દરિયાની વચ્ચે પણ આરોગ્યસેવા પહોંચાડવાની વ્યવસ્થા મજબૂત; ઓખાની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 720 અને પોરબંદરની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 57 કટોકટીના કેસમાં આપી મદદ
ગાંધીનગર:
ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને ટાપુઓ પર રહેતા લોકો તેમજ મધદરિયે માછીમારી કરતા માછીમારો માટે બોટ એમ્બ્યુલન્સ સેવા જીવનરક્ષક સાબિત થઈ રહી છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા દરિયાઈ વિસ્તારોમાં પણ કટોકટીના સમયે તાત્કાલિક તબીબી સહાય મળી રહે તે માટે વિશેષ વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવી છે. એપ્રિલ 2018થી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન રાજ્યમાં કાર્યરત બે બોટ એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા કુલ 777 તબીબી કટોકટીના કિસ્સાઓમાં સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે.
દરિયાકાંઠાના અને ટાપુ વિસ્તારોમાં અનેક સ્થળોએ માર્ગ કરતાં જળમાર્ગે પહોંચવું વધુ સરળ હોય છે. આવી ભૌગોલિક પરિસ્થિતિમાં દર્દીને સમયસર હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવો પડકારજનક બને છે. આ સમસ્યાના ઉકેલરૂપે ગુજરાત સરકારની બોટ એમ્બ્યુલન્સ સેવા 108 ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ સર્વિસના અભિન્ન અંગ તરીકે કાર્યરત છે. આ સેવા દરિયામાં કામ કરતા માછીમારો, ટાપુવાસીઓ અને દરિયાકાંઠાનાં ગામોના રહેવાસીઓને કટોકટીના સમયે તબીબી સહાય પૂરી પાડે છે.
ઓખાની બોટ એમ્બ્યુલન્સે સૌથી વધુ 720 કેસમાં આપી મદદ
ગુજરાત સરકાર દ્વારા બે બોટ એમ્બ્યુલન્સનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. તેમાંથી એક દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ઓખા ખાતે અને બીજી પોરબંદર ખાતે કાર્યરત છે. એપ્રિલ 2018થી સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી નોંધાયેલા 777 કેસમાંથી ઓખાની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 720 કેસમાં પ્રતિસાદ આપ્યો હતો, જે કુલ કેસના આશરે 92.7 ટકા છે. જ્યારે પોરબંદરની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 57 કેસમાં તબીબી સહાય પૂરી પાડી હતી.
બોટ એમ્બ્યુલન્સને આધુનિક તબીબી સુવિધાઓથી સજ્જ કરવામાં આવી છે. તેમાં જરૂરી મેડિકલ સાધનો, ઓક્સિજન સપોર્ટ સિસ્ટમ અને જીવનરક્ષક દવાઓ ઉપલબ્ધ રાખવામાં આવે છે. તેના કારણે દર્દીને હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડતાં પહેલાં જરૂરી પ્રાથમિક અને કટોકટીની સારવાર આપવી શક્ય બને છે.
પ્રસૂતિ સંબંધિત 355 કટોકટીના કેસ
બોટ એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા નોંધાયેલા કટોકટીના કેસમાં પ્રસૂતિ સંબંધિત તકલીફો સૌથી મોટું કારણ બની હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન આવા કુલ 355 કેસ નોંધાયા હતા, જે કુલ કેસના આશરે 45.7 ટકા છે. ઓખાની બોટ એમ્બ્યુલન્સે પ્રસૂતિ સંબંધિત 350 કેસમાં અને પોરબંદરની બોટ એમ્બ્યુલન્સે પાંચ કેસમાં મદદ પૂરી પાડી હતી.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રસૂતિ સંબંધિત મોટાભાગના કેસ બેટ દ્વારકા ટાપુ પરથી આવ્યા હતા. અગાઉ આ વિસ્તારમાં માર્ગ દ્વારા અવરજવરની પૂરતી સુવિધા ન હોવાથી કટોકટીના સમયે બોટ એમ્બ્યુલન્સ મહત્ત્વપૂર્ણ બની હતી.
પેટના દુખાવા અને હૃદયની તકલીફના કેસમાં પણ મદદ
બોટ એમ્બ્યુલન્સ બોલાવવાનું બીજું સૌથી સામાન્ય કારણ પેટમાં દુખાવો હતું. આ પ્રકારના કુલ 105 કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં ઓખા ખાતેની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 91 અને પોરબંદરની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 14 કેસમાં સહાય પૂરી પાડી હતી.
આ ઉપરાંત માછીમારીની બોટ, બંદરો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં થયેલી ઇજાઓ સહિત વાહન અકસ્માત સિવાયની ઇજાઓના 83 કેસ નોંધાયા હતા. તેમાં ઓખાની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 71 અને પોરબંદરની બોટ એમ્બ્યુલન્સે 12 કેસમાં પ્રતિસાદ આપ્યો હતો. હૃદય સંબંધિત કટોકટીના 82 કેસમાં પણ આ સેવા દ્વારા મદદ કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી ઓખાએ 77 અને પોરબંદરે પાંચ કેસમાં તબીબી સહાય પૂરી પાડી હતી.
દરિયાઈ વિસ્તારોમાં આરોગ્યસેવા પહોંચાડવાનો પ્રયાસ
આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનસેરિયાએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્યના દરેક ખૂણે, દરિયાની વચ્ચે પણ, આરોગ્યસેવાઓ પહોંચાડવા સરકાર પ્રતિબદ્ધ છે. ટાપુઓ પર રહેતા લોકો, દરિયાકાંઠાનાં ગામોના રહેવાસીઓ અને દરિયામાં માછીમારી કરતા માછીમારોને પડતી મુશ્કેલીઓ દૂર કરવા બોટ એમ્બ્યુલન્સ તહેનાત કરવામાં આવી છે.
લોકો જ્યાં રહે છે અને કામ કરે છે ત્યાં સુધી આરોગ્યસેવાઓ પહોંચાડવાના અભિગમને અનુરૂપ આ વ્યવસ્થા કાર્યરત છે. બોટ એમ્બ્યુલન્સ સેવા ભૌગોલિક અંતર અને માર્ગસુવિધાના અભાવને કારણે ઊભા થતા પડકારો ઘટાડવામાં મદદરૂપ બની રહી છે. દરિયાઈ કટોકટીમાં સમયસર સારવાર અને દર્દીને સુરક્ષિત રીતે આરોગ્યસુવિધા સુધી પહોંચાડવાની આ વ્યવસ્થા માછીમારો તથા ટાપુવાસીઓ માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે.
