સરદાર પટેલની 151મી જન્મજયંતીની ઉજવણીને ભવ્ય બનાવવા તૈયારીઓ તેજ; નર્મદા આરોગ્ય વિભાગની પાંચ બાઈક એમ્બ્યુલન્સ કાર્યરત, દેશભરમાંથી 45 જેટલી ટીમો નેશનલ મોટર સાયકલ રેલીમાં જોડાશે
રાજપીપળા/એકતાનગર
દેશની એકતા અને અખંડિતતાના શિલ્પી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની 151મી જન્મજયંતી નિમિત્તે નર્મદા જિલ્લાના એકતાનગર ખાતે આગામી 30 અને 31 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ભવ્ય ઉજવણીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઉપસ્થિતિમાં યોજાનારી આ રાષ્ટ્રીય ઉજવણીને યાદગાર બનાવવા માટે વિવિધ વિભાગો દ્વારા તૈયારીઓને આખરી ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે. પ્રવાસન, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, આરોગ્ય સેવાઓ, સ્વચ્છતા અને રાષ્ટ્રીય એકતાના સંદેશને કેન્દ્રમાં રાખીને અનેકવિધ વ્યવસ્થાઓ ઊભી કરવામાં આવી રહી છે.
આ વર્ષની ઉજવણીમાં પ્રવાસીઓ માટે નર્મદા નદી પર ₹16 કરોડના ખર્ચે તૈયાર કરવામાં આવેલી નવી એકતા ક્રૂઝ વિશેષ આકર્ષણ બનવાની છે. બીજી તરફ, ‘વંદે માતરમ્’ની થીમ પર દેશભરમાંથી આવેલા 8 હજારથી વધુ કલાકારો 12 મિનિટની ભવ્ય સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ આપશે. રાષ્ટ્રીય એકતાનો સંદેશ લઈને આશરે 45 ટીમો નેશનલ મોટર સાયકલ રેલીમાં ભાગ લઈ રહી છે. ઉજવણીની તૈયારીઓમાં જોડાયેલા શ્રમિકો, કર્મચારીઓ અને અન્ય સહભાગીઓની આરોગ્ય સુરક્ષા માટે પાંચ બાઈક એમ્બ્યુલન્સ સહિતની સુવિધાઓ ગોઠવવામાં આવી છે. સાથે જ, એકતાનગરને સ્વચ્છ અને પર્યાવરણલક્ષી પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવવાના પ્રયાસો પણ વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે.
₹16 કરોડના ખર્ચે નવી એકતા ક્રૂઝનું નિર્માણ
એકતાનગર ખાતે સ્ટેચ્યુ ઑફ યુનિટી જોવા આવતા પ્રવાસીઓને નર્મદા નદી પર રિવર ટુરિઝમનો વધુ સુવિધાજનક અને યાદગાર અનુભવ મળી રહે તે હેતુથી સરદાર સરોવર ડેમના નીચેના ભાગમાં નવી એકતા ક્રૂઝનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. ₹16 કરોડના ખર્ચે તૈયાર કરવામાં આવેલી આ ક્રૂઝ 600 મુસાફરોને સમાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આધુનિક સલામતી વ્યવસ્થા, આરામદાયક બેઠક વ્યવસ્થા, સંગીત અને કેટરિંગ જેવી સુવિધાઓથી સજ્જ આ ક્રૂઝ એકતાનગરના પ્રવાસન આકર્ષણોમાં વધારો કરશે.
