સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે SIDM ચેમ્પિયન એવોર્ડ્સ 2026 અર્પણ કર્યા; 2029 સુધી ₹50,000 કરોડની સંરક્ષણ નિકાસનો લક્ષ્યાંક
નવી દિલ્હી
ભારતને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી, સંશોધન અને વિકાસ (R&D)માં રોકાણ તથા ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો અનિવાર્ય છે, તેમ સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું. નવી દિલ્હીમાં શુક્રવાર, 9 ઓક્ટોબરના રોજ સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIDM)ના આઠમા વાર્ષિક સત્રમાં તેમણે SIDM ચેમ્પિયન એવોર્ડ્સ 2026 અર્પણ કર્યા હતા.
આ કાર્યક્રમમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજીના વિકાસ, ઉત્પાદનોમાં નવીનતા, ડિઝાઇન, આયાતના વિકલ્પરૂપે સ્વદેશી ઉત્પાદન, ઉત્પાદન ક્ષેત્રે શ્રેષ્ઠતા અને સંરક્ષણ નિકાસમાં નોંધપાત્ર કામગીરી કરનારી સંસ્થાઓને કુલ 15 ચેમ્પિયન એવોર્ડ્સ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. રાજનાથ સિંહે એવોર્ડ વિજેતાઓને અભિનંદન આપતાં દેશના સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવામાં તેમના યોગદાનની પ્રશંસા કરી હતી.
સંરક્ષણ નિકાસમાં 60 ટકાથી વધુ વૃદ્ધિ
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારતે સંરક્ષણ સાધનોના મોટા આયાતકારમાંથી આધુનિક સૈન્ય ઉપકરણોના વિશ્વસનીય નિકાસકાર તરીકેની ઓળખ ઊભી કરી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ ₹38,424 કરોડના વિક્રમી સ્તરે પહોંચી છે, જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષની સરખામણીએ 60 ટકાથી વધુ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
ભારત સરકારે વર્ષ 2029 સુધીમાં સંરક્ષણ નિકાસને ₹50,000 કરોડ સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કર્યો છે. આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવા માટે ઉદ્યોગોએ ઉત્પાદનની ગુણવત્તા, ટેક્નોલોજીની ક્ષમતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા પર ભાર મૂકવો પડશે.
સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી વધારવા હાકલ
સંરક્ષણ મંત્રીએ ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારીને વધુ વિસ્તૃત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે અગાઉ રજૂ કરેલા લક્ષ્યાંકનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું હતું કે ભારતના કુલ સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ખાનગી ક્ષેત્રનો હિસ્સો આશરે 24 ટકાથી વધારીને 50 ટકા સુધી પહોંચાડવા માટે ઉદ્યોગોએ આયોજનબદ્ધ રીતે આગળ વધવું જોઈએ.
સરકાર સંરક્ષણ ઉદ્યોગના વિકાસને સતત સહયોગ આપશે, પરંતુ નિયમન, સુરક્ષા, ગુણવત્તા અને જવાબદારીનાં ધોરણોનું પાલન પણ એટલું જ મહત્ત્વનું રહેશે, તેમ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું.
R&Dમાં ખર્ચ નહીં, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષામાં રોકાણ
આધુનિક યુદ્ધની બદલાતી પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરતાં રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે આજના સંઘર્ષોમાં ડ્રોન, મિસાઇલ, હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ તેમજ ઝડપથી વિકસતી સોફ્ટવેર અને સંચાર ટેક્નોલોજીની ભૂમિકા વધી રહી છે. તેથી સંરક્ષણ ઉત્પાદકોએ સંશોધન અને વિકાસ પાછળના ખર્ચને માત્ર ખર્ચ તરીકે નહીં, પરંતુ સૈન્યની કાર્યક્ષમ તૈયારી, સ્પર્ધાત્મકતા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવતા રોકાણ તરીકે જોવો જોઈએ.
તેમણે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’નો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું હતું કે જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે દેશની ઉત્પાદન સુવિધાઓ ઝડપથી ઉત્પાદન વધારી શકે તેવી ક્ષમતા વિકસાવવી જરૂરી છે. બદલાતી સૈન્ય જરૂરિયાતોને અનુરૂપ નવીન ઉકેલો શોધવા અને ઉત્પાદન ક્ષમતામાં તાત્કાલિક વધારો કરી શકાય તેવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવા તેમણે ઉદ્યોગોને અપીલ કરી હતી.
સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવતા સુધારા
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારતની પ્રતિભાશાળી યુવા શક્તિ, ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અને સરકારની નીતિગત સહાય દેશને વિશ્વના અગ્રણી સંરક્ષણ ઉત્પાદક દેશોમાં સ્થાન અપાવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
2017માં સ્થાપિત SIDM મોટા ઉદ્યોગો, સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs), સ્ટાર્ટઅપ્સ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને વિદેશી મૂળ ઉપકરણ ઉત્પાદકોને એક મંચ પર લાવવાનું કાર્ય કરે છે. સરકારે સંરક્ષણ ક્ષેત્રની સ્વદેશી ક્ષમતાઓ વધારવા માટે ડિફેન્સ એક્વિઝિશન પ્રોસિજર, ડિફેન્સ પ્રોક્યોરમેન્ટ મેન્યુઅલ, પોઝિટિવ ઇન્ડિજનાઇઝેશન લિસ્ટ્સ, SRIJAN પોર્ટલ અને iDEX જેવી પહેલો અમલમાં મૂકી છે.
આ કાર્યક્રમમાં સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહ, ડિરેક્ટર જનરલ (એક્વિઝિશન) એ. અનબારાસુ, SIDMના સ્થાપક પ્રમુખ બાબા કલ્યાણી, પ્રમુખ અરુણ રામચંદાની સહિત સરકારી અધિકારીઓ, સશસ્ત્ર દળોના પ્રતિનિધિઓ અને ભારતીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ કંપનીઓના અગ્રણીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
