દર વર્ષે 12 લાખ ગ્રોસ ટનેજની શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા વિકસાવવાની યોજના; મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસની ઉપસ્થિતિમાં MoU પર હસ્તાક્ષર
મુંબઈ
ભારતની અગ્રણી શિપબિલ્ડિંગ કંપની મઝાગોન ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ (MDL)એ મહારાષ્ટ્રના રાયગઢ જિલ્લામાં આવેલા દિઘી ખાતે પ્રસ્તાવિત ગ્રીનફિલ્ડ શિપબિલ્ડિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ક્લસ્ટરમાં એન્કર શિપયાર્ડ તરીકે જોડાવા માટે નેશનલ શિપબિલ્ડિંગ એન્ડ હેવી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પાર્ક મહારાષ્ટ્ર લિમિટેડ (NSHIPML) સાથે મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ MoU મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસની ઉપસ્થિતિમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
MDL અને NSHIPML વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી
MoU પર MDL તરફથી ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કેપ્ટન જગમોહને અને NSHIPML તરફથી મેનેજિંગ ડિરેક્ટર પ્રદીપ પી.એ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. દિઘી ખાતે વિકસાવવામાં આવનારા શિપબિલ્ડિંગ ક્લસ્ટરના વિકાસ માટે બંને સંસ્થાઓ વચ્ચે આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું માળખું તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
NSHIPML મહારાષ્ટ્ર મેરીટાઇમ બોર્ડ અને મુંબઈ પોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા સંયુક્ત રીતે રચાયેલ સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV) છે. મહારાષ્ટ્રમાં ગ્રીનફિલ્ડ શિપબિલ્ડિંગ ક્લસ્ટરના વિકાસ માટે આ પહેલ ભારત સરકારના ગ્રીનફિલ્ડ શિપબિલ્ડિંગ ક્લસ્ટર ડેવલપમેન્ટ ફ્રેમવર્ક હેઠળ આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. આ યોજના સરકારના ‘મેરિટાઇમ અમૃત કાળ વિઝન 2047’ના ઉદ્દેશ્યો સાથે પણ જોડાયેલી છે.
1.2 મિલિયન ગ્રોસ ટનેજની વાર્ષિક ક્ષમતા
MoU અંતર્ગત MDL દ્વારા દિઘી ખાતે દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા **1.2 મિલિયન ગ્રોસ ટનેજ (GT)**ની શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા વિકસાવવાની કલ્પના કરવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં અંદાજે ₹15,000 કરોડનું રોકાણ પ્રસ્તાવિત છે. આ સુવિધા દ્વારા મોટા વ્યાવસાયિક જહાજોના નિર્માણને સહયોગ મળશે અને દેશની એકંદર દરિયાઈ ઔદ્યોગિક ક્ષમતાને મજબૂતી મળશે.
યુદ્ધજહાજ અને સબમરીનથી કોમર્શિયલ શિપબિલ્ડિંગ તરફ વિસ્તરણ
MDLના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કેપ્ટન જગમોહને જણાવ્યું હતું કે, આ MoU MDLના યુદ્ધજહાજો અને સબમરીન નિર્માણમાં રહેલા સ્થાપિત અનુભવથી આગળ વધીને મોટા પાયે કોમર્શિયલ શિપબિલ્ડિંગ ક્ષેત્રમાં વિસ્તરણ તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
તેમણે જણાવ્યું કે MDL દિઘી પ્રોજેક્ટમાં જટિલ જહાજ નિર્માણ, એન્જિનિયરિંગ, પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ તેમજ મજબૂત સ્થાનિક વેન્ડર ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવાનો પોતાનો અનુભવ ઉપયોગમાં લાવશે. તેમણે મહારાષ્ટ્ર સરકાર અને સંબંધિત હિતધારકો સાથે મળીને આધુનિક તથા વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક શિપબિલ્ડિંગ સુવિધા ઊભી કરવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરી હતી.
ઔદ્યોગિક અને સપ્લાય-ચેઇન ઇકોસિસ્ટમને વેગ
દિઘી ખાતેના વિકાસથી આધુનિક શિપબિલ્ડિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે સંકળાયેલ ઔદ્યોગિક અને સપ્લાય-ચેઇન ઇકોસિસ્ટમ ઊભું થવાની અપેક્ષા છે. આ પહેલથી સ્વદેશી શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા વધારવા, ટેક્નોલોજી અને રોકાણ આકર્ષવા, કુશળ રોજગારીનું સર્જન કરવા તેમજ વૈશ્વિક દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં ભારતની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાના રાષ્ટ્રીય હેતુઓને પ્રોત્સાહન મળશે.
પાંચ વર્ષ માટે MoU માન્ય
આ MoU બંને પક્ષો વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી માટેનું માળખું પૂરું પાડે છે. MoU તેની અમલ તારીખથી પાંચ વર્ષ સુધી અથવા વ્યાપક કન્સેશન એગ્રીમેન્ટ, જેમાં લીઝ એગ્રીમેન્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે, અમલમાં આવે ત્યાં સુધી માન્ય રહેશે. બંનેમાંથી જે ઘટના વહેલી બને ત્યાં સુધી MoUની માન્યતા રહેશે.
