ગુજરાતમાં ૬૦% વાવેતર પૂર્ણ, ગત વર્ષ કરતાં ૯% ઓછું, છૂટાછવાયા ઝાપટાંને કારણે રાહત

અમદાવાદ

ગુજરાતમાં ખરીફ વાવેતર હાલ ધીમી ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. ૨૦ જુલાઈ સુધીના અધિકૃત આંકડાઓ અનુસાર રાજ્યમાં સરેરાશ વાવેતર વિસ્તાર સામે માત્ર ૬૦ ટકા જ વાવણી થઈ શકી છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ ૯ ટકા જેટલી ઓછી છે. જોકે પાછલા સપ્તાહમાં રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં પડેલા છૂટાછવાયા ઝાપટાં અને હળવા વરસાદને કારણે ખેડૂતોને મોટી રાહત અનુભવાઈ છે.

વરસાદની ખાધ અને વાવણીની વર્તમાન સ્થિતિ

ગુજરાતમાં ખરીફ સીઝનની શરૂઆતમાં જ વરસાદમાં નોંધપાત્ર ખાધ વર્તાઈ હતી. રાજ્યના માત્ર ૩૦ ટકા જેટલા જ વિસ્તારમાં નોંધપાત્ર વરસાદ પડવાને કારણે ખેડૂતો દ્વારા વાવણીનું કામકાજ સાવધાનીપૂર્વક અને ધીમી ગતિએ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ૨૦ જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધીના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, રાજ્યમાં સીઝનના કુલ સરેરાશ ૮૫.૩૦ લાખ હેક્ટર સામે માત્ર ૫૦.૮૩ લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં જ વાવણી પૂર્ણ થઈ શકી છે, જે કુલ સરેરાશના ૬૦ ટકા જેટલી થાય છે. જ્યારે ગત વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન ૫૮.૩૯ લાખ હેક્ટરમાં એટલે કે ૬૮.૪૪ ટકા વિસ્તારમાં વાવેતર થઈ ચૂક્યું હતું. આ વર્ષે વાવેતરમાં ૯ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે જે ખેતી ક્ષેત્રે ચિંતા અને રાહત બંને પ્રકારની મિશ્ર પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે.

મુખ્ય પાકોનું વાવેતર: કયા પાકની શું છે સ્થિતિ?

સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ તથા ઉત્તર અને દક્ષિણ ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં પાક વાવેતરની સ્થિતિ અલગ-અલગ રહી છે. સામાન્ય રીતે આ સમયગાળા સુધીમાં મુખ્ય તેલીબિયાં પાક એવા મગફળીનું વાવેતર પૂર્ણતાના આરે હોય છે, પરંતુ વિલંબિત વરસાદને કારણે આ વર્ષે મગફળીનું વાવેતર ૧૬.૪૮ લાખ હેક્ટર એટલે કે ૮૬ ટકા જ થઈ શક્યું છે. તેમ છતાં સોયાબીનના પાકે ઉત્સાહજનક વલણ દર્શાવ્યું છે અને સામાન્ય સાપેક્ષે સૌથી વધુ ૮૮.૪૯ ટકા વાવેતર સોયાબીનનું નોંધાયું છે.

• સોયાબીન: ૮૮.૪૯% વાવેતર
• મગફળી: ૧૬.૪૮ લાખ હેક્ટર (૮૬%)
• કપાસ: ૧૮.૭૬ લાખ હેક્ટર (૭૯%)
• મકાઈ: ૨.૧૯ લાખ હેક્ટર (૭૮%)
• ડાંગર: ૨૫% વાવેતર

રાજ્યમાં કપાસનું વાવેતર ૧૮.૭૬ લાખ હેક્ટરમાં એટલે કે મોસમનું ૭૯ ટકા પૂર્ણ થયું છે, જ્યારે મકાઈનું વાવેતર ૨.૧૯ લાખ હેક્ટરમાં એટલે કે ૭૮ ટકા સુધી પહોંચ્યું છે. બીજી તરફ, રાજ્યના મુખ્ય અનાજ પાક ગણાતા ડાંગરનું વાવેતર હજી સુધી માંડ ૨૫ ટકા જ પૂર્ણ થઈ શક્યું છે, જેનું મુખ્ય કારણ સમયસર પૂરતો વરસાદ ન મળવું તે છે.

ખેડૂતોની અપેક્ષાઓ અને આગામી હવામાનની સ્થિતિ

સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના ૩૦ લાખ હેક્ટર વિસ્તાર સહિત સમગ્ર ગુજરાતમાં મગફળી, કપાસ, સોયાબીન, ડાંગર, મકાઈ અને તુવેર જેવા મહત્વના પાકોનું વાવેતર ચાલી રહ્યું છે. જોકે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી છૂટાછવાયા ઝાપટાં પડવાને કારણે સૂકી જમીનમાં નવો જીવ આવ્યો છે અને ખેડૂતોને રાહત મળી છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા આગામી દિવસોમાં રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂતો અનુકૂળ વાતાવરણ બનવાની અને વાવેતરની ગતિ વેગ પકડવાની આશા સેવી રહ્યા છે.