરો એમકે ઈન્ડિયા પ્રાઈવેટ લિમિટેડ, અલવર (રાજસ્થાન) સાથે 20 મિલીકેલ્વિન (mK) ડાયલ્યુશન રેફ્રિજરેટરના સ્વદેશી વિકાસ માટે કરાર કર્યો છે. ક્વોન્ટમ એપ્લિકેશન્સ માટેની આ ટેક્નોલોજીના વિકાસ માટે થયેલો આ DRDOનો સ્ટાર્ટઅપ સાથેનો પ્રથમ હાઈ-વેલ્યુ ડીપ-ટેક પ્રોજેક્ટ કરાર છે.
નવી દિલ્હીમાં TDFના ડિરેક્ટર અને ઝીરો એમકે ઈન્ડિયા પ્રાઈવેટ લિમિટેડ વચ્ચે કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર ₹500 કરોડના કોર્પસ હેઠળનો પ્રથમ હાઈ-વેલ્યુ કરાર છે. ડીપ-ટેક અને અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી આધારિત પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ ₹500 કરોડના કોર્પસને અગાઉ રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે મંજૂરી આપી હતી.
ડાયલ્યુશન રેફ્રિજરેટર વિશેષ પ્રકારની ક્રાયોજેનિક સિસ્ટમ છે, જે મિલીકેલ્વિન સ્તર સુધી અત્યંત નીચું તાપમાન હાંસલ કરી શકે છે. ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગના અનેક પ્લેટફોર્મ તેમજ સંબંધિત ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજીના સંચાલન અને પરીક્ષણ માટે આવા અલ્ટ્રા-લો ટેમ્પરેચર વાતાવરણની જરૂર પડે છે.
20 mK ક્ષમતાવાળા ડાયલ્યુશન રેફ્રિજરેટરનો સ્વદેશી વિકાસ ભારતની ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. આ પહેલ રાષ્ટ્રીય ક્વોન્ટમ મિશન સાથે પણ સુસંગત છે.
આ ટેક્નોલોજીના સ્વદેશી વિકાસથી ભારતમાં અદ્યતન ક્રાયોજેનિક્સ અને વ્યૂહાત્મક ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રે ક્ષમતાઓ વિકસાવવાનો માર્ગ વધુ મજબૂત થશે. સાથે જ આયાતી ક્રાયોજેનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં અને દેશમાં ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી માટેનું સ્થાનિક ઈકોસિસ્ટમ મજબૂત કરવામાં મદદ મળશે.
રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે DRDO, ઉદ્યોગ અને આ મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા તમામ હિતધારકોને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ ભાગીદારી ઉભરતી ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રોમાં DRDO અને ઉદ્યોગ વચ્ચેના ભાવિ સહયોગ માટે મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ પૂરું પાડશે.
રક્ષા સચિવ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ આરએન્ડડીના સચિવ અને DRDOના અધ્યક્ષ રાજેશ કુમાર સિંહે પણ આ પહેલ સાથે સંકળાયેલી ટીમોને અભિનંદન પાઠવી પ્રોજેક્ટના ઉદ્દેશો સફળતાપૂર્વક હાંસલ થાય તેવી શુભેચ્છા પાઠવી હતી.
પ્રોજેક્ટની ખાસિયતો
- પ્રોજેક્ટ: 20 mK ડાયલ્યુશન રેફ્રિજરેટરનો સ્વદેશી વિકાસ
- ઉપયોગ: ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ અને ક્વોન્ટમ ટેક્નોલોજી
- યોજના: ટેક્નોલોજી ડેવલપમેન્ટ ફંડ (TDF)
- પ્રથમ હાઈ-વેલ્યુ ડીપ-ટેક કરાર: ₹500 કરોડના કોર્પસ હેઠળ
- ઉદ્યોગ ભાગીદાર: ઝીરો એમકે ઈન્ડિયા પ્રાઈવેટ લિમિટેડ, અલવર, રાજસ્થાન
- મુખ્ય ફાયદો: અદ્યતન ક્રાયોજેનિક ટેક્નોલોજીમાં સ્વદેશી ક્ષમતા અને આયાત પરની નિર્ભરતામાં ઘટાડો
આ પ્રસંગે ડિરેક્ટર જનરલ, માઈક્રો ઈલેક્ટ્રોનિક ડિવાઈસિસ એન્ડ કોમ્પ્યુટેશનલ સિસ્ટમ એન્ડ સાયબર સિક્યુરિટી (DG MCC), ડિરેક્ટર જનરલ ટેક્નોલોજી મેનેજમેન્ટ (DG TM), સોલિડ સ્ટેટ ફિઝિક્સ લેબોરેટરી (SSPL)ના ડિરેક્ટર સહિત અન્ય હિતધારકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. પ્રોજેક્ટનું મોનિટરિંગ, માર્ગદર્શન અને સહયોગ SSPLના ડિરેક્ટર તથા તેમની ટીમ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.