નવી ક્રૂઝનો અંદાજિત વિસ્તાર 360 ચોરસ મીટર છે. તેના સંચાલન માટે 400 હોર્સપાવરનું એન્જિન લગાવવામાં આવ્યું છે. ક્રૂઝમાં વીજળીની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે ચાર ડીઝલ જનરેટર સેટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, જાહેરખબરો, મનોરંજન અને વિવિધ કાર્યક્રમો માટે લાઇવ મ્યુઝિક સિસ્ટમ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. આગથી રક્ષણ અને મુસાફરોની સલામતી માટેની વ્યવસ્થાઓ સાથે મુસાફરોને બેસવાની સુવિધા તથા ભોજન અને અલ્પાહાર પીરસવા માટે ક્રૂઝ પર જ કેટરિંગની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
નવી એકતા ક્રૂઝના માધ્યમથી નર્મદા નદી પર પ્રવાસન અને મનોરંજનલક્ષી પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે. ક્રૂઝમાં વિવિધ કાર્યક્રમો, ઉજવણીઓ, સમારોહો અને મનોરંજનલક્ષી પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરી શકાશે. નર્મદા રિવરફ્રન્ટનો વધુ સુવ્યવસ્થિત ઉપયોગ કરવાની સાથે પ્રવાસીઓના અનુભવમાં વૈવિધ્ય ઉમેરાશે. આ સુવિધાઓના કારણે પ્રવાસીઓ એકતાનગર ખાતે વધુ સમય રોકાવા માટે પ્રોત્સાહિત થાય અને સ્થાનિક સ્તરે આવકની નવી તકો ઊભી થાય તેવી સંભાવના છે.
સ્ટેચ્યુ ઑફ યુનિટીનું લોકાર્પણ 31 ઓક્ટોબર, 2018ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારથી તેની આસપાસના વિસ્તારમાં વિવિધ વયજૂથના પ્રવાસીઓને આકર્ષે તેવાં અનેક પ્રવાસન સ્થળો અને સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી છે. નવી એકતા ક્રૂઝ આ પ્રવાસન વિકાસયાત્રામાં વધુ એક ઉમેરો છે.
8 હજારથી વધુ કલાકારોની ‘વંદે માતરમ્’ થીમ પર પ્રસ્તુતિ
રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ઉજવણીનું મુખ્ય આકર્ષણ દેશભરમાંથી આવેલા 8 હજારથી વધુ કલાકારોની સામૂહિક સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ બનશે. 31 ઓક્ટોબરના રોજ એકતાનગર ખાતે યોજાનારી આ પ્રસ્તુતિ ‘વંદે માતરમ્’ની થીમ પર આધારિત હશે. તેમાં ભારતની વિવિધ સંસ્કૃતિઓ, પરંપરાઓ અને કલાઓના સમન્વય દ્વારા રાષ્ટ્રીય ગૌરવ તથા વિવિધતામાં એકતાનો સંદેશ રજૂ કરવામાં આવશે.
રાજપીપળાના ધાબા ગ્રાઉન્ડ-સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે વિવિધ રાજ્યોમાંથી આવેલા કલાકારો દ્વારા કાર્યક્રમની સઘન પ્રેક્ટિસ કરવામાં આવી રહી છે. કલાકારો વચ્ચે તાલમેલ, સામૂહિક પ્રસ્તુતિ અને કાર્યક્રમની ભવ્યતા જળવાઈ રહે તે માટે તૈયારીઓને આખરી ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે. આ કાર્યક્રમમાં ગુજરાતના 3 હજારથી વધુ કલાકારો ભાગ લેશે. દેશના વિવિધ પ્રાંતોમાંથી આવેલા કલાકારો ઉપરાંત ગુજરાતમાં વસતા અન્ય રાજ્યોના કલાકારો પણ આ પ્રસ્તુતિમાં સહભાગી બનશે.
ગુજરાત સરકારના યુવક સેવા અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓના કમિશનર યોગેશ બી. નિરગુડેએ જણાવ્યું હતું કે, દર વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં લગભગ સાત ગણા વધુ કલાકારો ભાગ લેવા જઈ રહ્યા છે. ગુજરાત સરકાર, ભારત સરકારની સંગીત નાટક અકાદમી અને નેશનલ સ્કૂલ ઑફ ડ્રામાના સંયુક્ત પ્રયાસોથી આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આશરે 12 મિનિટની આ સામૂહિક પ્રસ્તુતિમાં દેશના વિવિધ પ્રદેશોની સાંસ્કૃતિક ઓળખને એક મંચ પર રજૂ કરવામાં આવશે. કલાકારોમાં જોવા મળતો ઉત્સાહ અને જોશ આ વર્ષની ઉજવણીની વિશેષતા હોવાનું જણાવાયું છે. ‘વંદે માતરમ્’ની થીમ દ્વારા રાષ્ટ્રપ્રેમ, સાંસ્કૃતિક વારસો અને ‘એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત’ની ભાવનાને ઉજાગર કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
હજારો કલાકારોની ભાગીદારીને ધ્યાનમાં રાખીને તેમના આરોગ્યની કાળજી માટે પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. ધાબા ગ્રાઉન્ડ-સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે પ્રેક્ટિસ કરતા કલાકારોને જરૂરિયાતના સમયે તાત્કાલિક પ્રાથમિક સારવાર મળી રહે તે માટે મેડિકલ યુનિટ ઊભું કરવામાં આવ્યું છે. કમિશનર યોગેશ નિરગુડેએ મેડિકલ યુનિટની મુલાકાત લઈને આરોગ્ય કર્મચારીઓ સાથે ચર્ચા કરી અને ઉપલબ્ધ સુવિધાઓની જાણકારી મેળવી હતી.
