“જીવનના કોઈ એક તબક્કે સપનાને વિરામ આપવો પડે, તો એનો અર્થ એ નથી કે સપનું પૂરું થઈ ગયું છે” – સોનલ દેસાઈ

લંડન ફેશન વીક સુધી પહોંચેલી ગુજરાતની દીકરીની પ્રેરણાદાયી સફર; FLAPPER6ના માધ્યમથી રબારી ભરતકામને વૈશ્વિક ઓળખ અપાવવાનો સંકલ્પ

પરંપરાગત કળાનું સન્માન જાળવીને આધુનિક ફેશનની દુનિયામાં આગવી ઓળખ ઊભી કરવી એ જ મારી ડિઝાઇનની વિચારધારા છે – સોનલ દેસાઈ

નરેન્દ્ર આઈ. પંચોલી. અમદાવાદ

ગુજરાતની પરંપરાગત હસ્તકલા અને સાંસ્કૃતિક વારસાને વૈશ્વિક ફેશનના મંચ સુધી પહોંચાડવાની સફર માત્ર સર્જનાત્મકતાની નહીં, પરંતુ આત્મવિશ્વાસ, સંકલ્પ અને સતત પ્રયત્નોની પણ સફર છે. આ વાતને સાકાર કરી રહ્યાં છે FLAPPER6 બ્રાન્ડનાં સ્થાપક અને મુખ્ય ડિઝાઇનર સોનલ દેસાઈ તથા સહ-સ્થાપક શૈલેષ દેસાઈ. કચ્છની રબારી બહેનોના પરંપરાગત ભરતકામને આધુનિક ફેશન સાથે સાંકળીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રજૂ કરવાનો તેમનો પ્રયાસ ભારતીય હસ્તકલાને નવી ઓળખ આપવાની દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

સોનલ દેસાઈની વિશેષતા એ છે કે તેમણે ફેશન ડિઝાઇનિંગનું કોઈ ઔપચારિક શિક્ષણ લીધા વિના પોતાની સર્જનાત્મક સમજ, પરંપરાગત કળા પ્રત્યેના લગાવ અને સતત શીખવાની વૃત્તિના આધારે પોતાની આગવી ડિઝાઇન-દૃષ્ટિ વિકસાવી છે. બી.કોમ. સુધીનો અભ્યાસ કર્યા બાદ તેમણે પોતાની રુચિને માત્ર શોખ પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે તેને વ્યવસાય અને બ્રાન્ડના સ્વરૂપમાં વિકસાવી છે.

લંડન ફેશન વીકના અનુભવથી તેમની આ સફરને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર રજૂ કરવાની નવી તક મળી. તેમની દૃષ્ટિએ, પરંપરાગત કળાને માત્ર વારસાના પ્રતીક તરીકે નહીં, પરંતુ આધુનિક વૈશ્વિક ફેશનનો જીવંત અને પ્રાસંગિક હિસ્સો બનાવવી જરૂરી છે. આ જ વિચાર સાથે સોનલ દેસાઈ સાથે થયેલી વિશેષ મુલાકાતના અંશો અહીં પ્રસ્તુત છે.

રબારી ભરતકામ સાથે તમારો સંબંધ કેવી રીતે શરૂ થયો? FLAPPER6ની કલ્પના પાછળની પ્રેરણા શું હતી?

રબારી ભરતકામ સાથેનો મારો સંબંધ માત્ર ફેશન પૂરતો નથી, પરંતુ મારા મૂળ સાથે જોડાયેલો છે. બાળપણથી મેં મારી માતા અને આસપાસની મહિલાઓને ખૂબ સુંદર ભરતકામ કરતાં જોયાં છે. એ સમયે કદાચ મને ખ્યાલ નહોતો કે એક દિવસ આ જ કળા મારી પોતાની બ્રાન્ડની ડિઝાઇનનો મહત્ત્વનો ભાગ બનશે.

મને હંમેશાં વેસ્ટર્ન ફેશન અને આધુનિક ડિઝાઇન પ્રત્યે આકર્ષણ રહ્યું છે. એક સમયે વિચાર આવ્યો કે આપણી પાસે આટલી સુંદર અને વર્ષો જૂની હસ્તકલા છે, તો તેને માત્ર પરંપરાગત વસ્ત્રો સુધી જ શા માટે મર્યાદિત રાખવી? તેને આધુનિક સિલુએટ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફેશનની ભાષામાં પણ રજૂ કરી શકાય.

