ભારતે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વેપાર કરારની જાહેરાત કરીને આર્થિક ઇતિહાસ રચ્યો છે. વિશ્વના અડધાથી વધુ GDP સાથે , તે એક એવા વેપાર કરારમાં જોડાયું છે જે વૈશ્વિક વેપારના ત્રીજા ભાગથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે
એસવીએન,નવી દિલ્હી
ભારતના આર્થિક ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે દેશે થોડા દિવસોમાં બે મોટા વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. જો આપણે આખા વર્ષનો વિચાર કરીએ તો, ભારતે આવા પાંચ વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે , જેનો વૈશ્વિક GDP માં કુલ હિસ્સો 50% થી વધુ છે . સૌથી તાજેતરનો વેપાર કરાર અમેરિકા સાથે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે , જે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવનું મુખ્ય કારણ હતો. અમેરિકા ભારતનો સૌથી મોટો વેપારી ભાગીદાર છે , જ્યાં ગયા નાણાકીય વર્ષ ( 2025) માં ભારતની કુલ નિકાસનો લગભગ 20% હિસ્સો ગયો હતો અને આપણી આયાતમાં તેનો હિસ્સો 6.3% હતો .
ભારત–અમેરિકા વચ્ચે ઐતિહાસિક વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર
યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્ર્મ્પે સોમવારે મોડી રાત્રે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે ફોન પર વાત કર્યા પછી, ભારતીય માલ પરનો ટેરિફ 25% થી ઘટાડીને 18% કર્યો . વધુમાં , અહેવાલ મુજબ, રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી પર અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલ વધારાનો 25 % ટેરિફ પણ દૂર કરવામાં આવી રહ્યો છે. ભારત માટે આ એક મોટી સફળતા છે , કારણ કે અમેરિકા અમારો સૌથી મોટો વેપારી ભાગીદાર છે , અમારા માલનો સૌથી મોટો આયાતકાર છે અને ભારતના 20% માલનો પુરવઠો પૂરો પાડે છે. ટ્રમ્પના વર્તમાન કાર્યકાળની શરૂઆતથી જ બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો ચાલી રહી છે , જેનો ધ્યેય 2030 સુધીમાં વર્તમાન 191 બિલિયન ડૉલરથી 500 બિલિયન ડૉલર સુધીનો વેપાર વધારવાનો છે.
એક વર્ષમાં ભારતનો પાંચમો વેપાર સોદો
થોડા દિવસો પહેલા જ, ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન પણ મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ને બહાલી આપવામાં આવી છે. ભારતના આર્થિક ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે તે વિશ્વના બે સૌથી મોટા વેપારી જૂથો સાથે વેપાર કરાર પર પહોંચ્યું છે. આ ફક્ત એક વર્ષમાં પાંચ વેપાર કરાર પૂર્ણ થયા છે. યુએસ અને યુરોપિયન યુનિયન પહેલા, ભારતે યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) , ઓમાન અને ન્યુઝીલેન્ડ સાથે પણ વેપાર કરાર કર્યા હતા.
વૈશ્વિક GDP માં 50% થી વધુ યોગદાન આપે છે
જો આપણે 2025 માં વૈશ્વિક GDP ના આશરે હિસ્સા પર નજર કરીએ તો , ભારત , યુએસ , યુરોપિયન યુનિયન ( 27 દેશોનો સમાવેશ થાય છે) , યુકે , ઓમાન અને ન્યુઝીલેન્ડનો હિસ્સો મળીને 50% થી 55% છે. યુરોપિયન યુનિયન અને ભારત જો આપણે વૈશ્વિક GDP માં ભારતનો હિસ્સો ઉમેરીએ, તો તે લગભગ 25% થાય છે . અમેરિકા સાથેનો વેપાર કરાર એ બાબતમાં પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ છે કે બાંગ્લાદેશ ( 20%), વિયેતનામ ( 20%) અને થાઇલેન્ડ ( 19%) જેવા દેશો પર અમેરિકાના ટેરિફ હવે ભારત પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફ કરતાં વધુ છે.
વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતનો મોટો હિસ્સો
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વિશ્વનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર છે, યુરોપિયન યુનિયન બીજા ક્રમે છે (ચીન પછી), અને ભારત ચોથા ક્રમે છે. તાજેતરમાં, બ્રિટન ટોચના પાંચ અર્થતંત્રોમાં સામેલ હતું. આમ, વિશ્વના સૌથી પ્રભાવશાળી અર્થતંત્રોનો એક મોટો જૂથ હવે વેપાર દ્વારા ભારત સાથે મજબૂત રીતે જોડાયેલો છે. વૈશ્વિક વેપારમાં તેમનો સંયુક્ત હિસ્સો લગભગ 38 થી 40% હોવાનો અંદાજ છે.
ઘણા દેશો સાથે પહેલાથી જ વેપાર કરારો છે
આ ઉપરાંત, ભારત પહેલાથી જ જાપાન , દક્ષિણ કોરિયા , આસિયાન દેશો , સાર્ક દેશો , મોરેશિયસ , સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને ઓસ્ટ્રેલિયા સહિત અનેક દેશો સાથે પ્રાદેશિક વેપાર કરારો અને મુક્ત વેપાર કરારો ધરાવે છે.
