મેચ બહિષ્કાર પર ICC ના નિયમો: પાકિસ્તાન સરકારે જાહેરાત કરી છે કે તેની ટીમ T20 વર્લ્ડ કપમાં ભારત સામે રમશે નહીં . ટીમ બાકીની બધી મેચ કાર્યક્રમ મુજબ રમશે
એસવીએન, નવી દિલ્હી
પાકિસ્તાન સરકારે 2026 ના T20 વર્લ્ડ કપમાં ભારત સામે રમવા માટે તેની ટીમને પરવાનગી આપવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે . રવિવારે પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલી આ જાહેરાતથી ક્રિકેટ જગત હચમચી ગયું છે , કારણ કે 15 ફેબ્રુઆરીએ યોજાનારી ભારત-પાકિસ્તાન મેચથી અંદાજે 250 મિલિયન ડૉલરની આવક થવાની ધારણા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ પરિષદ ( ICC) એ પાકિસ્તાનના આ પગલાની ટીકા કરી છે , પરંતુ હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર કાર્યવાહી કરી નથી. અહેવાલ છે કે ICC ને હજુ સુધી પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ ( PCB) તરફથી કોઈ લેખિત સંદેશ મળ્યો નથી . જો કે, વ્યાપક અટકળો શરૂ થઈ ગઈ છે કે જો પાકિસ્તાન આ મેચ નહીં રમે, તો તેની સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે. દરેક વ્યક્તિ અનુમાન લગાવી રહ્યા છે કે પાકિસ્તાન સામે શું કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ચાલો પાંચ મુદ્દાઓમાં સમજાવીએ કે શું ICC નિયમોમાં આવા ‘ પસંદગીયુક્ત બહિષ્કાર‘ની જોગવાઈ છે .
1. મેચમાં ન રમવું એ ICC સાથેના કરારનું ઉલ્લંઘન
ICC ના નિયમો હેઠળ ટુર્નામેન્ટમાં ચોક્કસ મેચ છોડી દેવા સામે કોઈ સીધી જોગવાઈ નથી. જોકે, ICC એ ટીમોને કોઈ ચોક્કસ કારણ વગર મેચનો બહિષ્કાર કરવાથી રોકવા માટે ચોક્કસ પગલાં લીધાં છે. પહેલો ટુર્નામેન્ટ ભાગીદારી કરાર છે , જેના પર ICC અને ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેતી દરેક ટીમ દ્વારા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવે છે. પાકિસ્તાને પણ ICC સાથે આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે , જેનો અર્થ એ છે કે તેની ટીમ ICC T20 વર્લ્ડ કપ 2026 ની દરેક મેચ રમવા માટે કાયદેસર રીતે બંધાયેલી છે . મેચ છોડી દેવાને કરારનું ઉલ્લંઘન ગણવામાં આવશે , જેના પછી ICC પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડ સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરી શકે છે.
2. બીજી ટીમને વોકઓવર આપવાનો નિયમ
ICC ની રમતની શરતો અનુસાર , જો કોઈ ટીમ મેચ માટે મેદાનમાં ઉતરવાનો ઇનકાર કરે છે, તો તે મેચ જપ્ત માનવામાં આવશે. આવી સ્થિતિમાં, બીજી ટીમને સંપૂર્ણ પોઈન્ટ આપવામાં આવશે. જોકે, બીજી ટીમે મેચ માટે મેદાનમાં ઉતરવું પડશે. આનો અર્થ એ થયો કે જો મેચ રેફરી ટોસ માટે બોલાવે ત્યારે ભારતીય કેપ્ટન સૂર્યકુમાર યાદવ ટોસ માટે પીચ પર પહોંચે છે, અને પાકિસ્તાની કેપ્ટન સલમાન આગા ગેરહાજર હોય છે, તો ભારતને સંપૂર્ણ બે પોઈન્ટ મળશે .