આ વિચાર FLAPPER6ની સફરમાં મહત્ત્વપૂર્ણ બન્યો. જોકે, FLAPPER6 માત્ર રબારી ભરતકામ પૂરતી મર્યાદિત બ્રાન્ડ નથી. અમે વિવિધ ભારતીય હસ્તકલા, હાથકામ, કાપડ અને આધુનિક ડિઝાઇન સાથે કામ કરીએ છીએ. અમારો પ્રયાસ પરંપરાગત વારસાની નકલ કરવાનો નહીં, પરંતુ તેને આજની મહિલાની જીવનશૈલીને અનુરૂપ નવી રીતે રજૂ કરવાનો છે.

પરંપરાગત હસ્તકલાને આધુનિક પશ્ચિમી ફેશન સાથે જોડતી વખતે સૌથી મોટો પડકાર કયો હોય છે?

મારા માટે સૌથી મોટો પડકાર બંને વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો છે.

પરંપરાગત હસ્તકલામાં ભરપૂર રંગો, બારીક વિગતો અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ હોય છે, જ્યારે આધુનિક લક્ઝરી ફેશનમાં ઘણી વખત સાદગી, સુઘડતા અને મિનિમલ ડિઝાઇનને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ભરતકામને એટલું બદલવું નહીં કે તેની મૂળ ઓળખ ખોવાઈ જાય અને એટલું વધારે પણ ન રાખવું કે વસ્ત્રની આધુનિકતા જળવાઈ ન રહે.

અમે વસ્ત્રની ડિઝાઇન, રંગોની પસંદગી, ભરતકામનું સ્થાન અને બારીક વિગતો પર ખૂબ વિચાર કરીએ છીએ. ઘણી વખત ભરતકામની એક નાની વિગત કે વિશિષ્ટ ભાત આખા વસ્ત્રને આગવી ઓળખ આપવા માટે પૂરતી હોય છે.

મારા માટે હસ્તકલા માત્ર વસ્ત્ર પરનું સુશોભન નથી. કળા અને ડિઝાઇન બંને એકબીજાને પૂરક બનવાં જોઈએ. વસ્ત્ર પહેરનાર વ્યક્તિને આધુનિક ફેશનનો અનુભવ થાય અને સાથે તેની પાછળ રહેલી પરંપરાની સુંદરતા પણ અનુભવાય, એ અમારો પ્રયાસ છે.

લંડન ફેશન વીકનો અનુભવ કેવો રહ્યો? આંતરરાષ્ટ્રીય ગ્રાહકો ભારતીય હસ્તકલાને કેવી રીતે જુએ છે?

લંડન ફેશન વીકનો અનુભવ અમારી સફરનું મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું રહ્યો. આ અનુભવથી મને સમજાયું કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે લોકો માત્ર સુંદર વસ્ત્રો જ જોવા માગતા નથી, પરંતુ તેની પાછળની કળા, તેને બનાવનાર કારીગરો અને તેની સાથે જોડાયેલી વાર્તા જાણવામાં પણ રસ ધરાવે છે.

જ્યારે કોઈ વસ્ત્રમાં ભારતીય હસ્તકલાને આધુનિક રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેની વિશિષ્ટતા વધુ સ્પષ્ટ બને છે. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા માટે માત્ર ભારતીય કળા હોવી પૂરતી નથી. ડિઝાઇન, કાપડની ગુણવત્તા, ફિનિશિંગ, ફિટ અને સમગ્ર બ્રાન્ડની રજૂઆત પણ આંતરરાષ્ટ્રીય માપદંડોને અનુરૂપ હોવી જરૂરી છે.

જ્યારે પરંપરા અને આધુનિકતાનો યોગ્ય સમન્વય થાય છે, ત્યારે આપણી હસ્તકલા આપણી વિશિષ્ટ ઓળખ બની શકે છે. લંડનનો અનુભવ મારા માટે અંતિમ મુકામ નહીં, પરંતુ આગળ વધવાની શરૂઆત છે.

FLAPPER6 સાથે જોડાયેલી મહિલા કારીગરોને રોજગારી અને યોગ્ય મહેનતાણું મળે તે માટે તમારો અભિગમ શું છે?

FLAPPER6 માટે કારીગરી માત્ર માર્કેટિંગની વાત નથી. તેની પાછળ જે વ્યક્તિના હાથ, સમય, અનુભવ અને કુશળતા જોડાયેલી છે, તેનું સન્માન થવું અત્યંત જરૂરી છે.

અમારી સાથે કામ કરતી મહિલાઓ અને કારીગરોને તેમની કુશળતા તથા કામ પ્રમાણે યોગ્ય મહેનતાણું મળે અને શક્ય હોય ત્યાં સુધી સતત કામ કરવાની તક મળે, એ દિશામાં અમે પ્રયત્ન કરીએ છીએ.

મારો લાંબા ગાળાનો વિચાર માત્ર કારીગરો પાસેથી કામ લેવાનો નથી. હું ઇચ્છું છું કે નવી પેઢી પણ આ કૌશલ્ય શીખે, મહિલાઓ માટે તાલીમ અને આવકની તકો વધે તથા પરંપરાગત હસ્તકલા આર્થિક રીતે ટકાઉ બને.

