નવી દિલ્હી:
ભારતીય રેલવેનો ઇતિહાસ માત્ર મેદાની વિસ્તારો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશમાં એક એવું રેલવે સ્ટેશન પણ આવેલું છે જ્યાં ટ્રેન સમુદ્ર તલથી આશરે 7,000 ફૂટથી વધુ ઊંચાઈએ પહોંચે છે. પહાડો, વાદળો અને વળાંકવાળા પાટાઓ વચ્ચે બનેલું આ સ્ટેશન એન્જિનિયરિંગ અને ઇતિહાસનો એક ઉત્તમ નમૂનો છે.
ઘૂમ રેલવે સ્ટેશન: એક અદ્ભુત ઐતિહાસિક સ્થળ
ભારતમાં રેલવેનું નેટવર્ક જેટલું વિશાળ છે, તેનો ઇતિહાસ પણ એટલો જ રસપ્રદ છે. પશ્ચિમ બંગાળના દાર્જિલિંગ જિલ્લામાં આવેલું ઘૂમ (Ghum) રેલવે સ્ટેશન દેશનું સૌથી ઊંચું રેલવે સ્ટેશન છે. રેલવેના RDSO (Research Designs and Standards Organisation) મુજબ, અહીં રેલવે ટ્રેકની ઊંચાઈ 7,407 ફૂટ (લગભગ 2,258 મીટર) સુધી પહોંચે છે.
આ સ્ટેશન ‘દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલવે’ (DHR) નો એક ભાગ છે, જેને લોકપ્રિય રીતે ‘ટૉય ટ્રેન’ (Toy Train) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ આખી રેલવે લાઇન આશરે 88.48 કિલોમીટર લાંબી છે, જે ન્યૂ જલપાઈગુડીને દાર્જિલિંગ સાથે જોડે છે.
એન્જિનિયરિંગનો ચમત્કાર: પહાડો પર પાટા બનાવવાનું કૌશલ્ય
દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલવેનું નિર્માણ 1879 થી 1881 વચ્ચે થયું હતું. પહાડી પ્રદેશોમાં રેલવે લાઇન બિછાવવી એ તે સમયના ઇજનેરો માટે એક મોટો પડકાર હતો. સીધી તીવ્ર ચઢાણ ચઢવાને બદલે એન્જિનિયરોએ ‘ઝિગ-ઝેગ રિવર્સ’ અને ‘લૂપ’ જેવી અદ્ભુત તકનીકોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
આ રૂટ પર કુલ છ ઝિગ-ઝેગ રિવર્સ અને ત્રણ લૂપ આવેલા છે, જે ટ્રેનને ધીમે-ધીમે ઊંચાઈ મેળવવામાં મદદ કરે છે. ઘૂમ સ્ટેશન આ રેલવે લાઇનનું સૌથી ઊંચું બિંદુ છે, અને ત્યારબાદ ટ્રેન નીચે ઉતરીને દાર્જિલિંગ પહોંચે છે.
પ્રવાસીઓ માટે સ્વર્ગ સમાન સમાન રોમાંચક સફર
પશ્ચિમ બંગાળ પ્રવાસન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, સમુદ્ર તલથી આટલી ઊંચાઈ પર પહોંચ્યા બાદ ટ્રેનની સફર સાવ અલગ જ અનુભવ કરાવે છે. પહાડી ઢોળાવો, ગાઢ જંગલો અને બદલાતા મોસમ વચ્ચે આગળ વધતી આ ટ્રેનને જોઈને એવું લાગે છે કે જાણે તે વાદળોની વચ્ચેથી પસાર થઈ રહી હોય.
દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલવે (ઘૂમ સ્ટેશન) સાથે જોડાયેલી મહત્વપૂર્ણ બાબતો:
- યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ: વર્ષ 1999માં દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલવેને યુનેસ્કો દ્વારા ‘વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ’નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.
- ઊંચાઈ: સમુદ્ર તલથી આશરે 7,407 ફૂટ (2,258 મીટર).
- નિર્માણકાળ: 1879માં શરૂઆત અને 1881માં પૂર્ણ થઈ.
- ગેજ સાઈઝ: 2 ફૂટ (610 મિમી) નેરો ગેજ.
- કુલ લંબાઈ: આશરે 88 કિલોમીટર.
