SIDM ચેમ્પિયન એવોર્ડ્સ 2026માં 15 સંસ્થાઓનું સન્માન; વર્ષ 2029 સુધીમાં સંરક્ષણ નિકાસ ₹50,000 કરોડ સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક
નવી દિલ્હી
ભારતને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવા અને વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી સંરક્ષણ ઉત્પાદન રાષ્ટ્ર તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી, સંશોધન અને વિકાસ (R&D)માં રોકાણ તથા ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો અનિવાર્ય છે, તેમ સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું. નવી દિલ્હીમાં 9 ઑક્ટોબરના રોજ સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIDM)ના આઠમા વાર્ષિક સત્ર દરમિયાન આયોજિત SIDM ચેમ્પિયન એવોર્ડ્સ 2026 સમારોહને સંબોધતાં તેમણે ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને નવીનતા, સ્વદેશી ટેક્નોલોજી અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રે વધુ સક્રિય બનવા આહ્વાન કર્યું હતું.
આ સમારોહમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર કામગીરી કરનારી સંસ્થાઓને કુલ 15 ચેમ્પિયન એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. સ્વદેશી ટેક્નોલોજીના વિકાસ, ઉત્પાદન નવીનતા, ડિઝાઇન ક્ષમતા, આયાતના વિકલ્પરૂપે સ્વદેશી ઉત્પાદનોના વિકાસ, ઉત્પાદન ક્ષેત્રની શ્રેષ્ઠતા અને નિકાસમાં ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી બદલ આ એવોર્ડ આપવામાં આવ્યા હતા.
સંરક્ષણ નિકાસમાં 60 ટકાથી વધુ વૃદ્ધિ
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારતે સંરક્ષણ ઉપકરણોના મોટા આયાતકાર દેશમાંથી આધુનિક લશ્કરી સાધનોના વિશ્વસનીય નિકાસકાર દેશ તરીકેની ઓળખ સ્થાપિત કરી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ રેકોર્ડ ₹38,424 કરોડ સુધી પહોંચી છે, જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષની સરખામણીએ 60 ટકાથી વધુ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. તેમણે વર્ષ 2029 સુધીમાં સંરક્ષણ નિકાસને ₹50,000 કરોડ સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા હવે દેશની પોતાની સંરક્ષણ દળો માટે જરૂરી ટેક્નોલોજી અને સાધનોની ડિઝાઇન, વિકાસ, ઉત્પાદન તથા તેના પર નિયંત્રણ સ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા પર વધુને વધુ નિર્ભર બની રહી છે. ભારત પાસે પ્રતિભાશાળી યુવાનો, કુશળ કાર્યબળ, ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અને સરકારનું નીતિગત સમર્થન હોવાથી દેશ વૈશ્વિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે અગ્રણી સ્થાન મેળવી શકે છે.
ખાનગી ક્ષેત્રનો હિસ્સો 50 ટકા સુધી વધારવાનો આગ્રહ
સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ખાનગી ક્ષેત્રની ભૂમિકા અંગે વાત કરતાં સંરક્ષણ મંત્રીએ યાદ અપાવ્યું કે અગાઉ તેમણે કુલ સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં ખાનગી ક્ષેત્રનો હિસ્સો આશરે 24 ટકાથી વધારીને 50 ટકા સુધી લઈ જવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. છેલ્લા 12 વર્ષમાં ખાનગી ક્ષેત્રનું યોગદાન નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું હોવાનું જણાવતાં તેમણે ઉદ્યોગજગતને આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવા માટે તબક્કાવાર અને પ્રગતિશીલ લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવા અનુરોધ કર્યો હતો.
સરકાર સંરક્ષણ ઉદ્યોગના વિકાસ માટે સતત સહયોગ આપશે, પરંતુ નિયમન, સલામતી, ગુણવત્તા અને જવાબદારીનાં ધોરણોનું પાલન પણ એટલું જ જરૂરી રહેશે, તેમ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું.
સંશોધન અને વિકાસને ખર્ચ નહીં, રોકાણ ગણો
આધુનિક યુદ્ધની બદલાતી પ્રકૃતિનો ઉલ્લેખ કરતાં રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે ડ્રોન, મિસાઇલ, હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ તેમજ ઝડપથી વિકસતી સોફ્ટવેર અને સંચાર ટેક્નોલોજીનું મહત્ત્વ સતત વધી રહ્યું છે. તેમણે સંરક્ષણ ઉત્પાદકોને સંશોધન અને વિકાસ પાછળના ખર્ચને માત્ર ખર્ચ નહીં, પરંતુ સૈન્યની કાર્યક્ષમ તૈયારી, સ્પર્ધાત્મકતા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવતા રોકાણ તરીકે જોવાની સલાહ આપી હતી.
‘ઑપરેશન સિંદૂર’નો ઉલ્લેખ કરીને તેમણે કટોકટીના સમયમાં ઉત્પાદન ક્ષમતા ઝડપથી વધારી શકાય તેવી વ્યવસ્થા વિકસાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો. બદલાતી સૈન્ય જરૂરિયાતોને અનુરૂપ નવીન ઉકેલો શોધવા અને તાત્કાલિક ઉત્પાદન વધારવા ઉદ્યોગોને અનુરોધ કર્યો હતો.
સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગને નીતિગત પ્રોત્સાહન
વર્ષ 2017માં સ્થાપિત SIDM મોટા ઉદ્યોગો, સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs), સ્ટાર્ટઅપ્સ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને વિદેશી મૂળ સાધન ઉત્પાદકોને એક મંચ પર લાવતી સંસ્થા તરીકે વિકસી છે. સરકારે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ખાનગી ઉદ્યોગની ક્ષમતા વધારવા માટે ડિફેન્સ એક્વિઝિશન પ્રોસિજર, ડિફેન્સ પ્રોક્યોરમેન્ટ મેન્યુઅલ, પોઝિટિવ ઇન્ડિજનાઇઝેશન લિસ્ટ્સ, SRIJAN પોર્ટલ અને iDEX જેવી પહેલો હાથ ધરી છે.
આ પ્રસંગે સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહ, ડિરેક્ટર જનરલ (એક્વિઝિશન) એ. અનબરસુ, SIDMના સ્થાપક પ્રમુખ બાબા કલ્યાણી, પ્રમુખ અરુણ રામચંદાની સહિત સરકારી અધિકારીઓ, સશસ્ત્ર દળોના પ્રતિનિધિઓ તથા ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ કંપનીઓના અગ્રણીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
