પાકિસ્તાનનો લશ્કરી ખર્ચ વર્ષ-દર-વર્ષે વધતો રહે છે , જે 10 વર્ષમાં 2.5 ટ્રિલિયન પાકિસ્તાની રૂપિયાથી વધુ પહોંચી ગયો છે . આ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પાકિસ્તાન દેવામાં ડૂબેલું છે અને તેનું અર્થતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય દાતાઓની તપાસ હેઠળ છે.
એસવીએન,ઇસ્લામાબાદ
પાકિસ્તાન હાલમાં ગંભીર ગરીબીનો સામનો કરી રહ્યું છે અને પોતાના ખર્ચાઓ પૂરા કરવા માટે IMF જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય કરદાતાઓ પર નિર્ભર છે . બીજી તરફ , પાકિસ્તાનની સેના છે , જે દેશના આર્થિક સંકટ છતાં મોટી રકમ ખર્ચ કરીને આધુનિકીકરણમાં રોકાયેલી છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં પાકિસ્તાનનું સંરક્ષણ બજેટ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે . વર્ષ 2016 માં તે 1.08 ટ્રિલિયન પાકિસ્તાની રૂપિયા હતું , જે 2015-2016માં વધીને 2.55 ટ્રિલિયન પાકિસ્તાની રૂપિયા થયું , જે લગભગ અઢી ગણો વધારો છે.
IMF અને વિશ્વ બેંક પાકિસ્તાન પર નજર રાખે છે
પાકિસ્તાન એવા સમયે લશ્કરી ખર્ચમાં વધારો કરી રહ્યું છે જ્યારે IMF અને વિશ્વ બેંક તેના નાણાકીય શિસ્ત પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. આ કરવા માટે, પાકિસ્તાની સૈન્યએ ખોટા ખર્ચાઓ રજૂ કરવાની કળામાં નિપુણતા મેળવી લીધી છે. લશ્કરી પેન્શન અને અત્યંત ગુપ્ત પરમાણુ કાર્યક્રમ જેવા મુખ્ય ખર્ચાઓને સામાન્ય સરકારી સેવાઓ અથવા અલગ વ્યૂહાત્મક વડાઓ હેઠળ કાળજીપૂર્વક રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે. આનાથી લશ્કરના મુખ્ય ઓપરેશનલ ભંડોળ ઓડિટથી બચી શકે છે.
પાકિસ્તાની સૈન્યની રણનીતિઓ અહીં જ અટકતી નથી. પાકિસ્તાની સૈન્ય માટે ઉચ્ચ મૂલ્યની સંપત્તિની ખરીદી પણ વાર્ષિક બજેટની બહાર એક ખાસ ભંડોળમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. આ ખાતરી કરે છે કે સૈન્ય વિદેશી ચલણના વધઘટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોના ભયથી સુરક્ષિત રહે છે.
પાકિસ્તાની સૈન્યએ અત્યાધુનિક ક્ષેત્રોમાં ભારે રોકાણ કર્યું છે , જેમાં 10 kW લેસર હથિયાર સિસ્ટમને સમાવવા માટે નૌકાદળ ડેટા સેન્ટરના તાજેતરના આધુનિકીકરણનો સમાવેશ થાય છે. હેંગોર-ક્લાસ સબમરીન ચીનથી સામેલ કરવામાં આવી રહી છે. વધુમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધને મજબૂત બનાવવા પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે.
ગરીબ પાકિસ્તાન સંરક્ષણ પર આટલો બધો ખર્ચ કેવી રીતે કરી રહ્યું છે ?
J-10 ફાઇટર જેટ અને નૌકાદળના માળખા માટે લાંબા ગાળાની, ઓછા વ્યાજ દરે લોન આપે છે . આનાથી પાકિસ્તાન દાયકાઓથી આ ખરીદીઓની વાસ્તવિક કિંમત ટાળવામાં મદદ કરે છે. સાઉદી અરેબિયા પાકિસ્તાન માટે બીજો મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ રહ્યો છે. પાકિસ્તાને સપ્ટેમ્બર 2025 માં સાઉદી અરેબિયા સાથે સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર હેઠળ, પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરશે , જેના બદલામાં રિયાધ વિલંબિત ચુકવણી પર તેલ પૂરું પાડશે. આ ઉપરાંત, તે સ્ટેટ બેંક ઓફ પાકિસ્તાનમાં રોકડ જમા કરશે.
