21 સપ્ટેમ્બર, 1995ના દાવાએ મંદિરોમાંથી શરૂ થઈ કલાકોમાં દેશ-વિદેશ સુધી પહોંચેલી ચર્ચા, સોશિયલ મીડિયા વિના જ બની હતી વૈશ્વિક ઘટના
નવી દિલ્હી:
31 વર્ષ પહેલાં, 21 સપ્ટેમ્બર, 1995ના દિવસે ભારતમાં એક એવી ઘટના ચર્ચાનો વિષય બની હતી, જેણે માત્ર થોડા કલાકોમાં દેશભરમાં લોકોનું ધ્યાન ખેંચી લીધું હતું. દાવો હતો કે ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓ ચમચી કે નાની વાટકીમાં ધરાવવામાં આવતું દૂધ ‘પી રહી’ હતી. આજના સોશિયલ મીડિયા, વોટ્સએપ કે સ્માર્ટફોનના યુગ પહેલાં બનેલી આ ઘટના એટલી ઝડપથી ફેલાઈ કે અનેક મંદિરોમાં ભીડ ઉમટી પડી અને આ સમાચાર ભારતની સરહદો પાર પણ પહોંચી ગયા હતા.
શાળામાંથી ઘરે આવ્યા બાદ બદલાયેલું દૃશ્ય
આ ઘટનાને યાદ કરતાં એક પરિવારની યાદોમાં તે દિવસનું અલગ જ ચિત્ર જોવા મળે છે. શાળામાંથી ઘરે પરત ફર્યા ત્યારે રોજની જેમ બપોરનું ભોજન પીરસતી કાકી ઘરે હાજર નહોતી. ઘરની કામવાળીએ જણાવ્યું કે તેઓ ભગવાન ગણેશને દૂધ પીવડાવવા મંદિરે ગયા છે. શરૂઆતમાં આ વાત અજીબ લાગી હતી.
બાદમાં મિત્રને લેન્ડલાઇન ફોન કરતાં ત્યાં પણ આવી જ વાત જાણવા મળી. તેની માતા પણ ઘરે નહોતી અને તેઓ પણ ગણેશજીને દૂધ પીવડાવવા ગયા હોવાનું જાણવા મળ્યું.
‘મેં મારી આંખે જોયું’—દાવાથી વધ્યો વિશ્વાસ
સાંજે કાકી ઘરે પરત ફર્યા ત્યારે તેમણે પરિવારને ઉત્સાહપૂર્વક જણાવ્યું કે તેમણે ગણેશજીની મૂર્તિ સામે ચમચીમાં દૂધ ધરાવ્યું હતું અને દૂધ જાણે મૂર્તિ દ્વારા પીવામાં આવ્યું હોય તેમ ગાયબ થઈ ગયું હતું. પરિવારના સભ્યોએ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતાં તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે તેમણે આ ઘટના પોતાની આંખે જોઈ હતી.
આવા વ્યક્તિગત અનુભવોની વાતો એક પરિવારથી બીજા પરિવાર સુધી પહોંચતી ગઈ. લોકો મંદિરો તરફ દોડી ગયા અને ગણેશજીને દૂધ અર્પણ કરવાનો સિલસિલો શરૂ થયો.
સોશિયલ મીડિયા વિના સમાચારનો વેગ
1995માં આજના સમયની જેમ સ્માર્ટફોન, વોટ્સએપ, ફેસબુક કે અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઉપલબ્ધ નહોતા. ભારતમાં ઇન્ટરનેટનો પ્રારંભિક સમય હતો અને ટેલિવિઝન પર દૂરદર્શનનું પ્રભુત્વ હતું. બીજા દિવસે પ્રકાશિત થતાં અખબારો તે સમયના સમાચાર મેળવવાનું મહત્વનું માધ્યમ હતા.
આમ છતાં, મૌખિક વાતચીત, ટેલિફોન અને મંદિરોમાં જોવા મળેલા દૃશ્યોના કારણે આ દાવો અસાધારણ ઝડપે ફેલાયો. અનેક સ્થળોએ લોકોની ભીડ જોવા મળી અને દૂધની માંગમાં પણ અચાનક વધારો થયો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા.
ભારતથી વિદેશ સુધી પહોંચી ચર્ચા
ઘટનાની ચર્ચા માત્ર ભારત પૂરતી મર્યાદિત રહી નહોતી. થોડા જ સમયમાં વિદેશોમાં વસતા ભારતીય સમુદાયોમાં પણ ગણેશજીના દૂધ પીવાના દાવાની ચર્ચા શરૂ થઈ. આમ, 21 સપ્ટેમ્બર, 1995ની આ ઘટના સોશિયલ મીડિયા વિના જ ભારતમાંથી વિશ્વના અન્ય ભાગો સુધી પહોંચેલી એક અસાધારણ સામાજિક ઘટના બની હતી.
31 વર્ષ બાદ પણ આ દિવસ ભારતીય લોકસ્મૃતિમાં એવી ઘટના તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે, જ્યારે એક દાવો મંદિરોમાંથી શરૂ થઈને ટેલિફોન, મૌખિક ચર્ચા અને પરંપરાગત માધ્યમોના સહારે કલાકોમાં દેશવ્યાપી અને આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચાનો વિષય બની ગયો હતો.