કોઈપણ હસ્તકલા ત્યારે જ લાંબા સમય સુધી જીવંત રહી શકે, જ્યારે તેને બનાવનાર વ્યક્તિને પણ તેની મહેનતનું યોગ્ય આર્થિક મૂલ્ય મળે. કારીગરોનું સન્માન અને તેમની આર્થિક પ્રગતિ અમારી વિચારધારાના મહત્ત્વના ભાગ છે.

હસ્તકલાની મૂળ ઓળખ જાળવીને બદલાતા ફેશન ટ્રેન્ડ્સ સાથે તાલમેલ કેવી રીતે સાધો છો?

હું ફેશન ટ્રેન્ડ્સને સમજવામાં માનું છું, પરંતુ દરેક ટ્રેન્ડને અનુસરવામાં માનતી નથી. ફેશન સતત બદલાતી રહે છે, જ્યારે મૌલિકતા અને કારીગરીનું મહત્ત્વ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે.

FLAPPER6માં અમારો પ્રયાસ એવા વસ્ત્રો તૈયાર કરવાનો છે, જે સમયની મર્યાદામાં બંધાઈ ન જાય. અમે પરંપરાગત કળાની મૂળ ટેકનિક અને વિશિષ્ટતાનું સન્માન જાળવીને તેને આધુનિક સિલુએટ્સ, રંગોની નવી પસંદગી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટાઇલિંગ સાથે જોડીએ છીએ.

મારા માટે એ ખૂબ મહત્ત્વનું છે કે પાંચ વર્ષ પછી પણ કોઈ FLAPPER6નું વસ્ત્ર જુએ, ત્યારે તેને માત્ર કોઈ એક વર્ષના ફેશન ટ્રેન્ડનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું વસ્ત્ર ન લાગે, પરંતુ તેની પોતાની આગવી ઓળખ અને સર્જનાત્મકતા દેખાય.

પરંપરાનું જતન કરવાનો અર્થ તેમાં કોઈ પરિવર્તન ન કરવું એવો નથી. પરંપરાની આત્માને જાળવીને તેને સમય સાથે આગળ લઈ જવી એ જ સાચી સર્જનાત્મકતા છે.

પરંપરાગત સામાજિક વાતાવરણમાં આધુનિક ફેશન ક્ષેત્રે આગળ વધવામાં કેવા પડકારો આવ્યા? પરિવારનો સહકાર કેટલો મહત્ત્વનો રહ્યો?

તમે પરંપરાગત વાતાવરણમાંથી આવો અને કંઈક અલગ કરવાનો નિર્ણય લો, ત્યારે શરૂઆતમાં પ્રશ્નો અને શંકાઓ ઊભી થવી સ્વાભાવિક છે. ખાસ કરીને ફેશન જેવા ક્ષેત્રમાં, જ્યાં મેં કોઈ ઔપચારિક ફેશન શિક્ષણ લીધું નહોતું, ત્યાં મારી સમજ અને સર્જનાત્મક દૃષ્ટિ પર વિશ્વાસ રાખીને આગળ વધવું પડ્યું.

પરંતુ મેં પરંપરાને ક્યારેય નકારવાનો પ્રયાસ કર્યો નથી. મારા માટે આધુનિક બનવાનો અર્થ પોતાનાં મૂળિયાંથી દૂર થવું નથી. આપણે આપણી પરંપરાનું સન્માન જાળવીને પણ નવી દુનિયા સાથે આગળ વધી શકીએ છીએ. FLAPPER6માં પણ આ જ સંતુલન જોવા મળે છે.

આ સફરમાં પરિવારનો સહકાર અત્યંત મહત્ત્વનો રહ્યો છે. બિઝનેસ શરૂ કરવો, કલેક્શન તૈયાર કરવું, ઉત્પાદનની પ્રક્રિયા સંભાળવી અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ સુધી પહોંચવું—આ બધાં માટે સમય, ધીરજ અને સતત મહેનત જરૂરી છે.

એક મહિલા તરીકે પરિવારની જવાબદારીઓ સાથે વ્યવસાય અને પોતાનાં સપનાંને આગળ વધારવામાં પરિવારનો વિશ્વાસ અને સહકાર ખૂબ મોટી શક્તિ બને છે. FLAPPER6 આજે જે તબક્કે છે, તેમાં મારી મહેનતની સાથે પરિવારના સહકારનો પણ મોટો ફાળો છે.

લગ્ન અને પરિવારની જવાબદારીઓ વચ્ચે પોતાની સર્જનાત્મક રુચિને વ્યવસાયમાં પરિવર્તિત કરવા માગતી મહિલાઓને શું સંદેશ આપશો?

