જ્વાળામુખીની રાખમાં છુપાયેલો છે ખજાનો , સોના કરતાં બમણી કિંમતી ધાતુ

ઇથોપિયામાં જ્વાળામુખી ફાટવાની રાખ ભારતમાં પહોંચી છે. આ રાખ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોવા છતાં, તેમાં ઘણી કિંમતી ધાતુઓ પણ છે

નવી દિલ્હી 

ઇથોપિયાના જ્વાળામુખી હેલી ગુબ્બી ગુબ્બી જ્વાળામુખીની રાખ ભારત પહોંચી છે. 12 હજાર વર્ષ પછી રવિવારે અચાનક આ જ્વાળામુખી ફાટી નીકળ્યો . લાલ સમુદ્ર પાર કરીને તેની રાખ યમન અને ઓમાન પછી ઇથોપિયાથી 4300 કિમી દૂર દિલ્હીના આકાશને ઢાંકી દીધી છે. જ્વાળામુખીનો ધુમાડો દેશના ઘણા રાજ્યોના આકાશમાં ફેલાઈ ગયો છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, ઘણી એરલાઇન્સે તેમની ફ્લાઇટ્સ રદ કરી છે. જ્વાળામુખીની રાખ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોવા છતાં, તેમાં એક ‘ ખજાનો ‘ છુપાયેલો છે.

જ્વાળામુખીની રાખ તેમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ ખનિજો છે. એક ધાતુ સોના કરતાં બમણી કિંમતી છે અને પૃથ્વી પર ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. તેનું નામ રોડિયમ છે . જ્વાળામુખીની રાખમાં સોનું અને ચાંદી, એલ્યુમિનિયમ , લોખંડ , તાંબુ , જસત , નિકલ અને વધુ ધાતુઓ હોય છે. જો કે, આમાંથી કોઈ પણ ધાતુ જ્વાળામુખીની રાખમાં મુક્ત રીતે મળતી નથી. જો કે, જો રાખ પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવે તો, આ ધાતુઓને અલગ કરી શકાય છે.

આ ધાતુઓ રાખમાં છુપાયેલી છે

જ્વાળામુખીની રાખ મુખ્યત્વે સિલિકેટ ખનિજોથી બનેલી હોય છે. તેમાં વિવિધ ધાતુઓ હોય છે, જેમાં આયર્ન ( Fe), મેગ્નેશિયમ ( Mg), પોટેશિયમ ( K), સીસું ( Pb ), કેડમિયમ ( Cd ), આર્સેનિક ( As), અને કોપર ( Cu) નો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, તેમાં સોનું અને ચાંદી પણ હોય છે, જોકે રાખમાં દરેક ધાતુનું પ્રમાણ જ્વાળામુખીના મેગ્મા રસાયણશાસ્ત્ર અને વિસ્ફોટના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે .

એક મોંઘી ધાતુ

વિશ્વની સૌથી મોંઘી ધાતુઓમાંની એક, રોડિયમ, જ્વાળામુખીની રાખમાં પણ જોવા મળે છે. જોકે, તે રાખમાં વિવિધ ધાતુઓ સાથે ભળી જાય છે, જેને અલગ કરવી અથવા પ્રક્રિયા કરવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે. તેનો ઉપયોગ ઘરેણાં બનાવવા અને ઘરેણાં પોલિશ કરવામાં પણ થાય છે. તેનો ઉપયોગ કાર વગેરેમાં હવા શુદ્ધ કરવા માટે પણ થાય છે. રોડિયમની કિંમત સોના કરતા લગભગ બમણી છે. હાલમાં, 10 ગ્રામ રોડિયમની કિંમત લગભગ 2.32 લાખ રૂપિયા છે . જ્યારે સોનાની કિંમત પ્રતિ 10 ગ્રામ લગભગ 1.25 લાખ રૂપિયા છે .

રાખ ખૂબ જ ખતરનાક છે.

જ્વાળામુખીની રાખમાં કિંમતી ધાતુઓ હોઈ શકે છે , પરંતુ તેમાં રહેલી ખતરનાક ધાતુઓને અવગણવું પણ અશક્ય છે. આમાં સીસું , કેડમિયમ , આર્સેનિક અને પારો શામેલ છે. આ ધાતુઓ મનુષ્યો માટે જીવલેણ બની શકે છે. તે રાખ સાથે શ્વાસ દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે અને વ્યક્તિને બીમાર કરી શકે છે.