પફ, સેન્ડવિચ અને બર્ગરમાં વપરાતા સોસના ઉત્પાદનનો પર્દાફાશ; ટામેટાંના બદલે બટાકાનો પાવડર અને હાનિકારક કલરનો ઉપયોગ થતો હોવાનો ખુલાસો
અમદાવાદ:
શહેરમાં ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતાને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા કરતી ઘટના સામે આવી છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)ના ફૂડ વિભાગે દાણીલીમડા-પીરાણા રોડ પર આવેલા બહેરામપુરા વિસ્તારના એક કારખાનામાં દરોડો પાડીને નકલી અને હલકી ગુણવત્તાના ટોમેટો સોસ બનાવવાના ગેરકાયદે એકમનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન અંદાજે 2,000 કિલો કાચો માલ અને તૈયાર સોસનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો. લાયસન્સ વિના અને અસ્વચ્છ સ્થિતિમાં ચાલતા આ કારખાનાને તાત્કાલિક અસરથી સીલ કરવામાં આવ્યું છે.
ટામેટાંના બદલે બટાકાના પાવડરનો ઉપયોગ
AMCના ફૂડ વિભાગને મળેલી વિગતોના આધારે કરવામાં આવેલી તપાસ દરમિયાન સોસના ઉત્પાદનને લઈને ચોંકાવનારી બાબતો સામે આવી હતી. તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે સોસ બનાવવા માટે ટામેટાંના બદલે બટાકાના પાવડરનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ ઉપરાંત સોસને રંગ અને દેખાવ આપવા માટે હાનિકારક એસિડિક કલર સહિતની કેમિકલયુક્ત સામગ્રીનો ઉપયોગ થતો હોવાની વિગતો પણ સામે આવી હતી.
કારખાનામાં ઉત્પાદનની પ્રક્રિયા દરમિયાન સ્વચ્છતાના નિયમોનું પાલન થતું ન હોવાનું પણ જણાયું હતું. સોસ બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી અને ઉત્પાદન સ્થળે ગંદકી તથા અસ્વચ્છ પરિસ્થિતિ જોવા મળી હતી. ખાદ્ય પદાર્થોના ઉત્પાદન માટે જરૂરી સ્વચ્છતાના ધોરણો જાળવવામાં ન આવતા ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સામે જોખમ ઊભું થવાની ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
લાયસન્સ વગર ચાલતું હતું ઉત્પાદન
ફૂડ વિભાગની પૂછપરછ દરમિયાન કારખાનાના સંચાલકો પાસે સંબંધિત સ્થળનું માન્ય લાયસન્સ ન હોવાનું સામે આવ્યું હતું. સંચાલકો દ્વારા જે સરનામાના આધારે લાયસન્સ હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવતો હતો, તે સરનામું પણ ખોટું હોવાનું તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું.
આમ, જરૂરી મંજૂરી વિના જ સોસનું ઉત્પાદન કરવામાં આવતું હોવાની વિગતો બહાર આવી હતી. કારખાનામાં તૈયાર થતો સોસ ‘ટેસ્ટી સ્નેક્સ કેચઅપ’ નામે બજારમાં વેચવામાં આવતો હતો. આ સોસ અલગ-અલગ દુકાનો અને ખાણીપીણીની લારીઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવતો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. પફ, સેન્ડવિચ, બર્ગર સહિતના ફાસ્ટફૂડમાં સોસનો ઉપયોગ થતો હોવાથી આવા ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા અંગે પણ સવાલો ઊભા થયા છે.
ખરીદ-વેચાણનાં બિલ પણ રજૂ ન કરી શક્યા
તપાસ દરમિયાન ફૂડ વિભાગની ટીમે કારખાનાના સંચાલકો પાસે સોસના ઉત્પાદન, ખરીદી અને વેચાણ સંબંધિત બિલ તથા અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો માગ્યા હતા. જોકે, સંચાલકો આ દસ્તાવેજો રજૂ કરી શક્યા નહોતા. લાયસન્સનો અભાવ, સરનામા અંગેની ગેરરીતિ અને ખરીદ-વેચાણનાં બિલ ઉપલબ્ધ ન હોવા સહિતની બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને વિભાગે કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી.
2,000 કિલો જથ્થો જપ્ત, નાશ કરવાની કાર્યવાહી
ફૂડ વિભાગે સ્થળ પરથી અંદાજે 2,000 કિલો જેટલો કાચો માલ અને તૈયાર સોસનો જથ્થો કબજે કર્યો છે. ગેરકાયદે રીતે ચાલતા એકમને સીલ કર્યા બાદ જપ્ત કરાયેલા જથ્થાના નમૂના લેવામાં આવ્યા છે. આ જથ્થાનો નાશ કરવા માટેની કાયદેસરની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
આ કાર્યવાહીથી શહેરમાં વેચાતા સોસ અને અન્ય તૈયાર ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અંગે ફરી એકવાર ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ખાસ કરીને ફાસ્ટફૂડમાં વપરાતા સોસની ખરીદી અને ઉપયોગ કરતી વખતે તેની ગુણવત્તા તથા ઉત્પાદન સંબંધિત વિગતો પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. AMCના ફૂડ વિભાગની આ કાર્યવાહી ગેરકાયદે અને અસ્વચ્છ પરિસ્થિતિમાં ખાદ્ય પદાર્થોનું ઉત્પાદન કરતા એકમો સામેની તપાસના ભાગરૂપે મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે.