દેશભરમાંથી 45 જેટલી ટીમો નેશનલ મોટર સાયકલ રેલીમાં જોડાશે
રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ઉજવણીના ભાગરૂપે નેશનલ મોટર સાયકલ રેલીનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દેશનાં વિવિધ રાજ્યો, કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળો (CAPF) અને કેન્દ્રીય પોલીસ સંગઠનો (CPO)ની આશરે 45 ટીમો આ રેલીમાં ભાગ લઈ રહી છે. દરેક ટીમમાં પાંચ બાઈક રાઇડર્સ ઉપરાંત બે રિઝર્વ બાઈક રાઇડર્સ અથવા એકમેન સ્ટાફનો સમાવેશ થાય છે.
રાષ્ટ્રીય એકતા, શિસ્ત અને દેશપ્રેમનો સંદેશ લઈને વિવિધ માર્ગો પરથી પસાર થનારી આ રેલી એકતાનગર પહોંચશે. રેલીના આગમનને આવકારવા નર્મદા જિલ્લામાં વિવિધ સ્થળોએ સ્વાગત કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ, 25 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સવારે 9 વાગ્યે વડોદરા અને છોટાઉદેપુર તરફથી એકતાનગર જવા માટે રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ રેલીનું દેવલીયા પ્રગતિ હોટલ ખાતે ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ 26 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સવારે 9 વાગ્યે ભરૂચથી એકતાનગર તરફ પ્રસ્થાન કરતી રેલીનું જૂના રાજુવાડિયા ખાતે સ્વાગત કરવામાં આવશે.
આ રેલી માત્ર બાઈક રાઇડર્સની યાત્રા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશની વિવિધતા વચ્ચે એકતા, રાષ્ટ્રીય અખંડિતતા અને પરસ્પર સૌહાર્દનો સંદેશ જનજન સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ છે. વિવિધ રાજ્યો અને સુરક્ષા સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસના મહત્ત્વને વધુ ઉજાગર કરશે.
પાંચ બાઈક એમ્બ્યુલન્સથી સ્થળ પર જ નિઃશુલ્ક પ્રાથમિક સારવાર
રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની તૈયારીઓમાં મોટી સંખ્યામાં શ્રમિકો, કર્મચારીઓ અને અન્ય જરૂરી સ્ટાફ જોડાયેલો હોવાથી તેમના સ્વાસ્થ્યની કાળજી લેવા નર્મદા જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગે વિશેષ વ્યવસ્થા કરી છે. એકતાનગરના વિવિધ સ્થળોએ કામગીરી કરતા લોકોને જરૂરિયાતના સમયે તાત્કાલિક આરોગ્ય સહાય મળી રહે તે માટે મોબાઈલ હેલ્થ યુનિટના માધ્યમથી નિઃશુલ્ક પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવી રહી છે.
આ વ્યવસ્થા હેઠળ પાંચ બાઈક એમ્બ્યુલન્સ ટીમો કાર્યરત કરવામાં આવી છે. આ ટીમોમાં પાંચ મેડિકલ ઓફિસર તથા પેરામેડિકલ સ્ટાફની મદદથી આરોગ્ય સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવે છે. બાઈક એમ્બ્યુલન્સ ટીમો સવારે 9થી સાંજે 5 વાગ્યા સુધી કાર્યરત રહીને ખાંસી, શરદી, તાવ, શરીરના દુખાવા સહિતની સામાન્ય આરોગ્યલક્ષી તકલીફોમાં સ્થળ પર જ પ્રાથમિક સારવાર આપે છે.