ફેશન અને સર્જનાત્મકતા પ્રત્યેનો મારો રસ પહેલેથી હતો, પરંતુ લગ્ન પછી સ્વાભાવિક રીતે જવાબદારીઓ વધી જાય છે. ઘર, પરિવાર, બાળકો અને પોતાની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ—આ બધાંને એકસાથે સંભાળવાં સરળ નથી. ઘણી વખત પોતાના માટેનો સમય સૌથી છેલ્લે આવે છે.

મારી સફર પણ રાતોરાત મળેલી સફળતાની કહાની નથી. મેં ધીમે ધીમે શીખ્યું, કામ શરૂ કર્યું, ભૂલો કરી, ફરી શીખી અને પછી FLAPPER6ને ગંભીર વ્યવસાય તથા વૈશ્વિક બ્રાન્ડના વિઝન સાથે આગળ વધારવાનું શરૂ કર્યું.

મારા માટે સૌથી મહત્ત્વની વાત એ રહી કે મેં મારી રુચિને માત્ર શોખ તરીકે છોડી ન દીધી. સમય લાગ્યો, પરંતુ તેને વ્યવસાય અને પછી એક બ્રાન્ડમાં પરિવર્તિત કરી.

હું બીજી મહિલાઓને એટલું જ કહેવા માગું છું કે જીવનના કોઈ એક તબક્કે તમારે તમારા સપનાને વિરામ આપવો પડે, તો તેનો અર્થ એ નથી કે એ સપનું પૂરું થઈ ગયું છે. યોગ્ય સમય, સતત પ્રયત્ન અને પરિવારના સહકારથી ફરી શરૂઆત કરી શકાય છે.

આગામી વર્ષોમાં FLAPPER6ને કઈ ઊંચાઈએ લઈ જવાનું સ્વપ્ન છે?

મારું વિઝન FLAPPER6ને માત્ર ભારત પૂરતી મર્યાદિત રાખવાનું નથી. હું તેને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ ધરાવતા લક્ઝરી ફેશન હાઉસ તરીકે વિકસિત કરવા માગું છું.

આગામી સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ખરીદદારો, પસંદગીના લક્ઝરી સ્ટોર્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ સ્ટોર્સ, ફેશન વીક અને વ્યૂહાત્મક વૈશ્વિક ભાગીદારીના માધ્યમથી બ્રાન્ડને વિવિધ બજારો સુધી પહોંચાડવાનો અમારો પ્રયાસ રહેશે.

સાથે સાથે ભારતીય હસ્તકલાને માત્ર પરંપરાગત કળા તરીકે નહીં, પરંતુ આધુનિક વૈશ્વિક લક્ઝરી ફેશનના મહત્ત્વપૂર્ણ હિસ્સા તરીકે રજૂ કરવી છે.

મારી લાંબા ગાળાની ઇચ્છા એવી છે કે દુનિયામાં કોઈ FLAPPER6નું વસ્ત્ર જુએ ત્યારે તેને ડિઝાઇનની પોતાની આગવી ઓળખ દેખાય અને સાથે એ પણ સમજાય કે આ વસ્ત્રની પાછળ ભારતની અસાધારણ હસ્તકલા અને કારીગરોની મહેનત રહેલી છે.

પરંપરાના મૂળિયાં સાથે વૈશ્વિક સપનાંની ઉડાન

સોનલ દેસાઈની સફર એ વાતનું પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ છે કે પોતાની સંસ્કૃતિ અને વારસાને જાળવી રાખીને પણ વૈશ્વિક સ્તરે આગવી ઓળખ ઊભી કરી શકાય છે. FLAPPER6ના માધ્યમથી પરંપરાગત હસ્તકલાને આધુનિક ફેશન સાથે જોડવાનો તેમનો અભિગમ માત્ર ડિઝાઇન પૂરતો સીમિત નથી; તેમાં મહિલા કારીગરોની કુશળતાને યોગ્ય સ્થાન અપાવવાની અને નવી પેઢીને પરંપરાગત કળા સાથે જોડવાની દૃષ્ટિ પણ સામેલ છે.

લંડન ફેશન વીકનો અનુભવ તેમની સફરનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે, જ્યારે વૈશ્વિક લક્ઝરી ફેશન હાઉસ તરીકે FLAPPER6ને વિકસાવવાનું સ્વપ્ન તેમની આગામી મંઝિલ છે. તેમની વાતમાંથી એક સ્પષ્ટ સંદેશ મળે છે—પરંપરા આપણી ઓળખ છે, સર્જનાત્મકતા આપણી શક્તિ છે અને સપનાંને સાકાર કરવા માટે સતત પ્રયત્નો જ સફળતાનો માર્ગ છે.