RBIના નવા નિયમથી FDના વ્યાજદર અંગે પારદર્શિતા વધશે; હાલ ચાલી રહેલી FD પર કોઈ અસર નહીં થાય
નવી દિલ્હી,
ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD)માં રોકાણ કરનારા ગ્રાહકો માટે 1 ઓક્ટોબર, 2026થી કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમોમાં ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) દ્વારા બેન્ક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના નિયમોમાં કરવામાં આવેલા સુધારા મુજબ બેન્કોએ FDના વ્યાજદર અંગે વધુ પારદર્શિતા જાળવવી પડશે. ખાસ કરીને 3 કરોડ રૂપિયા કે તેથી વધુની બલ્ક ડિપોઝિટ માટે બેન્કોએ દરરોજ પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર નવા વ્યાજદર જાહેર કરવા પડશે.
નવા નિયમ હેઠળ કોઈ એક બેન્કની અલગ-અલગ શાખાઓમાં સમાન સમયગાળાની FD માટેનો વ્યાજદર એકસરખો રહેશે. એટલે કે શહેર, વિસ્તાર કે બ્રાન્ચના આધારે એક જ બેન્કની સમાન અવધિની FDના વ્યાજદરમાં તફાવત રહેશે નહીં.
આ ફેરફારથી ગ્રાહકોને FD કરાવતા પહેલાં લાગુ પડતો વ્યાજદર જાણવામાં સરળતા રહેશે. ગ્રાહકોએ માત્ર વ્યાજદર જાણવા માટે બેન્કની બ્રાન્ચની મુલાકાત લેવાની જરૂર નહીં રહે.
RBIના સુધારેલા નિયમો મુજબ બેન્કોએ FD પર આપવામાં આવતા વ્યાજદરની માહિતી પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર અગાઉથી જાહેર કરવી પડશે. એટલે કે ગ્રાહકને બેન્ક કર્મચારી પાસેથી મૌખિક માહિતી મેળવવા પર નિર્ભર રહેવું નહીં પડે.
આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ FDના વ્યાજદર અંગે ગ્રાહકોને સ્પષ્ટ અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ માહિતી પૂરી પાડવાનો છે.
નવા નિયમનો ખાસ મહત્વનો ભાગ બલ્ક ડિપોઝિટ સાથે સંબંધિત છે. 3 કરોડ રૂપિયા કે તેથી વધુની રકમની FDને બલ્ક ડિપોઝિટ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
આવી FD માટે બેન્કોએ દરરોજ પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર નવા વ્યાજદર અપડેટ કરવા પડશે. આ અપડેટ દરરોજ સવારે 10 વાગ્યે કરવાનો રહેશે. ગ્રેસ પિરિયડને ધ્યાનમાં રાખીને પણ દર સવારે 10:10 વાગ્યા સુધીમાં વેબસાઇટ પર અપડેટ કરવો ફરજિયાત રહેશે.
આ નિયમ લાગુ થયા બાદ પહેલેથી ચાલી રહેલી FDમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં થાય. તમારી હાલની FD જે વ્યાજદર, સમયગાળા અને શરતો હેઠળ ચાલી રહી છે તે મુજબ જ ચાલુ રહેશે. એટલે કે 1 ઓક્ટોબરથી લાગુ થનારા નવા નિયમોની સીધી અસર અગાઉથી કરવામાં આવેલી FD પર નહીં પડે.
FD વિશે મહત્વની માહિતી
- FDનું પૂરું નામ: Fixed Deposit એટલે કે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ/સાવધિ થાપણ.
- મુખ્ય વિશેષતા: નિર્ધારિત સમયગાળા માટે નિશ્ચિત વ્યાજદર સાથે રોકાણ.
- બલ્ક ડિપોઝિટ: 3 કરોડ રૂપિયા કે તેથી વધુની FD.
- બલ્ક FDના દર: બેન્કે દરરોજ સવારે 10 વાગ્યે વેબસાઇટ પર અપડેટ કરવાના રહેશે.
- મહત્તમ રોકાણ મર્યાદા: FDમાં મહત્તમ રકમ જમા કરવાની સામાન્ય મર્યાદા નથી; બેન્કના નિયમો લાગુ પડે છે.
- સીનિયર સિટિઝન: કેટલીક FD યોજનાઓમાં સામાન્ય ગ્રાહકો કરતાં વધારાનું વ્યાજ મળી શકે છે.
FDના વ્યાજદર બેન્ક કેવી રીતે નક્કી કરે છે?
બેન્કો સામાન્ય રીતે FDની રકમ અને સમયગાળા પ્રમાણે અલગ-અલગ વ્યાજદર નક્કી કરે છે. 3 કરોડ રૂપિયાથી ઓછી રકમની રિટેલ ડિપોઝિટ અને 3 કરોડ રૂપિયા કે તેથી વધુની બલ્ક ડિપોઝિટ માટે વ્યાજદર અલગ હોઈ શકે છે.
RBIએ 22 ઓક્ટોબર, 1997થી બેન્કોને અલગ-અલગ સમયગાળાની સ્થાનિક ટર્મ ડિપોઝિટના વ્યાજદર નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતા આપી હતી. હવે નવા નિયમોથી ખાસ કરીને વ્યાજદરની જાહેર માહિતી અને બલ્ક ડિપોઝિટના દૈનિક દરોમાં પારદર્શિતા વધારવામાં આવી રહી છે.