નર્મદા જિલ્લાના એપિડેમિક મેડિકલ ઓફિસર ડૉ. આર. એસ. કશ્યપે જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ઉજવણીને ધ્યાનમાં રાખીને બાઈક એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા તાત્કાલિક તબીબી સહાયની વિશેષ વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવી છે. કાર્યક્રમની તૈયારીઓમાં જોડાયેલા શ્રમિકો, ડીએસએફ સહિતના જરૂરી સ્ટાફને કામકાજ દરમિયાન કોઈ આરોગ્યલક્ષી તકલીફ ઊભી થાય તો મેડિકલ ટીમ સ્થળ પર જ સારવાર પૂરી પાડે છે.
મેડિકલ ઓફિસર કરણભાઈ પવારે જણાવ્યું હતું કે, એકતાનગરમાં કુલ પાંચ બાઈક એમ્બ્યુલન્સ ફાળવવામાં આવી છે. જ્યાં વાહનવ્યવહારની ભીડ, વધુ અવરજવર અથવા ભૌગોલિક પરિસ્થિતિને કારણે અન્ય વાહનો માટે ઝડપથી પહોંચવું મુશ્કેલ હોય ત્યાં બાઈક એમ્બ્યુલન્સ સરળતાથી પહોંચી શકે છે. આ સુવિધાથી જરૂરિયાતમંદોને સમયસર સારવાર મળી રહે છે અને જરૂર પડ્યે આગળની સારવાર માટે માર્ગદર્શન પણ આપી શકાય છે.
ગરમીથી બચવા આરોગ્ય વિભાગની એડવાઈઝરી
રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની કામગીરી દરમિયાન અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, શ્રમિકો, સુરક્ષા દળોના જવાનો અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેનારા કલાકારોના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને નર્મદા આરોગ્ય વિભાગે વિશેષ એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે.
દિવસ દરમિયાન લાંબા સમય સુધી બહાર રહીને કામગીરી કરવાથી શરીરમાં પાણી અને જરૂરી ક્ષારોની ઊણપ થવાની શક્યતા રહે છે. આથી, આરોગ્ય વિભાગે તરસ લાગે તેની રાહ જોયા વિના નિયમિત અંતરે પાણી પીવાની અને જરૂરિયાત મુજબ પૂરતા પ્રવાહીનું સેવન કરવાની સલાહ આપી છે.
વધુ પડતો પરસેવો થતો હોય ત્યારે શરીરમાં પાણીની સાથે ક્ષારોની પણ ઊણપ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં યોગ્ય આહાર લેવા અને જરૂરિયાત મુજબ આરોગ્યકર્મીઓની સલાહથી ઓઆરએસ અથવા અન્ય યોગ્ય ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનો ઉપયોગ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. શારીરિક શ્રમ કરતા કર્મચારીઓ અને સુરક્ષા દળોના જવાનોએ નિયમિત અંતરે પાણી પીવા ઉપરાંત જરૂરિયાત મુજબ આરામ લેવો જોઈએ.
50 વર્ષથી વધુ વયના લોકોમાં તરસનો અહેસાસ ઓછો થઈ શકે છે, તેથી તેમણે ખાસ તકેદારી રાખવી જોઈએ. ચક્કર આવવાં, અસામાન્ય નબળાઈ, માથાનો દુખાવો, ઊબકા કે વધુ પડતો થાક જણાય તો તાત્કાલિક નજીકના આરોગ્યકર્મીનો સંપર્ક કરવા અને લક્ષણોને અવગણીને કામ ચાલુ ન રાખવા અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે.
