આસામના પૂરગ્રસ્ત હાથી ‘જોયમોતી’ને એરલિફ્ટ કરીને જામનગરના ‘વનતારા’ લાવવામાં આવ્યો

ગંભીર ઈજાઓ અને અંધાપાનો સામનો કરી રહેલી 53 વર્ષીય માદા હાથીને વિશેષ તબીબી સારવાર અપાશે

જામનગર

નાગાલેન્ડ અને આસામમાં આવેલા વિનાશક પૂરના પ્રકોપમાંથી સહીસલામત બચાવાયેલી 53 વર્ષીય માદા હાથી ‘જોયમોતી’ ને તાત્કાલિક અને વિશિષ્ટ પશુચિકિત્સા સારવાર અર્થે એરલિફ્ટ કરીને જામનગરના ‘વનતારા’ ખાતે લાવવામાં આવી છે. ભારતના ઈતિહાસમાં તીવ્ર હોસ્પિટલ સંભાળ માટે કોઈ હાથીને વિમાન મારફતે ખસેડવાનો આ પ્રથમ પ્રયોગ છે.

પૂર દરમિયાન થયેલી ગંભીર ઈજાઓ અને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ

ગત જુલાઈ મહિનાના બીજા સપ્તાહમાં નાગાલેન્ડમાં પૂરના તીવ્ર વહેણમાં તણાઈ જવાથી જોયમોતી ગંભીર રીતે ઘાયલ થઈ હતી. સ્થાનિક સમુદાયો અને સરકારી એજન્સીઓની મદદથી તેને બચાવાઈ હતી, પરંતુ આ દુર્ઘટનામાં તેને શરીરે અનેકવિધ ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી હતી.

• શારીરિક ઘા: કપાળ, જમણો કાન, પૂંછડીની ઉપરનો ભાગ, ડાબી જાંઘ અને પેટના ભાગે ગંભીર ઘા થયા છે. બાહ્ય જનનાંગોની આસપાસ ઊંડો ઘા થવાથી તેમાં જીવાત પડી ગઈ હતી.
• આંખની ક્ષતિ: તેની જમણી આંખ ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થવાથી તેને કાયમી અંધાપો આવ્યો છે અને આંખમાંથી સતત પાણી વહ્યા કરે છે.
• ચાલવાની સમસ્યા: અગાઉ લોગિંગ (લાકડાં ખસેડવાના કામ) દરમિયાન થયેલા ફ્રેક્ચરને કારણે તેનો ડાબો પાછલો પગ લંગડાય છે, જેનાથી સામાન્ય રીતે ચાલવું તથા ખોરાક-પાણી મેળવવું મુશ્કેલ બન્યું છે.

લાંબા અંતરની મુસાફરી ટાળવા માટે અદ્યતન ‘એરલિફ્ટ’ વ્યવસ્થા

પ્રાથમિક સારવાર આપ્યા બાદ જોયમોતીની વધતી ઉંમર અને ઈજાઓની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેને વિશિષ્ટ હોસ્પિટલના વાતાવરણમાં ખસેડવી અનિવાર્ય હતી. જમીન માર્ગે લાંબી મુસાફરી કરવાથી થતો શારીરિક શ્રમ અને સમય ન્યૂનતમ થાય તે માટે તેને એરલિફ્ટ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો. આ મુસાફરી દરમિયાન પ્રાણી કલ્યાણ અને સુરક્ષાના ઉચ્ચતમ ધોરણોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ફ્લાઇટ અગાઉની તપાસથી લઈને વિમાનમાં પરિવહન અને તબીબી દેખરેખનો સમાવેશ થાય છે.

આસામમાં વન્યજીવ પશુચિકિત્સા કેન્દ્રો સ્થાપવાનો પ્રસ્તાવ

જોયમોતીનો આ કિસ્સો પૂર અને આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારોની નજીક જ વિશિષ્ટ પશુચિકિત્સા સુવિધાઓ હોવાની અનિવાર્યતા દર્શાવે છે. વનતારા દ્વારા આસામમાં આવા ત્રણ વન્યજીવ પશુચિકિત્સા સંભાળ કેન્દ્રો સ્થાપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં હાથીઓ માટેના એક સમર્પિત કેન્દ્રનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ કેન્દ્રોનું સંચાલન આસામ વન વિભાગ દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે કરવામાં આવશે જેથી સ્થાનિક સ્તરે જ તાત્કાલિક સારવાર મળી રહે.

વનતારામાં આગમન અને ભાવિ આયોજન

આ સ્થાનાંતરણ કોઈ કાયમી સ્થાનાંતરણ નથી, પરંતુ જોયમોતીને જીવનરક્ષક અને વિશિષ્ટ તબીબી સારવાર પૂરી પાડવા માટેનું એક તાત્કાલિક મેડિકલ ટ્રાન્સફર છે. વનતારા પહોંચ્યા બાદ તેના વ્યાપક તબીબી પરીક્ષણો હાથ ધરીને આંખની સ્થિતિ, ઘા અને પોષણયુક્ત આહારની વિશેષ સંભાળ રાખવામાં આવશે, જેથી તે સ્વસ્થ અને સુરક્ષિત જીવન જીવી શકે.