૩. નેટ રન રેટ નિયમો
ICC પ્લેઇંગ કન્ડિશન હેઠળ, ટીમ મેદાનમાં ઉતરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, જેના કારણે તેના નેટ રન રેટ પર પણ અસર પડે છે. કલમ 16.10.7 હેઠળ , જે ટીમ મેચ માટે મેદાનમાં ઉતરતી નથી તેને સંપૂર્ણ 20 ઓવરનો શ્રેય આપવામાં આવશે. ફેંકવામાં આવેલ કોઈપણ બોલને 0 ગણવામાં આવશે, અને સ્કોર 0 ગણવામાં આવશે . આનાથી પાકિસ્તાનના નેટ રન રેટ પર વિનાશક અસર પડશે. જો પાકિસ્તાન T20 વર્લ્ડ કપ 2026 માં તેની બાકીની ત્રણ ગ્રુપ મેચોમાંથી એક પણ હારી જાય છે, તો સુપર આઠમાં પહોંચવાની તેની શક્યતાઓ જોખમમાં મુકાઈ જશે .
4. ICC નાણાકીય અને વ્યાપારી દંડ લાદી શકે છે
ICC ના નિયમો હેઠળ, જો T20 વર્લ્ડ કપ દરમિયાન કોઈ મેચ ન યોજાય, તો બ્રોડકાસ્ટર ICC પાસેથી થયેલા નુકસાન માટે વળતર માંગી શકે છે. ICC મેચ ન થવા માટે જવાબદાર PCB ને આ કાનૂની દાવાને ટ્રાન્સફર કરવા અને તેને વળતર આપવાનો નિર્દેશ આપી શકે છે. બ્રોડકાસ્ટરને ભારત-પાકિસ્તાન મેચમાંથી જાહેરાત આવકમાં આશરે 25 થી 30 મિલિયન ડૉલર મળવાની અપેક્ષા હતી . PCB ને આ વળતર ચૂકવવું પડી શકે છે .
વધુમાં, ICC પાકિસ્તાનને તેના વાર્ષિક આવક શેર ચાર્ટમાંથી બાકાત રાખી શકે છે. આનાથી પાકિસ્તાનને દર વર્ષે 30 થી 35 મિલિયન ડૉલરની નાણાકીય સહાય પણ મળે છે , જે PCBના કુલ બજેટના આશરે 70 થી 80 ટકા છે. ICC તરફથી આ ભંડોળ વિના, PCB નાદારીનો સામનો કરી શકે છે.
5. ICC બંધારણ હેઠળ પણ કાર્યવાહી શક્ય છે
પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડને બદલે પાકિસ્તાન સરકારે મેચમાં ભાગ ન લેવાની જાહેરાત કરી. ICC આને રમતમાં રાજકીય હસ્તક્ષેપ જાહેર કરી શકે છે. ICC બંધારણના કલમ 2.4D મુજબ , દરેક સભ્ય બોર્ડ રાજકીય હસ્તક્ષેપથી મુક્ત સ્વાયત્ત સંસ્થા હોવી જોઈએ. તેથી, જો ICC આને રાજકીય હસ્તક્ષેપ માને છે, તો PCB પર પ્રતિબંધ મૂકી શકાય છે. જો કે, ભૂતપૂર્વ PCB અને ICC ચેરમેન એહસાન મણિએ દાવો કર્યો છે કે આ કલમ આ કિસ્સામાં લાગુ પડતી નથી , કારણ કે ભારતે પણ તેની સરકારનો ઉલ્લેખ કરીને ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી 2025 માં પાકિસ્તાનમાં રમવાનો ઇનકાર કર્યો હતો . જો કે, તે કિસ્સામાં, ભારત સરકારે તેની ટીમને તટસ્થ સ્થળે બહુરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટમાં પાકિસ્તાન સામે રમવાથી અટકાવી ન હતી. તેથી , પાકિસ્તાનની પસંદગીયુક્ત ભાગીદારીને ટુર્નામેન્ટના નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણી શકાય અને તેના કારણે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