જૂન 2026 સુધીમાં 73,795 મેટ્રિક ટનથી વધુ કચરાનો સંગ્રહ
રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ઉજવણી સાથે એકતાનગરને સ્વચ્છ અને હરિત પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવવાની કામગીરી પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. સ્ટેચ્યુ ઑફ યુનિટી ઓથોરિટીના વિસ્તાર હેઠળ આવતા 19 ગામોમાં સ્વચ્છતા અને ઘન કચરા વ્યવસ્થાપન માટે આયોજનબદ્ધ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
ઉપલબ્ધ આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2021ના છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી જૂન 2026 સુધીમાં કુલ 73,795.653 મેટ્રિક ટન ઘન કચરો એકત્રિત કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં વર્ષ 2022 દરમિયાન 15,135.114 મેટ્રિક ટન, વર્ષ 2023માં 14,168.53 મેટ્રિક ટન, વર્ષ 2024માં 15,615.97 મેટ્રિક ટન અને વર્ષ 2025માં 17,182.354 મેટ્રિક ટન કચરાનો સંગ્રહ થયો હતો. વર્ષ 2026ના જાન્યુઆરીથી જૂન દરમિયાન 8,868.285 મેટ્રિક ટન કચરો એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો.
કચરાના સંગ્રહની સાથે જૂના કચરાનું વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી પ્રોસેસિંગ કરીને ઉપયોગી સામગ્રી મેળવવાની કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ કુલ 58,812.075 મેટ્રિક ટન જૂના કચરાનું પ્રોસેસિંગ કરવામાં આવ્યું છે. તેમાંથી 38,990.02 મેટ્રિક ટન ખાતરનું ઉત્પાદન થયું છે. આ ઉપરાંત 15,852.26 મેટ્રિક ટન આરડીએફ (RDF) તથા ઇનર્ટ મટિરિયલ અને 3,969.8 મેટ્રિક ટન અન્ય સામગ્રીનો હિસ્સો નોંધાયો છે.
એકતાનગરમાં આશરે 7.16 લાખ ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં સ્વચ્છતા વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. આ કામગીરી માટે એક સેનેટરી સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ, 10 સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર, 80 કર્મચારીઓ અને છ સુપરવાઇઝરની ટીમ કાર્યરત છે. પ્રવાસીઓની સતત અવરજવર ધરાવતા આ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રવાસન સ્થળે જાહેર સ્થળોની સ્વચ્છતા, કચરાનું યોગ્ય વર્ગીકરણ, વૈજ્ઞાનિક પ્રોસેસિંગ અને પર્યાવરણનું સંરક્ષણ જાળવવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
રાષ્ટ્રીય એકતા સાથે પ્રવાસન અને પર્યાવરણલક્ષી વિકાસ પર ભાર
સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની 151મી જન્મજયંતી નિમિત્તે એકતાનગરમાં યોજાનારી ઉજવણી માત્ર એક દિવસના કાર્યક્રમ સુધી મર્યાદિત નથી. નવી એકતા ક્રૂઝ દ્વારા પ્રવાસન સુવિધાઓમાં વધારો, હજારો કલાકારોની સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ દ્વારા રાષ્ટ્રીય એકતાનો સંદેશ, નેશનલ મોટર સાયકલ રેલી દ્વારા દેશપ્રેમની ભાવનાને પ્રોત્સાહન અને આરોગ્ય સેવાઓ દ્વારા સહભાગીઓની સુખાકારી જાળવવાના પ્રયાસો આ ઉજવણીના વિવિધ પાસાં છે.
તેની સાથે સ્વચ્છતા અને ઘન કચરાના વૈજ્ઞાનિક વ્યવસ્થાપન પર આપવામાં આવતો ભાર જવાબદાર પ્રવાસનના મહત્ત્વને પણ ઉજાગર કરે છે. પ્રવાસીઓ માટે સુવિધાઓ વધારવાની સાથે કુદરતી પરિસરનું જતન અને જાહેર સ્થળોની સ્વચ્છતા જાળવવી જરૂરી છે.
આમ, રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ–2026ની ઉજવણી માટે એકતાનગરમાં પ્રવાસન, સંસ્કૃતિ, આરોગ્ય અને સ્વચ્છતા ક્ષેત્રે વ્યાપક તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. સરદાર પટેલના રાષ્ટ્રીય એકતાના વિચારને કેન્દ્રમાં રાખીને યોજાનારા આ કાર્યક્રમોમાં દેશની વિવિધતાને એક મંચ પર લાવવાનો અને એકતાનગરને વધુ સુવિધાસભર પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
