‘હેલ્મેટના નિયમોનો અમલ કેમ નહીં?’ ગુજરાત હાઈકોર્ટની સરકાર અને પોલીસને આકરી ટકોર; 650 ટ્રાફિક જવાનોની ભરતી અને TRB જવાનોને વિશેષ તાલીમ આપવા સરકારની રજૂઆત
અમદાવાદ
ગુજરાતમાં ટ્રાફિકની કથળતી સ્થિતિ અને માર્ગ સુરક્ષાના નિયમોના થઈ રહેલા ઉલ્લંઘન સામે ગુજરાત હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકાર અને પોલીસ તંત્રની કામગીરી સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. અમદાવાદમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા, હેલ્મેટના નિયમોના અમલમાં બેદરકારી અને ડમ્પર-ટુ-વ્હીલર વચ્ચે થતા જીવલેણ અકસ્માતોના મુદ્દે સુઓમોટો સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે આકરી નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. ચાલુ વાહને મોબાઈલ પર વાત કરવી, વીડિયો કોલ કરવો અને કારના ડેશબોર્ડ પર મોબાઈલ મૂકીને મૂવી જોતા ડ્રાઇવિંગ કરવા જેવી જોખમી પ્રવૃત્તિઓ સામે તાત્કાલિક પગલાં લેવા પણ કોર્ટે નિર્દેશ કર્યો હતો.
હેલ્મેટના નિયમોનો અમલ ક્યાં છે?
હાઈકોર્ટની એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસની બેન્ચે રાજ્યમાં હેલ્મેટના નિયમોના અમલ અંગે સવાલ ઉઠાવતાં જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો હેલ્મેટ વિના વાહન ચલાવતા જોવા મળે છે. અન્ય રાજ્યોમાં વાહનચાલકની સાથે પાછળ બેસનાર વ્યક્તિ માટે પણ હેલ્મેટના નિયમોનું પાલન કરાવવામાં આવે છે, તો ગુજરાતમાં આ નિયમોનો અસરકારક અમલ કેમ થતો નથી, તેવો સવાલ કોર્ટે કર્યો હતો.
કોર્ટે ખાસ કરીને ટુ-વ્હીલર અને ડમ્પર વચ્ચે થતા અકસ્માતોમાં લોકોના જીવ જતા હોવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. હેલ્મેટ ન પહેરવાથી અકસ્માત દરમિયાન માથામાં ગંભીર ઈજા થવાનું જોખમ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત રસ્તા પર દોડતાં કેટલાંક ડમ્પર પર નંબર પ્લેટ ન હોવાની બાબતને પણ કોર્ટે ગંભીર ગણાવી હતી. વાહનોની ઓળખ સ્પષ્ટ ન હોય તો અકસ્માત બાદ જવાબદાર વાહનચાલક સામે કાર્યવાહી કરવામાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
ચાલુ વાહને વીડિયો કોલ અને મૂવી જોવાનું જોખમી વલણ
ટ્રાફિક પોલીસની કામગીરી અંગે ટકોર કરતાં હાઈકોર્ટે જણાવ્યું હતું કે રસ્તા પર અનેક લોકો ચાલુ વાહને મોબાઈલ ફોન પર વાત કરતા જોવા મળે છે. હવે તો કેટલાક લોકો વાહન ચલાવતી વખતે વીડિયો કોલ કરે છે અને કારના ડેશબોર્ડ પર મોબાઈલ મૂકીને મૂવી જોતા-જોતા ડ્રાઇવિંગ કરે છે. આવી બેદરકારી માત્ર વાહનચાલક માટે જ નહીં, પરંતુ રસ્તા પર ચાલતા અન્ય લોકો માટે પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
કોર્ટે ગુજરાતની ટ્રાફિક વ્યવસ્થાની સ્થિતિ અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરતાં એવી પણ ટિપ્પણી કરી હતી કે અન્ય રાજ્યોમાંથી આવતા ન્યાયાધીશો પણ અહીં હેલ્મેટના નિયમોનું પાલન થતું ન હોવાનું જોઈને આશ્ચર્ય અનુભવે છે. ટ્રાફિકના નિયમો માત્ર કાગળ પર ન રહે, પરંતુ રસ્તા પર તેનો અસરકારક અમલ થાય તે જરૂરી હોવાનું કોર્ટની ટકોરમાંથી સ્પષ્ટ થાય છે.
પાંજરાપોળ ચાર રસ્તા સહિત ટ્રાફિક સમસ્યા પર ધ્યાન
અમદાવાદમાં ટ્રાફિકની વધતી સમસ્યા અને પાંજરાપોળ ચાર રસ્તા પર ફ્લાયઓવર બ્રિજ સહિતના મુદ્દાઓને ધ્યાનમાં રાખીને હાઈકોર્ટે સરકાર પાસેથી જવાબ માગ્યો હતો. શહેરોમાં વધતાં વાહનો, ટ્રાફિકના નિયમોનું ઉલ્લંઘન અને માર્ગ સુરક્ષા અંગેની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે અસરકારક આયોજનની જરૂરિયાત પણ આ સુનાવણીમાં ફરી સામે આવી હતી.
650 ટ્રાફિક જવાનોની ભરતી, TRBને 30 દિવસની તાલીમ
હાઈકોર્ટ સમક્ષ રાજ્ય સરકારે સોગંદનામું રજૂ કરીને ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને સુધારવા માટે હાથ ધરવામાં આવેલા પગલાંની માહિતી આપી હતી. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, શહેરોમાં ટ્રાફિક નિયંત્રણની કામગીરી વધુ સુચારૂ બનાવવા માટે 650 ટ્રાફિક જવાનોની ભરતી કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ટ્રાફિક બ્રિગેડ (TRB)ના જવાનોને 30 દિવસની વિશેષ તાલીમ આપીને ટ્રાફિક નિયંત્રણની કામગીરીમાં તહેનાત કરવામાં આવશે.
જોકે, માત્ર ભરતી અને તાલીમ પૂરતી નથી; રસ્તા પર નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે નિયમિત અને કડક કાર્યવાહી પણ એટલી જ જરૂરી છે. હેલ્મેટ વિના વાહન ચલાવવું, ડ્રાઇવિંગ દરમિયાન મોબાઈલનો ઉપયોગ કરવો અને નંબર પ્લેટ વિના વાહનો દોડાવવાં જેવી બાબતો સામે અસરકારક અમલ થાય તો જ માર્ગ અકસ્માતોનું જોખમ ઘટાડી શકાય.
ગુજરાત હાઈકોર્ટની આ ટકોર રાજ્યના ટ્રાફિક તંત્ર માટે સ્પષ્ટ સંદેશ સમાન છે કે માર્ગ સુરક્ષાને હળવાશથી લઈ શકાય નહીં. હવે સરકાર અને પોલીસ તંત્ર આ નિર્દેશોને પગલે કેટલાં અસરકારક પગલાં લે છે અને નાગરિકોમાં ટ્રાફિકના નિયમોનું પાલન કરવાની શિસ્ત કેટલી મજબૂત બને છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.
